id1	first1	uid1	bw1	ew1	b1	e1	len1	tok1	s1	seq1	gid1	id2	first2	uid2	bw2	ew2	b2	e2	len2	tok2	s2	seq2	gid2	matches	score	ch_match	align_len	matches_percent	w_match	series_b1	series_b2
AOCP202502141173-per1.ms001	false	3506368696710847025	3	276	52	1257	1366	302	اللهم خلد بلطفك العميم وفضلك العظيم ماثر رفعته ومعالم معدلته والله مفتح الابواب مقدمه بدان---------كه حروف لغت عرب بست1 و هشت است و هشت حرف از ان جمله در لغت فرس نيامده- الا نادرا ان را چنين نظم كردهاند----- هشت حرف است ان-كه اندر فارسي نايد همي تا نياموزي نباشي -اندرين معني معاف بشنو از من تا-كدام است اين حروف و ياد-گير ثا2 و حاو و طاو ظاو و صاد و ضاد و عين و قاف و در لغت فرس چهار حرف است كه در كلام عرب نيامده و ان پ- و چيم و ژ و گاف است كه هر يك را به جهت امتياز از مشاكل ان سه نقطه مي نهند پس بناء لغات فرس بر بست و چهار حرف باشد و چون ب-ست ---حرف مشترك است ميان هر دو لغت اين رساله را مشتمل بر ب-ست -------باب گردانيد و هر يك از ان چهار حرف را كه مخصوص است به لغت فرس در باب حرفي كه مشابه وي است مرقوم ساخت مثلا پ را كه از مخصوصات- لغت فرس است در باب با كه مشترك است بين اللغتين ايراد نمود وعلي هذا القياس image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0024png باب الالف مع حرف الالف اسا به دو معني -----است يكي دهان دره باشد يعني خميازه و ان از ملالت و غلبها خواب و كاهلي و غفلت باشد كه دهان به بيداري باز كنند از هم به نفسي دراز چنانكه گويد نظم چنان نمود به ما-دوش ماه نوديدار چو يار من كه كند گاه خواب خوش اس--ا و ديگر مانند و شكل باشد چنانكه گويند شير اسا و مهر اسا و انچه بدين ماند شهيد1 گويد نظم عدوي او شود روباه بد-دل چو شير-اسا خرامد	1	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms002	true	4925123607351115903	67	300	331	1437	1440	301	اللهم خلد بلطفك العميم وفضلك العظيم ماثر رفعته ومعالم معدلته------------------- مقدمه پوشيده نماند كه حروف ----عرب بيست و-هشت است و-هشت حرف از ان جمله در لغت فرس تيامده3 الا نادر وان را چنين نظم كردهاند نظم4 هشت حرف--ست ان كه اندر-فارسي نايد-همي تا-نياموزي تباشي5 اندرين معني معاف بشنواز--من تا كدام است ا-ن حروف و ياد گير ثا---وحاو---طا وظاء و-صادو--ضاد و-عين و-قاف و در لغت فرس چهار حرف است كه در كلام عرب نيامده7 وان پي و چيم وژا و كاف است كه هر-يك را به جهت امتياز از مشاكل ان سه نقطه مي نهند پس بناي لغت -فرس بربيست و چهار حرف باشد و چون بيست و هشت8 مشترك است ميان هر-دو لغت اين رساله را مشتمل بر بيست و هشت9 باب گردانيد و هر-يك از ان چهار-حرف را كه مخصوص است به لغت فرس در-باب حرفي كه مشابه وي است مرقوم ساخت مثلا پ را كه از مخصوصات19لغت فرس است در-باب با كه مشترك است بين اللغتين ايراد نمود وعلي هذا القياس image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0003png اسا1 ب--------------------------دو معني امده است يكي دهان دره باشد يعني خميازه و ان از ملالت و غلبها خواب و كاهلي و غفلت باشد بهرامي گويد --------------------------------------------------چنان نمود به ما دوش ماه نوديدار چوماه نو- كه كند گاه خواب و گاه اسا و ديگر مانند و شكل باشد چنانكه گويند شير اس----------ا و انچه بدين ماند شهيدي گويد---- عدوي او شود روباه بد دل چو شير اسا خرامد	2	-2897775276134790297	962	1601.5	755	1248	77.08333587646484	173	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms002	false	-4913213533443038642	0	302	0	1459	1459	302	و پازند دو كتاب است از صحف ابراهيم زردشت وا---------------------------------------------------------- اواز باشد كه -----------بشنوند يا بشنوانند چنانكه عنصري گويد نظم ماه وخورشيد اوا كوكبان و فلك-اتش و اب و خاك و باد-- صبا-- همه جمله مسبحاك- تواند ما ندانيم و نشنويم3 اوا و هزاردستان را بدين اعتبار هزار اوا-گويند -با اش باشد اشنا- به دو معني است يكي شناور بود4 ------بوشكور----- گويد نظم كسي كاندر اب است و اب5 اشناست ز--اب ار چو اتشر نترسد6 رواست و ديگر به معني گستاخي است چون كسي با كسي اشنا شود لامعي گويد نظم image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0025png به خدمت همي امدم سوي تو مگر-- با سعادت شدم1 اشنا اژدها و اژدرها- معروف است دقيقي گويد نظم يكي صمصام اعداكش عدوخواري چواژدرها كه هرگز سير نبود وي ز مغز و 1ز دل اعدا ايرا- به دو معني است يكي به معني زيرا باشد و ديگر به معني از بهر ان ايد عنصري گويد نظم---------------------------------------------- غليواج ارچه2 ميشوم است از انكه گوشت بربايد هماي ايرا مبارك شد كه قوتش3 استخوان باشد مع حرف الباء ابيب4 اخلال باشد از خلل اسيب نكبت و رنجي بود كه از كسي به كسي رسد به هر صورت كه باشد عنصري گويد نظم به اسيب پا و به زانو و دست همي مردم افكند چون پيل مست اندر اب شهري است در خراسان فردوسي گويد نظم ز غزني سوي اندراب امدم از اسايش ره شتاب امدم image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0026png فرهتك قرسي مدرسها سپهسالار مع حرف التاء------ الجخت1----- طمع باشد الفخت2- چيزي اندوختن باشد ي-عني مال و ذخيره جمع اوردن اخت3 و اهخت--- تيغ بر-كشيدن باشد اب خوست خربو----------زه را گويند كه در ميان او اب ترش شده باشد4 عنصري گويد نظم تني چند از ان موج دريا برست رسيدند نزديك ان اب خوست انفست5--- پردها عنكبوت را گويند انگشت ز---گال است و زگال زبان دريست و به تازي فحم خوانند و به-	2	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms003	true	-805496038094081865	20	243	99	1258	1585	303	و پازند دو كتاب--ست از-صحف ابراهيم عليه السلام image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0008png اوا3 اواز باشد كه بشنوانند و بش------------------نون-د عنصري گويد---- ماه وخورشيد و---كوكبان-- فلك اتش و اب و-خاك و-باد و صبا 5 همه جمله مسبتحان تواند ما ندانيم و نشنويم -اوا و هزاردستان را بدين اعتبار هزار اوا گويند ابا اش باشد اشنا5 ب--دو معني است يكي شناور باشد شاعر ابوشكور بلخي گويد ----كسي كاندر ابس--ت و اب -اشناست از اب ار چو اتش- بترسد- رواست و ديگر بم--عني گستاخي--ست چون كسي با كسي اشنا شود لامعي فرمايد ب--------------------------------------------------------خدمت همي امدم سوي تو كه تا با سعادت شوم ا-شنا اژدها و-اژدرها6 معروف--ست دقيقي گويد ----يكي صمصام اعداكش عدوخواري چواژدرها كه هرگز سير نبود وي ز-مغزو از--دل اعدا ايرا7 ب--دو معني است يكي بم--عني زيرا باشد و ديگر بمع--ني از بهر ان ايد عنصري گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0005png غليواج ارچه- ميشوم--ست از انكه گوشت بربايد هماي ايرا مبارك شد كه قوتش- استخوان باشد مع حر----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ف التاء الچخت الجخت بمعني طمع باشد الفخت11 چيزي اندوختن باشد بمعني مال و ذخيره جمع اوردن اخت و--اهخت 10 تيغ بر كشيدن باشد ابخست 112 بفتح خاء خربزه را گويند كه در ميان او اب ترش شده باشد- عنصري گويد---- تني چند از----موج دريا برست رسيدند نزديكي ابخ---وست انفست 412 پردها عنكبوت را گويند انگشت 13 زگال است و زگال زبان دريست و به تازي فحم گو-يند و به	3	-2897775276134790297	914	1434.0	726	1634	55.93635177612305	147	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms003	false	-469882169977379624	54	298	259	1485	1501	302	گويد نظم دو بازوي زاغ سيه ارج كردم8 اكج9 خ---------------------------------------------------لاب باشد اكج10 قلابي بود اهنين فق---اعيان بر سر چوب بندند و بدان يخ در يخدان اندازند و يا image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0027png بيرون ارند و بعضي گفتهاند چوبي است اهني بر سر ان كه مرد را در وقت كارزار و حرب به جانب خود كشند عنصري گويد نظم بجستند تاراج-- زشتيش را1 به اكج گرفتند كشتيش را اوج --بلندي بود اخشيج به تازي به معني ضد و مخالف باشد-- چهار طبع را بدان---- اخشيجان گويند كه هر چهار ضد يكديگراند شاعر گويد2 نظم كجا گوهري چيره شد زين چهار يكي اخشيجش برو برگمار انچه در افلاك و ستارگان3 و افتاب و ماه و پروين و بنات النعش او طبايع بود يعني------ اخشيج گفته امد4 و اخ------------------------شيج نيز به معني ضد است بوشكور گويد----------------------------------------------------- خداوند ماك--ين جهان افريد بلند اسمان از برش بر-كشيد فراز اوريد اخشيجان5 چهار كجا اندرو6بست چندين نگار7 برين اتش است و فرود ينش خاك ميان اب دارد ابا باد ياك8 اگنج9 امعاء سطبر------- گوسفند بود كه به گوشت و پياز و هر-چه رسم باشد پر-كنند و ان را عصيب گوي-ند الفنج10- اندوختن باشد شاعرگويد11 نظم------ ميلفنج دشمن كه دشمن يكي فراوان و دوست ار12 هزار اندكي اهنج به معني كشيدن باشد ارنج بند-گاه دست باشد ميان ساعد و بازو image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0028png ايزغنج1----------------------------------------------- جوال2 بود ايچ3 به معني هيچ بو-د مع حرف4 الخاء انجوخ پوست روي و تن كه چين گرفته باشد يعني فراهم امده و پژمرده شدن ميوه را نيز گويند	3	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms004	true	-1787181392467182680	1	224	6	1114	1478	302	گويد دو-----بازوي زاغ سيه ارج كردم الج 16 پر غرور بود اكحج 17 بفتح همزه و كسرخاي معجمه اكخج جلاب باشد اكج-- قلابي بود اهنين كه قفاعيان بر سر چوب بندند و بدان يخ در يخدان اندازند ويا----------------------------------------------------- بيرون ارند و بعضي گفتهاند چوبي--ست اهني بر سر ان كه مرد را در وقت كارزار و حرب ب--جانب خود كشند عنصري فرمايد-- بجستند تاراج و زشتيش را- به اكج كشيدند كشتيش را اوج19 بلندي بود اخشيج20 بتازي ب--معني ضد و مخالف باشد و چهار-طبع را بدان سبب اخشيجان گويند كه هر چهار-ضد يكديگر------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ند سنايي راست اخشيجان و گنبد دوار مردگانند زندگاني خوار اخشيج نيز ب--معني ضد است --شاعر گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0007png 33 خداوند ما كاين جهان افريد بلند اسمان از برش بر كشيد فراز اوريد اخشيجان چ-هار كجا اندرو-بست چندين نگار------------------------------------------------------- اگنج- امعاي سطبر و بزرگ گوسفند بود كه به گوشت و پياز و هر چه رسم باشد پر كنند و ان-را عصيب خوانند الفنج 22 اندوختن باشد شاعر ابوشكور مي گويد ميلفنج دشمن كه دشمن يكي فراوان و دوست ار---هزار اندكي اهنج بم--عني كشيدن باشد ارنج بند گاه دست باشد ميان ساعد و بازو---------------------------------------------------- ايزغنج غنج25 بكسر همزه وسكون ياء حطي وزاء تازي وضم غين جوال باشد ايچ بم---عني هيچ باشد مع حرف- الخاء انجوخ پوست روي و-تن كه چين گرفته باشد يعني فراهم امده و پژمرده شدن ميوه را نيز گويند	4	-2897775276134790297	817	1295.5	650	1442	56.65742111206055	141	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms004	false	-4684479138728711571	0	58	0	239	1370	301	را-گويند و ان ابي باشد غليظ كه بر مژه خشك شده باشد و ان را به تازي رمص گويند و حالا---- پيخ مي-گويند5---------------------------------------------------------- اوخ به معني اواه و اوه باشد اخ اخ به معني حسرت و پشيماني بود شاعر گويد نظم به يك وخ وخ كه من كردم به صد اخ اخ نمي-ارزد6 مع حرف الدال7 ايزد خداي	4	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms004	true	-1787181392467182680	234	301	1193	1476	1478	302	را گويند و ان ابي باشد غليظ كه بر-مژه خشك شده باشد و ان-را به تازي رمص گويند و حالا بيخ پيخ مي گويند كساءي گويد از راستي توخشم خوري دانم بر بام چشم سخت بود اژخ اوخ بم--عني اه ب--------اشد اخ اخ 30----- حسرت و پشيماني بود شاعر گويد مصراع بيك وخ وخ كه من كردم ب--صد اخ اخ نمي ارزد- مع حرف الدال- ايزد خداي	4	-2897775276134790297	204	316.0	156	304	67.10526275634766	42	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms004	false	-4684479138728711571	58	301	239	1370	1370	301	اورند فر و زيبايي و شكوه و بها و زندگاني ب-ود فردوسي گويد نظم سياوش مرا همچو فرزند بود كه با فر و بازور او اورند بود اروند به -دو معني است يكي رود دجله را گويند فردوسي گويد نظم اگر پهلوي را8 نداني زبان به تازي تو اروند را دجله خوان و ديگر به معني تجربه است هم فردوسي گويد نظم به ارمان و اروند- مرد هنر فراز اورد گونه گون سيم و زر الوند نام كوه عظيم است در همدان image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0029png ايدند و اند و اينند1 به ------يك معني است و ان شمار مجهولي است كه پيدا نيست كه چند ا------------------------------------------------ست واين مادون عشره باشد كه در عشرات و مات و الوف ا-----لوف واقع مي-شود چنانكه گويند صد واند و هزار و اندو صد هزار واند و علي هذا القياس اب كند براه گذر سيل باشد و جايي كه اب ايستاده بود اوند--- كوزها اب بود و به معني برهان نيز امده است فردوسي گويد نظم چنين گفت تا پهلوان زال زر چو اوند خواهي به تيغم نگر ارجمند--- عزيز و گرانمايه و بزرگوار و پربها ارغند---- دلير -خصم افكن اهمند-- در-وغگو به فريب اورد-- جنگ و مبارزت باشد فردوسي گو--يد نهادند اورد گاهي بزرگ دو جنگي به كردار درنده گرگ اورمز-د به دو معني است يكي نام ستارها مشتري است و د-------------------------------------------------------------------------يگر نام اول روز پارسيان ارد نام روزي است از روزهاي فارسي فردوسي گويد سر---------------------------------------------------امد كنون قصها يزد-جرد به ماه سپندارمذ روز ارد اباد به دو معني	4	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms005	true	6000385254837885299	2	236	9	1212	1520	302	اورند فر و زيبايي و شكوه و بها و-زندگاني باشد فردوسي گويد---- سياوش مرا همچو-فرزند بود كه باف-ر و با برز و اورند بود اروند 33 بدو معني است يكي رود دجله را گويند فردوسي فرمايد-- اگر پهلواني-- نداني زبان ب--تازي توار-وند را دجله خوان و ديگر بم--عني تجربه هم امده هم او فرمايد ب----ارمان و-اروند6 مرد هنر فراز اورد گونه گون سيم و-زر الوند نام كوه عظيم است در همدان------------------------------------------------------------------ اينند 398 واند بيك معني است و ان شمار مجهولست--- كه پيدا نيست كه image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0009png چندست واين مادون عشره باشد كه در عشرات و-مات و الوف الوف الوف واقع مي شود چنانكه گويند صد واند و هز---------------ار واند و علي هذا القياس اب كند -راه-گذر سيل باشد و جايي كه اب ايستاده بود اوند 37 كوزه- اب بود و بم--عني برهان نيز امده است فردوسي گويد---- چنين گفت با پهلوان زال زر چو اوند خواهي به تيغم نگر ارجمند 38 عزيز و گرانمايه و بزرگوار و پربها ارغند 391 دلير وخصم افكن اهمند40 در وغگوي ب-فريب اورد41 جنگ و مبارزت باشد فردوسي فرمايد نهادند اورد-گاهي بزرگ دو جنگي ب--كردار درتده گرگ اورهزه2 ب--دو معني-است يكي اسم ستارها مشتري است حكيم سناءي فرمايد2 كه كند اورمزدت از سر زهد زين جهان سير وزان جهان ناهار و ديگر نام اول روز فارسيان ارد---- روز-بيست وپنجم ماه -است4 فردوسي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0014png سر امد كنون قصه- يزد گرد ب--ماه سفندارمذ روز-ارد اباد42 بمعني --	5	-2897775276134790297	902	1442.0	710	1338	67.41404724121094	145	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms005	false	-8200349289422936532	2	71	8	315	1469	302	ابادان و معمور ب-ود و ديگر افرين كردن را نيز گويند يعني افرين بر فلان باد- مع حرف الراء اوار- ستم وجور باشد اوبار چ-------------يزي به گلو فرو بردن باشد و گويند بيوباريد رود-كي گويد نظم به دشت2 ار به شمشير بگذاردم از ان به كه ماهي بيوباردم- اغار چ--يزي در جاي سرشتن باشد و فرو ش-دن نم به زمين و هر-چه باشد و ان چيز كه اغار خورده	5	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms005	true	6000385254837885299	236	301	1212	1516	1520	302	ابادان و معمور باشد و اف-----رين كردن را نيز گويند يعني افرين بر-فلان باد2 مع حرف الراء اوار5 ستم وجور باشد اوبار6 بروزن جوكار چيزي ب--گلو فرو بردن باش--------د بيوباريد رود كي گويد بدشت------- ار به شمشير بگذاردم از ان به كه ماهي بيوباردم4 اغار47 چيزي در جاي سرشتن باشد و فرو بردن نم ب--زمين و هر چه باشد و ان چيز كه اغار خورده	5	-2897775276134790297	270	464.5	211	329	82.0668716430664	48	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms006	false	1824211286259016304	117	301	547	1381	1381	301	مع حرف السين اماس4 عضوي بود- كه باد گرفته باشد اس-ريس و اسريس5-- هر دو به معني ميدان بود فردوسي گويد نظم نشانه نهادند در اس-ريس سياوش نكرد ايچ باكس مكيس image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0032png ارس اب چشم را گويند اس--- اسياب باشد و به زير سنگ نرم شدن بود و مرد1 را به تازي نيز اس گويند اكارس2-- گياهي است كه ان را به تازي كماة خوانند اذرطوس ---نام مردي است كه مادر عذرا را بدو داده بودند عنصري گويد نظم يدر داده بودش گه كودكي به اذر طوس ان حكيم نكي3 به --------------------------------------------------مرگ خداوند- اذر طوس تبه كرد --خويشتن بر فسوس- اند---------------روس مردي بود كه زني داشتي هارو4 نام و جزيرها هارو2 در ميان دريا بود -هر شبي اين هارو اتشي بركردي تا اندروس به فروغ ان اتش شناه كردي و به نزديك او رفتي يك شب باد برامد و ان اتش را بكشت و اندروس در ميان اب سرگشته گشت و گم شد و مرد در ان اب عنصري گويد نظم نه من كمتر از اندروسم به مهر نه هارو و نه نيز عذرا5 به چهر مع حرف الشين اخش--- ارز وقيمت-	6	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms006	true	3024038414660992714	50	223	284	1109	1500	303	مع حرف السين اماس- عضوي باشد كه باد گرفته باشد اسپريس و اسپرس 52 هر دو ب--معني ميدان بود فردوسي گويد---- نشانه نهادند در اسپريس سياوش نكرد-ايچ باكس مكيس ازس 52------------------------------------------------- اب چشم را گويند اس 55 اسيا ب-اشد و ب--زير سنگ نرم شدن بود و مورد را نيز بتازي-- اس گويند اكارس 56 گياهي است كه ان-را بت--ازي كماة خوانند اذرطوس 57 نام مرديست-- كه مادر عذرا را بدو داده بودند عنصري گويد پ----در داده بودش گه كودكي ب--اذر طوس ان حكيم نكي image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0016png 38 بمرگ خداوندش اذر طوس تبه كرد مرخويشتن بر فسوس1 اندروس58 بروزن سندروس مردي بود كه زني داشتي هارو -نام و-جزيرها هارو- در ميان دريا بود وهر شبي اين هارو اتشي بركردي تا اندروس ب--فروغ ان اتش شنا- كردي و به نزديك وي رفتي يك-شب باد برامد و ---اتش را -كشت و اندروس در ميان اب سرگشته گشت و گم شد-- مرد در ان اب عنصري گويد---- نه من كمتر از اندروسم ب--مهر نه هارو و-نه نيز عذرا ب---چهر مع حرف الشين اخش 59 ارز وقيمت	6	-2897775276134790297	698	1148.5	543	921	75.78718566894531	122	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms007	false	-4031855155315549853	0	90	0	401	1442	302	بود اذرخش--- اتش اسمان يعني صاعقه و سرماءي باشد كه مردم را بيم هلاكت بود اغالش-- ميان دو كس به زيان بردن بود يعني خبث كردن و هر دو را به خصومت با يكديگر در انداختن شاعر گويد6 نظم- بر اغالش هر دو اغاز كرد بدي گفت و نيكي همه راز كرد لبيبي نيز گويد خويشتن پاك دار و بي پرخاش رو به اغالش اندرون مخراش اوش--- شهري است در ماوراء-النهر ادانوش نام مردي بود كه مندارس او را به ع----ذرا فرستاد كه پيش وي باش ع-ذرا بهحتم رفت و	7	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms006	true	3024038414660992714	223	303	1109	1500	1500	303	بود اذرخش 60 اتش اسمان يعني صاعقه و سرمايي باشد كه مردم را بيم هلاكت بود اغالش61 ميان دو كس به زيان بردن ي----عني خبث كردن و هر دو را ب--خصومت با يكديگر در انداختن شاعرابوشكور گفت بر اغالش هر دو اغاز كرد بدي گفت و نيكي همه راز كرد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0013png---------------- اوش 21 شهري است در ماوراء النهر ادانوش 63- مردي بود كه مندارس او را به نزد عذرا فرستاد كه پيش وي باشد عذرا بخش-م رفت و-	6	-2897775276134790297	310	504.5	238	416	74.51923370361328	62	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms007	false	-4031855155315549853	90	301	401	1439	1442	302	چشم او را بكند عنصري گويد نظم image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0033png برو جست عذرا چو شير نژند بزد دست و--- از پيش چشمش بكند1 اگيش2 اوي---ختن بو-د اوباش------ افكنديده و اكنده3 اذركيش-- اتش-پرست---- اغوش--- كنار مع حرف الغين اروغ باد معده باشد كه از گلو برايد------- اريغ-- نفرتي باشد كه از قول و فعل كسي در دل كسي پديد امده باشد اميغ--- اميزش ب-ود عنصري گويد نظم چو اميغ برپا4 شد اراسته دو خفته سه باشند برخاسته امرغ--- قدر و مقدار بود يعني اندك از چيزي كسايي گويد نظم از عمر نماندست بر من مگر امرغ وز-كيسه نماندست بر من مگر اخال--------------------------------------------------------- اشوغ كسي مجهول و نامعروف باشد افروغ پرتو اوا تابش ست خواه از افتاب و ماه و خواه از اتش مع حرف الكاف ارژنگ5--- نگارخانها ماني كه--- نقاش-- چين بوده شاعر------ گويد6 ز بس جادوءيها و فرهنگ او بدو بگرويدند وا ارژنگ5 او- افر---------------نگ حشمت و زيبايي است اونگ به معني اوي-ختن و گرفتاري باشد چنانكه شاعر گويد نظم جانم چو به دار هجرت اونگ شود-صحراي جهان بر دل من تنگ شود اهنگ ان ا-ست كه به ---تازي ان را صوت خوانند و وزن اغاني را هم اهنگ گويند و عزم را image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0034png نيز اهنگ فلان كار گويند عنصري گويد ز عشق بندها رومي و خادم زنگي سوي	7	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms007	true	-3762703194016779780	0	187	0	931	1503	302	چشم او را بكند عنصري گويد-------------------------------------------------------- برو جست عذرا چو-شير نژند بزد-دست وچشم ادانوش ------كند3 اكيش 64 او يختن باشد اوباشتن 654 افكن--دن و-اكندن- اذركيش66 اتش پرست بود اغوش 67 كنار باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0018png اريغ61 نفرتي باشد كه از قول و فعل كسي در دل كسي پديد امده باشد اميغ 70 اميزش باشد عنصري فرمايد-- چو اميغ بر نا-شد اراسته دو خفته سه باشند برخاسته امرغ 71 قدر و مقدار بود يعني اندك از چيزي كساءي گويد---- از عمر نماندست بر من مگر امرغ وز كيسه نماندست بر-من مگر-اخال افروغ 72 پرتو و تابش است خواه از افتاب وماه وخواه از اتش اشوغ كسي مجهول و نامعروف باشد مع حر---------------------------------------------------------ف الكاف ارتنگ 244 نگارخانه- ماني كه از نقاشان چين بود- شاعر نظامي گويد ز--بس جادوءيها و-فرهنگ او بدو بگرويدند و--ارژنگ- او4 افرنگ 25 بروزن فرسنگ حشمت و-زيبايي است اونگ ب--معني او يختن و گرفتاري باشد------- شاعر گويد---- جانم چو ب--دار هجرت اونگ شود صحراي جهان بر-دل من تنگ شود اهنگ 17 انست كه انرا بتازي صفت گوين-------د و وزن اغاني را هم اهنگ گويند و عزم را---------------------------------------------------- نيز اهنگ--------- گويند ز------------عشق بندها رومي و-خادم زنگي سوي	7	-2897775276134790297	702	1000.0	554	1171	59.948760986328125	108	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms008	false	5874871502687966635	1	108	2	457	1358	301	بلا چون همي كني اهنگ-------------------------------------------------------------------------------------------------------- اژنگ --چين روي باشد كه از خشم در ابرو افتد و ان را گره پيشاني و گره ابرو نيز گويند چنانكه گفتهاند نظم چين در ابرو به سرم امدن1 اي بد خو چيستگر سر جنگ نداري گره ابرو چيست ارنگ حاكم ملكي را گويند و مرزبان را نيز گويند2 و به معني گونه و همانا نيز باشد استرنگ د-رخت يبرو------ح باشد كه از زمين رويد بر شبه مردم در ملك چين و ثمر ان بر ---صورت ادمي باشد و هر كس كه ان درخت را از بيخ بركند در حال بميرد و ان را يبروح الصنم گويند3 و مردم كياه نيز خوانند	8	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms007	true	-3762703194016779780	188	297	936	1479	1503	302	بلا چون همي كني اهنگ مج دو خورشيد باشند برخواسته 21 مج اغال 31 اس مع الكاف image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0015png اژنگ28 چين روي باشد كه از خشم درا-برو افتد و ان-را گره پيشاني و گره ابرو-نيز گويند چنانكه گفتهاند ----چين درا-برو ب--سرم امد-- اي بد-خو-چيست گرسر جنگ نداري گره ابروچ-يست ارنگ حاكم ملكي را گويند و مرزبان را نيز گويند- و ب--معني گونه و همانا نيز باشد استرنگ8 درخت يبروج الصنم باشد كه از زمين رويد بر شبه مردم در ملك چين و-ثمر ان نيز برصورت ادمي باشد و هر كس كه ان درخت را------- بركند در حال بميرد و ان-را يبروج الصنم گويند -و مردم گياه نيز خوانند	7	-2897775276134790297	411	706.5	323	571	71.9789810180664	69	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms008	false	5874871502687966635	108	230	457	1002	1358	301	ازرنگ به م--عني دمار و هلاكت و غمي و محنتي سخت باشد شاعر گويد4 ا-------ز فرزند بر جان و تنت ازرنگ تو از مهر او روز او شب چون نهنگ اژدهاك--- ضحاك را-گويند ارژنگ-------------------------------------------------------- نام ديوان5 است ارتجك6-- برق بود ازفنداك و-- افنداك7 قوس قزح را گويند اشك قطرههاي اب چشم را گويند فردوسي گويد نظم بباريد پيران ز مژگان چو اشك تن پيل سم در-گذشت از سرشك اورنگ بخت8- و عز و شكوه و تخت باشد فردوسي گويد شعر بدو گفت بي تو نخواهم جهان نه اورنگ و نه گنج و تاج -----شهان-- اوژنگ9 به معني افرنگ بود كه ان تخت و زيبايي است شاعر گويد10 نظم اي از-رخ تو يافته زيب دگر اورنگ11 افروخته از طلعت تو مسند اوا اوژنگ	8	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms008	true	-8800944502446243545	14	127	63	645	1495	302	اذرنگ 814 بمعني دمارو--هلاكت و-غمي و محنتي سخت باشد شاعر ابوشكورا گويد ز فرزند بر-جان و-تنت اذرنگ تو-از مهر او روز -و شب چون نهنگ اژدهاك 82 ضحاك را گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0020png 2 ارننك 831 نام ديوان -است ارتجك 84 برق بود ازفنداك 852 افنداك- قوس قزح بود اشگ عه-- قطرههاي اب چشم را گويند فردوسي گويد---- بباريد پيران ز-مژگان ---اشك تن پيل-سم در گذشت از سرشك اورنگ87 تخت و عز و شكوه ب------اشد فردوسي گويد---- بدو گفت بي تو-نخواهم جهان نه اورنگ ونه------- تاج و گرزگران43 اوژنگ مه بمعني افرنگ بود كه ان تخت و زيبايي است شاعر شهيد گويد- اي از رخ تو-يافته زيبايي و افرنگ- افروخته از-طلعت تو-مسند ---واوژنگ	8	-2897775276134790297	434	631.5	344	628	69.10828399658203	64	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms008	false	5874871502687966635	264	301	1202	1358	1358	301	كرد نيارم به هيچ خانه مقاماز انكه خانه پر از اسبغول و جانور--ست اغال لفظي است كه در بند كردن است چيزي را بر چيزي چون چشم را بر گريستن و كسي را بر كسي به اشفتن-	8	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms008	true	-8800944502446243545	202	235	1026	1175	1495	302	----نيارم به هيچ خانه مقام ازانكه خانه پر-از اسبغول-- جانور است اغال لفظي است كه در بند كردن--ست چيزي را به چيزي چون چشم را بر-گريستن و كسي را بر كسي به اشفتن	8	-2897775276134790297	142	242.0	112	159	89.30817413330078	25	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms009	false	-418549233431923923	0	71	0	316	1441	301	اوردن و انچه بدين ماند اغل جاي گوسفندان بود و به معني غول و نغل اسپ--------------يل دزد اسب بود كه به غير از اسب دزديدن كار ديگرش نبو-د اغيل به خشم و قهر به گوشها چشم نگريستن افروطشال---- شوي ا-نطيش1 بود كه او را به جنگ عذرا بكشتند مع حرف الميم انجام پايان و اخر كارها بود و اخر عمرها ارا نيز گويند فردوسي----- بكوشيم و انجام2 كار ان بود كه	9	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms008	true	-8800944502446243545	235	302	1175	1495	1495	302	اوردن و انچه بدين ماند اغل جاي گوسفندان بود ب----معني غول و-نقل اسبيل13 بروزن منديل دزد اسب بود ك---ه غير از اسب دزديدن كار ديگرش نباشد اغيل ب--خشم و-قهر ب--گوشه- چشم نگريستن افروطشال 151 شوي النطيش- بود كه ان-را به جنگ عذرا بكشتند مع حرف الميم انجام پايان و اخر كارها بود و اخر عمر ---را نيز گويند فردوسي گويد بكوشيم و انجام -كار ان بود كه-	8	-2897775276134790297	288	472.5	228	341	84.45748138427734	50	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms009	false	-418549233431923923	71	298	316	1429	1441	301	فرمان و-راي جهانبان بود ا-------------------------------------------------------------------------ست ادرم يعني ادرم كش را گويند يعني ان را كه نمد زين را به او ------دوزند مانند درفش4 ذرم زيني باشد كه نمد زين او دو نيم بود اوستام------------------------------------------------------- معتمد-بود شاعر-گويد5 نظم مگر مردمي كو بود گرد فام بد انديش بستاند از اوستام استيم به دو معني است يكي ان ريمي باشد كه سر جراحتكاه چون فراهم ايد خون فاسد در درون وي ريم گردد و د----------------------------------------------------------------يگر استين را نيز گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0036png اژرم بخت1 رم بوستان مع حرف النون انيسان سخن دروغ و بيهوده باشد2 انباخون حصار و قلعه را گويند اهون رخنه و نقب باشد زيرزمين و سمج و سمجه نيز گويندش اذريون گل خيري است اكسون جامهاي است يكي از اقمشه اذين2 خوازه و ارايشي باشد كه در شهرها كنند به وقت عيد---نوروز و نزول حكام ايين----- رسم و عادت بود و به معني نهره نيز امده و ان چيزي است كه بدان ماست و دوغ--- از يكديگر جداكنند4 اذر برزين اتشگاهي است كه ان را يكي از اءمها دين ابراهيم عليه السلام ساخته و ان اءمه5 را برزين مي-گفت--ند استرو--------------ن عقيم باشد يعني نازاينده اژكهن بيكار و ------باطل وكاهل باشد اسنستان----- پدرزن وامق بوده و- عاقبت وامق او را بكشت عنصري گويد نظم بفرمود تا اسنستان پگاه6 بيامد به نزديك رخشتده ماه ايران ولايت عراق است اشن---- جامها باشگونه7 باشد كه در پوشند و ديگر خربزها نرسيده	9	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms009	true	282643798914327264	0	216	0	1120	1603	303	فرمان و راي جهانبان بود اندام كاري بنظام و راست باشد چنانكه گويند فلان كار باندام است يعني بنظام است ا----------درم كش 184 بروزن چارخم بمعني ادرم است يعني نمدزين باودوزند مانند درفش ادرم زيني باشد كه نمد زين او دو نيم بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0022png 44 اوستام11 معتمد بود شاعر گويد----- مگر مردمي كو-بود گرد فام بد-انديش بشناسد از اوستام استيم ب--دو معني است يكي ان ريمي باشد كه سر-جراحتگاه چون ب--هم ايد خون فاسد در درون وي ريم گردد و بدرد ايد تا پاك نشود و بيرون نيايد ازشر غور او ايمن نشايد بود و ديگر استين را---- گويند ارزام سخت بانگ كردن ا-----------------------------------------رم بوستان image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0019png----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- اذين- خوازه و ارايشي باشد كه در شهرها كنند به وقت عيد و نوروز و نزول حكام ايين 1091 رسم و-عادت بود و بمع--ني نهره نيز امده و ان چيزيست-- كه بدان------- دوغ را از --روغن جدا كنند اذر-برزين اتشگاهيست-- كه ان-را يكي از اءمه- دين ابراهيم ع---------- ساخته و ان اءمه -را برزين مي گفتهاند استرون بروزن چشمك زن عقيم باشد يعني نازاينده اژكهن بيكار و كاهل وباط------ل باشد اسنستان 1134 پدرزن وامق بودو به عاقبت وامق او را-بكشت عنصري فرمايد-- بفرمود تا اسنستان بگاه- بيامد ب--نزديك رخشنده ماه ايران ولايت عراق است اشن ه11 جامه- باژگونه- ب-ود كه در پوشند و ديگر خربزه نورسيده	9	-2897775276134790297	723	1074.5	569	1358	53.24005889892578	117	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms010	false	3370721372397328867	3	95	52	469	1508	302	ارغوان--- درختي است كه گلهاي سرخ اورد و به كوهستان خراسان بسيار بود كسايي گويد ان قطرها نم بر ارغوان بر چون خوي به -روي نيكوان بر ايوان طاق بلند و نشست-گاه پادشاهان ي----عني رواق شاعر گويد نظم اگر ---------------------------------------------نزد ان شاه پردل شوي صد ايوان به كيوان برايد ترا اژكهن2 و ----------اژهن و اژكهان--- هر سه لفظ به يك معني است يعني كاهل و باطل و بيكار اهرمن و ------اهريمن هر دو به يك معني است يعني ديو و ابليس را نيز گويند شاعر گويد3 بيت خدنگهاي شهاب اندران شب شبه	10	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms009	true	282643798914327264	217	302	1125	1600	1603	303	ارغوان116 درختي است كه گلهاي سرخ اورد و ب--كوهستان خراسان بسيار بود كسايي گويد ان قطرها نم بر ارغوان بر چون خوي كه بروي نيكوان بر ايوان طاق بلند و نشستنگاه پادشاهان بود يعني رواق شاعر گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0024png اگرنزد ان شاه پردل شوي صد ايوان به كيوان برايد ترا اژگهن بروزن اهرمن واژهن و-اژگهان118 هر سه لفظ ب--يك معني است يعني كاهل و-باطل و-بيكار افرمن واهرمن واهريمن119 هرسه بيك معني است يعني ديو-و ابليس شاعر حكيم انوري گفته------- خدنگهاي شهاب اندران شب شبه	9	-2897775276134790297	356	578.5	283	490	72.65306091308594	56	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms010	false	3370721372397328867	96	302	477	1508	1508	302	چو- نور خرد در روان اهريمن انبوذن4 ا----فرينش بود كه از چه پديد ايد شاعرگويد5 نظم--- بودنت در خاك باشد يافتي همچنان كز خاك بود انبوذنت ازمون----- امتحان باشد ار-------------مان پشيماني و-حسرت و رنج -----بود فردوسي گويد نظم به ارمان و اروند مرد هنر فراز اورد گونه گون سيم و زر افرين دعاي نيك كردن انگليون6---- كتاب ترسايان بود--------------------------------------------------------------- ايدون7 به معني همچنين بود اديان---- چهار-پاي فربه درنده8 اذرگون گلي اس-ت زرد و بعضي به سرخي زند و گاو چشم نيز گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0038png اشيان خانها مرغ انبوييدن---- بوييدن باشد ابستن---- حامله شدن1 بود انطليون2 قوس قزح بود اففان فرياد وزاري باشد اسمان يعني سپهر اوژن صفت پهلوان3 الفنجيدن والفغدن----- هر دو به معني كسب بود اپي------ون مهانول4 بود چنانكه شاعرا گويد بريده هوش جهان هيبت تو چون اييون---------------------------------------- مع حرف الواو- اهو ---عيب باشد كه در تن مردم بود و در كالا و ادر هر چيزي پديد ايد--------- كه عيبش نباشد اگويند بي اهوست فردوسي گويد بيت از اهو همان كش سفيد است موي نگريد5 سخن مردم عيب جوي ابخو--- جزيره بود6 اخلكندو چ---يزي باشد از مس يا--- چوب ساخته سر گرد و دستها كوچك داشته باشد و سنگ ريزها بسيار در اندرون ان تعبيه ك-رده چون ان را بجنبانند اوازي دهد به دست-	10	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms010	true	1744301506132096033	1	200	5	1061	1631	303	چون نور-خرد در-روان اهريمن انبوذن 1202 افرينش بود كه از چه پديد ايد شاعر رود كي گويد بودنت درخ-اك باشد يافتي همچنان كز خاك بود انبوذنت ازهون 1214 امتحان باشد ارهان بر وزن فرمان پشيماني و حسرت-- رنج بردن بود فردوسي گويد بار------مان و-اروند مرد هنر فراز اورد گونه گون سيم و-زر افرين دعاي نيك كردن انگليون 1245 كتاب ترسايان بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0021png ايرمان چاكر1 ايدون بم---عني همچنين---- اديان 127 چهار پاي فربه درنده- اذرگون گلي اسيت زرد و بعضي به سرخي زند و گاو چشم نيز گويند---------------------------------------------------- اشيان خانها مرغ انبوييدن 130 بوييدن باشد ابستن 131 حامله شدن باشد------------------------------------------------------------ اوژن صفت پهلوان- الفنجيدن والفقدن 1332 هر دو بم--عني كسب بود اپيون افيون مهاتول -بود چنانكه شاعر- گويد مصراع image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0026png اسمان يعني سپهر2 مع حرف الواو3 اهو138 عيب باشد كه در تن مردم بود-و در كالا و---- هر چيز- پديد ايد و هر چيز كه عيبش نباش-------د بي اهوست فردوسي گويد ز------اهو همان كش سپيد است موي نگويد بجز م-ردم عيب-جوي ابخو139 جزيره بود- اخلكندو140 چيزي باشد از مس يا از چوب ساخته سر-گرد و دسته- كوچك داشته باشد و سنگ ريزه- بسيار در اندرون او تعبيه كنندو چون او را بجنبانند اوازي دهد و بدست	10	-2897775276134790297	790	1212.5	632	1219	64.80722045898438	120	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms011	false	-4823285123224854027	0	85	0	503	1628	302	طفلان دهند تا بدان مشغول شوند- image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0039png مع حرف الهاء افراه طعامي باشد كه براي محبوسان1 پزند2 ابشتنگاه و ابشتگاه3-- هر دو متوضا راگو-يند يعني خلا-جاي ------شاعر گويد4 نظم------ نه همي باز شناسند5 عبير از سرگين نه گلستان بشتاسند ز ابشتنگاه اه-خته بر------كشيده باشد چنانكه گفتهاند چو گوش اهخته دارد ديده گويد-مگر تيري6 دو پيكان مي نمايد افراخته به -معني افراشته است يعني برداشته شاعر گويد------ افراخته است رايت ملك مبارزي الفخته اندوخته باشد اندوخته----- ساخته بود اغشته سرشته باشد اگشته محكم بسته	11	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms010	true	1744301506132096033	200	284	1061	1543	1631	303	طفلان دهند تا بدان مشغول شوند4 image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0023png 49 ابشتن----------------------------------------------------گاه و ابشتگاه142 هر دو متوضا را گويند يعني خلا جاي قريع الدهر گويد مجمع الفرس نه همي باز شناسند- عبير از-سرگين نه گلستان بشناسند ز ابشتنگاه اهيخته 1432 بر كشيده باشد چنانكه گ--ويند چه گوش اهخته دارد ديده گويد مگر تير-- دو پيكان مي نمايد افراخته 21 بمعني افراشته است يعني برداشته شاعر گويد مصراع افراخته است رايت ملك مبارزي الفخته اندوخته باشد اندوخته 1463 ساخته بود اغشته سرشته باشد اگشته محكم بسته	10	-2897775276134790297	380	626.5	309	540	70.37036895751953	60	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms011	false	-4823285123224854027	86	300	507	1622	1628	302	اكنده اصطبل بود اماده ساخته باشد يعني مهيا و سنجيده رودكي گويد جود تو اماده شد برخاسته جنگ او را خويشتن اراسته7 امنه8--------- تودها هيزم شكافته بود اواره9--- ديوان حكم باشد اميژه10 اميخته بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0040png الغونه گلگون ب-اشد كه زنان در روي مالند يعني سرخي انگشته1 بزرگي2 برد كه او را سرمايها نيك بود و رهيان و كاركنان بسي بودش اسغده هيزم نيم سوخته بود معروفي گويد نظم ايستاده ميان گرمابه همچو اسغده در ميان تنور الفغده نيز به معني افروخته باشد ---عسجدي گويد شعر بيلفغده3--------------------------------------------- بايد كنون چاره نيست بيلفختم4 وچارها من يكي است انگاره جريدها شمار و انگارش را-گويند يعني--------- افسانه و سرگذشت و كسي كه خبرهاي پر گويد5 از گذشته گويند انگاره مي-كند انب----------------------------------------------------------سته مداد6يا خون بسته يا هر چيزي كه بسته باشد و دشوار حل شود ان را انبسته خوانند افرنجه نام شهري است كه مادر عذرا از انجا بود عنصري گويد شعر به افرنجه افراطش7 نامدار يكي پادشاهي بدي هوشيار8 ارمده اراميده بود عنصري گويد شعر بود مرد ارمده در بنل سخت چو9 جنبنده گردد شود نيكبخت فردوسي---- گويد شعر چو بيدار باشي تو خواب ايدم چو ارمده باشي شتاب ايدم--------------- ارغنده و الغنده و الغنده10 به معني خشم الود11 بود------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ اغشته فرغار كرده يعني سرشته و خيسانيده بود در اب يا در خون يا در شراب	11	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms011	true	-6831999789528303068	18	289	124	1570	1643	303	اكنده اصطبل بود اماده ساخته باشد يعني مهيا و-سنجيده------------------------------------------------------------ امنه بوزن امده توده ه-يزم شكافته بود اواره 152 ديوان حكم باشد اميژه-- اميخته بود الف----------------------------------------------------ونه گلگونه باشد كه زنان در روي مالند يعني سرخي انگشته- برزگري بود كه اورا--سرمايه- نيك بودو--رهيان و كاركنان بسي بودش اسغده هيزم نيم سوخته بود معروفي گويد---- ايستاده ميان گرمابه همچو اسغده در ميان تنور الفقده ------بمعني اندوخته باشد ابوشكور3 گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0025png بيلفقده بايد كنون چاره نيست بيلفنجم- وچارها من يكي--ست انگاره جريده- شمار و انگارش را گويند-يعني سرگذشت و افسانه--------- و كسي كه چيزها- پر گويد- از گذشته گويند انگاره مي كند انوشه يعني افرين و بمعني خوش و نوشا نيز امده انبسته بوزن در بسته مراد يا خون بسته يا هر چيزي كه بسته شود- و دشوار-حل شود ان-را انبسته خوانند افرنجه نام شهري است كه مادر عذرا از انجا بود عنصري گويد---- به افرنجه افراطن- نامدار يكي پادشاهي بدي كامگار3 ارمده ار-ميده بود عنصري گويد ب----ود مرد ارمده در بند سخت چو- جنبنده گردد شود نيكبخت فردوسي نيز گويد چو4--- بيدار باشي تو-خواب ايدم چو ارمده باشي شتاب ايدم ارغده والغده و ارغنده بمع----------------------ني خشم بود مجمع الفرس 161 افرنجه بروزن سرپنجه نام شهري است كه نوشيروان اباد كرده بود و در كنار درياي مصر و مادر عذرا از ان شهر است و افرنج و افرنگ همانا به معني فرنگ است و افرنجه معرب مي نمايد انندراج و پادشاه يونان زمين را و افرنجه را وجزيرها را بطلميوس گفتهاند مجمل التواريخ والقصص ص42 ايضا رك معجم البلدان ج1 ص 163 ارغده به وزن نابرده فردوسي گويد ه image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0030png اغشته يعن-----------ي سرشته و خيسانيده بود در اب يا در-خون يادر--شراب	11	-2897775276134790297	835	1340.5	668	1648	50.667476654052734	129	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms012	false	3939083587825715002	20	206	138	1109	1538	303	التي بود كه برزگران خرمن بدان به باد دهند و ان را حالا چكك گويند1 ايفده2 بيهده گوي و سبكسار باشد اندمه ياد اوردن غم گذشته بود اسمانه سقف خانه بود شعر 3----------- تا همي اسمان تواني ديد اسمان بين و اسمانه مبين4 انبوه بسيار بود ايشه5 جاسوس----- اسيمه خيره --شده اهسته ان است كه به تازياش وقار خوانند6 و اهسته و ساكن يكي باشد اژغده7 حريص بود-------------------------------------------------- اخته بيرون كشيده---- اشيانه---- جاي مرغ و مار و موش8 انگله كوركره9 الفته اشفته است اسپوخته به هم در-اميخته بود10 اوره11 ره گذر اب بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0042png انبو------------ي بوي گرفته اموي شهري است بر كنار جيحون و جيحون را بدان شهر باز خوانند ارمغاني---- راه اورده باشد شاعر گويد----- از ان را-هم چه ارد ارمغاني1 -----------------------------------------------------بي بهي--- كه ان را به تازي سفرجل خوانند -ندي خاصه بود2 زادي شكر گفتن image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0043png باب الباء مع حرف الالف بتا يعني بگذار عنصري1گويد شعر بتا روزگاري برايد برين كنم پيش هر كس ترا افرين پروا به ياد امدن2 و فراغت بود------------------------------- دقيقي گويد شعر ابوسعد انكه از گيتي بدو برگشت3 شد بدها-مظفر انكه شمشيرش ببرد از دشمنان پروا	12	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms012	true	-5441391492737806676	2	186	10	1001	1591	303	التي بود كه برزگران خرمن بدان ب--باد دهند ايغده 1661 بيهو-------------------ده گوي و سبكساري بود اندمه ياد اوردن غم گذشته بود اسمانه سقف خانه باشد عماره شاعر گويد تا همي اسمان تواني ديد اسمان بين و اسمانه مبين -انبوه بسيارب-ود ايشته جاسوس باشد اسيمه خيره باشد- اهست----------ه به تازي و قارش خوانند- و اهسته و ساكن يكي باشد ارغده- حريص بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0027png اخته بيرون كشيده بود اشيانه 175 جاي مرغ و-مارو وحوش- انگله كوزه گر الفته اشفته است اسبوخته ب--هم در اميختن بود-- اوره-- ره-گذر-اب بود مع حرف الياء ---------------------------------------انبوي بوزن بد خوي بوي گرفته اموي شهري است بر كنار جيحون وجي-حون را بدان شهر---- خوانند ارمغاني 182 راه اورد- باشد چنانكه گفتهاند از ان را هم چه ارد ارمغاني image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0032png 54 ابي به است كه ان-را به تازي سفرجل خوانند اندي خاصه بود ازادي شكر گفتن را گويند بتاع18--------------------------------------------------------------- يعني بگذار ابوشكور گويد --بتا روزگاري برايد برين كنم پيش هر كس ترا افرين پروا بي--اد امدن- و فراغت بود و سراسيمه را نيز گويند بي پروا دقيقي گويد---- ابوسعد انكه از-گيتي بدو برگشته شد بدها مظفرا-نكه شمشيرش ببرداز--دشمنان پروا	12	-2897775276134790297	693	1043.5	554	1159	59.79292678833008	107	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms013	false	3761106983609004560	0	64	0	348	1469	302	برگسترد بوب8 بتكوب----- ريچالي است يعني مرباءي كه از گوزمغز و شير و ماست سازند و ترش باشد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0044png مع حرف التاء بت1 اهار جولاهگان باشد و به تازي نيز اهار را بت گويند شاعر------ گويد2 شعر ريشي چگونه ريشي چون مالها پتالود گويي كه دوش تاروزان ريش خون بپالود پاداشت جزاي نيكي برغست--- گياهي را گويند كه به چهارپايان دهند و	13	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms012	true	-5441391492737806676	244	303	1311	1591	1591	303	برگسترد بوب- بتكوب 1914 ريچالي است------------ كه از گوزمغز و شير و ماست سازند و ترش باشد---------------------------------------------------- مع حرف التاء بت- اهار-جولاه-ان باشد و به تازي نيز اهار را بت گويند شاعر عماره گويد ري-----شي چگونه ريشي چون ماله بت الود گويي كه دوش تاروزان ريش گوه -پالود پاداشت جزاي نيكي برغست114 گياهي است----- كه به چهارپاي-- دهند و-	12	-2897775276134790297	254	406.5	201	362	70.1657485961914	44	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms013	false	3761106983609004560	65	302	354	1469	1469	302	خورش حمار بود وگل-- زرد دارد پرگست به -معني معاذ-الله است كه در مقام انكار باشد يعني مبادا كه چنين بود----------------------------------------------------- بيخشت4-- چوب و چيزي را گويند كه به يك بار بر---------كنده شده باش-د پلشت همچون پليد بود كسايي گويد نظم باد وگردم نكرد زشتي هيچ با دل من چرا شد ايدون زشت زانكه خويي پليد كرد مرا هر كه را خو پليد هست پلشت يست كوتاه و هامون و ساده و هموار همه يكي باشد يعني چيزي را گويند كه با زمين راست شو-د عنصري گويد نظم چون اب ز بالا بگرايد سوي پستي وز پست چو اتش بگرايد سوي بالا مع حرف الجيم بلوچ5-------------- قومي-اند به غايت بي عقل از مردمان بياباني كه قافله ها زنند و بيشتر تيرانيداز باشند6 و ايشان را كوچ و بلوچ5 نيز گويند بازنيج7 ريسماني باشد كه--- روز نوروز يا در ايام عيد-- كود-كان از بام يا از درخت بلند اويزند و در ميان ان نشينند و در هوا روند و ايند و در بعضي ديار ان را گاز8 خوانند و در كرمان گواچو9 گويند و در اصفهان جنجيل10 خوانند و به تازي ارجوحه و------- به پارسي image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0045png چنگالوس نامند و ------------------------------------------------در هندوستان بيك1 گويند نظم2 ز --------تاك خوشه فرو هشته وز باد نوانچو زنگياني بر بازنيج بازي گر بسيج-------------------------------------------------------- امادگي بود يعني سازكارها فردوسي گويد نظم بدو گفت رو ز اوا مينديش هيچ-اگر هوشياري و دادن3 بسيج باج رسد و خراج و جزيت كه به حكام دهند-	13	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms013	true	-8958750444670025319	1	233	5	1175	1483	302	خورش خر---بود و گلي زرد دارد پرگست115 بمعني معاذ الله است كه در-مقام انكار باشد يعني مبادا كه چنين بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0034png 51 بيخشت116 چوب و چيزي را گويند كه ب--يك-بار از بيخ بدر كن----ده باشند پلشت همچوپ--ليد بود كسايي گويد بادو كژ----دم نكرد زشتي هيچ با دل من چرا شد ايدون زشت زشت خو---ي پليد كرد مرا هر كراخوپ----ليد هست پلشت پست كوتاه و هامون و ساده و هموار همه يكي باشد يعني چيزي را گويند كه با زمين راست باشد عنصري گويد---- چون اب زب-الا بگرايد سوي پستي وز پست چو اتش بگرايد سوي بالا مع حرف الجيم العجمي والعربي بلوچ قومي اند ب--غايت بي عقل از مردمان بياباني كه قافل--ها زنند و بيشتر تيران-داز باشند -و ايشان را كوچ-- بلوچ- نيز گويند بازپيح- ريسماني باشد كه در روز نوروز-يا در ايام عيدي4 كود كان از بام يا از درخت در او -يزند و در ميان ان نشينند و در هوا روند و ايند و در بعضي ديار ان را كاز- خوانند و--------------------------------------------------- به تازي ارجوحه5 گويند و به پارسي جنك----------------------------------------------------الوس نامند و در كرمان كواجو گويند و در اصفهان حنجيل خوانند و در هندوستان بليك نامند ابوالمثل گويد زتاك خوشه فرو-هشته و زباد توان چوزنگياني بر-بازپيچ بازي-گر image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0031png 52 بسيچ201 امادگي بود يعني سازكارها فردوسي گويد---- بدو گفت رو زو--- مينديش هيچ اگر هوشياري و دادن- بسيچ باج رصد و-خراج و جزيت كه به حكام دهند	13	-2897775276134790297	879	1419.0	688	1327	66.23963928222656	152	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms014	false	-3041718614910832762	1	67	4	296	1476	302	اندورن دهان باشد بج بج5 دو -معني دارد يكي سخني كه در پوشيدگي گويند و ديگر لفظي باشد كه شبانان بز را بدان نام خوان---------ند پخج--- چيزي را گويند كه بر زمين پهن شده باشد چون ميوها پخته كه پاي بر-ان نهي و هرچه بدان ماند عنصري گويد شعر اگر بر سر مرد زد در نبرد سرو قامتش بر6 زمين پخج كرد برخفج----------- گراني و ثقيلي	14	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms013	true	-8958750444670025319	235	302	1182	1483	1483	302	اندرون دهان باشد بچ بج204 دومعني دارد يكي سخني كه در پوشيدگي گويند و ديگر لفظي باشد كه شبانان بر را بدان---- خوانند و نوازند پخچ205 چيزي را گويند كه بر زمين پهن ب----اشد چون ميوها پخته كه پا- بر ان نهي و هرچه بدان ماند عنصري گويد---- اگر بر سر مرد زد در نبرد سر وقامتش با زم-ين پخچ كرد برخفج بوزن برجست گراني و ثقلي--	13	-2897775276134790297	256	447.0	198	317	80.75709533691406	47	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms014	false	-3041718614910832762	67	302	296	1476	1476	302	بود كه در خواب بر مردم افتد كه بيم7-- هلاكت بود و ان را به تازي كابوس8 خوانند و به فارسي عبدالجنك9 گويند پنانج10 دو زن را گويند كه يك شوي دار-------ند باغج11 انگور نيم رسيده بود------- باغنج11 نيز همين امعني ا دارد پفج12-------------------------------------------------- كف دهان و خيوي دهان مردم بود بج پالايش اب بود و-زه اب را نيز گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0046png بلاج1 بلاه باشد كه به فارسي دوخ و دخ نيز خوانند يعني لوخ كه در مسجدها افكنند بيمارغ-نج بيمارناك بود نظم2------ چو گشت ان پريروي2 بيمار غنج ببريد دل زين سراي سپنج ---مع حرف الخاء برخ بهره و حصه بود ماهي را نيز برخ گويند4 برانداخ5 سختيان باشد پرنيخ تخته سنگ بود رودكي گويد نظم فكندند بر لاد6 پرنيخ سنگ نكردند در كار موبد درنگ مع حرف الدال پرند حرير تنگ ساده باشد و خيار7 صحرايي را نيز گويند پژند نوعي از برغست باشد و ان را به تازي قنا--بري گويند عسجدي گويد شعر نه هم قيمتي كرده با در بلور8 نه همرنگ گلنار باشد پژند پهند دام اهو بود بوالكفد----- رشوت باشد پژاوند چوبي باشد قوي كه در پس در اندازند و در--- بدان ببندند و ان را تنبها در گويند پروند امرود9 باشد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0047png بشاورد1 زميني باشد يشته پشته برفرود2 زير وبالا باشد-------------------------------------------------- بيند به معني هستند بود3 بيباد4 جامها ساده---- برهود5 و بيهوده هر -يك جامهاي بود كه اتش به نزديك او رسد-- نسوزد6 باز خميد--7 كسي-	14	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms014	true	4393483516202693597	0	198	0	1038	1527	303	بود كه در خواب بر مردم افتد كه هم بيم هلاكت بود و ان-را به تازي كابوس- خوانند و به پارسي عبدالجنه بنانج 2075 دو-----زن را گويند كه يك شوهر داشته باشند باغچ-- انگور نيم رسيده را گويند و باغنچ --نيز همين -معني-- دارد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0036png 3 لفچ كف دهان و-خيوي دهان مردم بود بج پالايش اب بود و زه اب را نيز گويند---------------------------------------------------------- بلاج --221ر1 به فارسي -وخ ودوخ گويند------يعني لوخ كه در مسجدها افكنند بيمار غنج بيمارناك بود رودكي گويد چو گشت ان پريروي- بيمار غنج ببريد دل زين سراي سپنج image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0033png---------------------------------------------------------------------------------------------------------------- مع حرف الدال پرند حرير تنك ساده باشد و-خيار- صحرايي وا نيز گويند پژند نوعي از برغست----- و ان-را به تازي قثاء بري گويند عسجدي گويد نه---- هم قيمت--- در باشد2 بلور ن-ه همرنگ گلنار-باشد پژند پهند دام اهو-بود ب--لكفد 2203 رشوت باشد پژاوند چوبي باشد قوي كه--- پس در اندازند و در را بدان ببندند و ان-را تنبه- در گويند پروند امرود- باشد---------------------------------------------------- بشاورد- زميني بود پ-شته پشته --فرود- زير وبالا باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0038png بيند بم--عني هستند بود- بلياد- جامه- ساده بود برهود- و بيهود- هر دو1 جامه-- بود كه اتش به نزديك او رسد و نسوزد- باز-خميد228 كسي	14	-2897775276134790297	771	1110.0	602	1327	58.10097885131836	120	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms015	false	4221221490409048675	34	178	167	920	1547	302	بنلاد---- بنياد ديوار باشد بيجاد كهربا بو-د پود--- سوخته بود كه اتش بدان زنند و ان را به تازي خف و-حراقه نيز گويند برازد به م---عني زيب13 است پازند كتاب زردشت است اك----ه پيغمبر گبران اتشي-رست بود پخجد14--------- ريم اهنگران15 را گويند و----- ان سنگي كه حلاج-----ان حلاجي بدو بزنند تا درست image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0048png گردد بشكليد نشان رخنها سرانگشت است و ناخن و جامه كه در خار او--يزد و بدرد ان را گويند بشكليد16 باربد17 مطرب خسرو پرويز بوده مع حرف الراء باستار و بيستار به معني فلان و بهمان----- پيشيار18-- شيشها اب كه پيش بيمار باشد يعني قاروره بستر19 --جامها خواب بو-د پادير20--- چوبي باشد كه از براي استحكام در پشت ديوار شكسته كشند تا نيفتد پرگر--- طوقي مرصع -است كه ملوك فرس در گردن مي-انداختند-- پيكر--- صورت و قالب هر چيزي راگو-يند پيكار21- جنگ بود پذير22- پسنديده بو-د بشار23- نثار باشد	15	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms015	true	-4307106861840526626	23	158	153	881	1597	303	بنلاد 234 بنياد ديوار باشد بيجاد كهربا باشد پود236 سوخته بود كه اتش بدان زنند و ان-را به تازي خف و حراقه نيز گويند برازد 2372 بمعني زيبد -است پازند كتاب زردشت را گويند كه پيغمبر گبران اتش پرست بود بخجد بروزن بخشد ريم اهنگران-- را گويند و ديگر ان سنگي كه حلاجان بدان حلاجي كنند5 بش---------------------------------------------------------------------كليد نشان رخنه- سرانگشت است و ناخن و جامه كه در خانه او يزد و بدرد ان-را گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0040png- باستار و بيستار242 يعني فلان و-بهمان باشد پيشيار2231 شيشه- اب--- پيش بيماري------عني قاروره بستر2442 جامها خواب باشد پادير 2293 چوبي باشد كه از براي استحكام بر-پشت ديوار شكسته كشند تا نيفتد پرگر226 طوق- مرصعي است كه ملوك فرس در گردن مي انداختهاند پيكر247 صورت و-قالب هر چيز- را گويند پيكار248 جنگ بود پذير241 پسنديده باشد بشار250 نثار باشد	15	-2897775276134790297	561	835.5	448	819	68.4981689453125	83	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms015	false	4221221490409048675	181	302	934	1547	1547	302	مشقت بود بگمار م----تولي كن پرونداور25 و پرنداور--- شمشير گوهردار را گويند پسندر26 -پسر پدر----- يعني برادر پدري27 بهار-- بتخانه باشد و وقتي را نيز گويند كه جهان و درختان از سر جوان بشوند و خانها منقش و نگار- را نيز بهار گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0049png- بيوار--- اجابت بود بارور ----درختي كه بار دارد و بار دهنده بود پور--- پسر بود فردوسي گويد نظم تو پور گو پيل تن رستمي ز دستان سامي و از نيرمي بشتر2-- نام ميكاءيل است عليه السلام---- بيور--- ده هزار بود به زبان پهلوي فردوسي گويد نظم سپه بود بيور سوي كارزار كه بيور بود در عدد صدهز-ار بادغر خا---نها تابستاني باشد كه ان را باد-گير گويند كه پيوسته در انجا باد خنك جهد باختر--- مشرق-	15	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms016	true	837937650358289277	0	114	0	624	1569	302	مشقت بود بگمار253 مستولي كن پرندوار--- و پرنداور292 شمشير گوهردار را گويند پسندر255 پسر پدر باشد يعني برادر پدري-- بهاره2 بتخانه باشد و وقتي را نيز گويند كه جهان و درختان از سر-جوان -شوند و خانها منقش و نگار1 را نيز بهار گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0042png 64 بيواز257 اجابت بود بارور2581 درختي كه بار اور----------نده بود پور251 پسرباشد فردوسي گويد---- تو پور گو پيل-تن رستمي ز دستان سامي و-از نيرمي بشتر260 نام ميكاءيل---- عليه السلام است بيور261 ده هزار بود ب--زبان پهلوي فردوسي گويد---- سپه بود بيور سوي كارزار كه بيور بود در عدد ده هزار بادغر262 خانها تابستاني باشد كه ان-را باد گير گويند كه پيوسته در انجا باد خنك جهد باختر263 مشرق	16	-2897775276134790297	518	847.0	415	658	78.72340393066406	80	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms016	false	-574553444374348853	0	218	0	1052	1469	302	باشد و پيش اكثر شعرا و غير ايشان چون3 خاور گويند غرض------ مشرق باشد و چون باختر گويند غرض مغرب داشته باشند4 پدندر5--- شوهر-مادر6 را گويند بور--- اسبي بود كه به سرخي گرايد باور راست گوي7 بالار--- فرسبي8 است يعني چوبي باشد كه بام خانه بدو پوشند و بعضي ان را فلوره1 گويند بخنور10------------------------------------------------ رعد بود برخور بهره-مند بو-د و ديگر دهقان11 و شريك و انباز را-----گويند و به معني پرخور نيز امده است12 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0050png پروار--- فربه بود و مجمرها عود را نيز گويند پهناور پهني1 بود بندر2 --نام شهري است در غرچه مع حرف الزاء پرواز--- طيران طيور باشد يعني چرخ زدن مرغ در هوا باز ---پنج معني دارد-- گشاده چنانكه گويند فلان در باز است-- بازو3 كه در تازي ان را باع6 گويند و بعضي گويند از بن بغل تا سر انگشت دست باشد فرق كردن ميان دو چيز و تراضي5 كه بنمايند ان را باز گويند چنانكه كمال اسمعيل گويد نظم كسي كه دست چپ از دست راست داند باز به اختيار ز مقصود خود نماند باز به مع---------------------------------------ني ديگر نيز گويند چنانكه شاعر گويد نظم ب--از اوردي حكايت بيجا پنج نام مرغي است ان --را ملوك--- دارند پدواز جاي ارامگاه و نشيمن و قرار باشد براز6 ي-----عني نيكو كردن و اين لفظ چنان بود كه گويند مرد برازنده و پسنده7 و نيكوست	16	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms016	true	837937650358289277	114	302	624	1569	1569	302	باشد و-پيش اكثر شعرا چون------------- خاور گويند غرض ايشان مشرق باشد و چون باختر گويند غرض مغرب داشته باشد-- پدندر2642 شوهر مادر--را گويند بور265 اسبي بود كه به سرخي گرايد--------------- بالار256 فرسب يع------ني چوبي -----كه بام خانه بدو پوشند و بعضي ان-را فلوره- گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0039png بختور رعد بود برخور بهره مند باشد و----- دهقان-- و شريك و انباز را نيز گويند1 ----------------------------------------------------------------------------------پروار269 فربه ب-------------------------------------------ود بندر270 نام شهري است در غرچه مع حرف الزاء پرواز271 طيران طيورب-اشد يعني چرخ زدن مرغ در-هوا باز212 پنج معني دارد 1 گشاده چنانك- گويند فلان در باز است 2 بازو -كه در تازي انر-ا باع4 گويند و بعضي گويند از بن بغل تا سر-انگشت دست 530--فرق كردن ميان دو چيز و تراضي -كه بنماي-د ان-را باز گويند------- كمال اسمعيل گويد ب-----------------------------------------اختيار ز مقصود خود نماند باز كسي كه دست چپ ازدست راست داند باز باخت 4 بمعني ديگر نيز گويند چنانكه شاعر-گويد مصراع باز اوردي حكايت پنجاء 5 -نام مرغي است كه انرا ملوك مي دارند بدواز جاي ارامگاه و نشيمن و-قرار باشد براز274 به معني نيكو ك--ن و اين لفظ چنان بود كه گويند مرد برازنده و پسنده- و نيكوست-	16	-2897775276134790297	757	1179.5	602	1189	63.66694641113281	118	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms016	false	-574553444374348853	218	302	1052	1469	1469	302	و چوبي8 را نيز گويند كه نجاران در ميان چوب نهند --وقت شكافتن چوب و كفشگران در ميان كالبد نهند----------------------------------------------------9 پشيز10- پولي11 باشد كه از مس زنند و خرج كنند و بعضي گويند ا درما برنجين ابودا و چيزي كه به جاي درم ستانند12 پروز--- وصل14 بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0051png برز1 بلندي و نيروي باشد فردوسي گويد به بالا شود چون يكي سرو برز به گردان برارد2-- ز فولاد گرز عنصري گويد فرو كوفتند ان بتان3 را به گرز نه شان رنگ ماند و-	16	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms017	true	-3885164679399470899	0	78	0	401	1617	303	و چوبي- را نيز گويند كه نجاران در ميان چوب نهند دروقت شكافتن چوب و كفشگران در ميان كالبد نهند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0044png 99 پشيز275 پولي ب--اشد كه از-مس زنند و خرج كنند و بعضي گويند-- درم- برنجين -بود- و چيزي كه ب--جاي درم ستانند-- پروز276 وصل-- بود برز277-------------------------------------------------- بلندي و نيرو ب-اشد فردوسي گويد ب--بالا شود چون يكي سرو-برز ب--گرد-ن بر اورد1 ز فولاد گرز عنصري گويد فرو كوفتند ان بتان- را ب--گرز نه شان فر--ماند و	17	-2897775276134790297	322	483.0	252	478	67.364013671875	53	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms017	false	7914166889319400308	29	269	152	1322	1458	301	چوبي بود كه درودگ-ران چون چوب را بشكافند در ميان ان چوب شكافته نهند و كفشكران م---يان قالب براز7 زببايي باشد چنانكه گويند برازا مردست و گويند اين كار مرا ببرازد8 رودكي گويد نظم به حق ان خم زلف بسان منقار باز به حق ان روي خوب كزو گرفتي براز- بيواز9-- اجابت بود يعني پاسخ دادن باز گز و -ارش بود كه ان را گز خوانند و بدان چيزها و جامهها پيمايند-------------------------------------------------- بغياز10---------------- شاگردانه---- بگماز--- شراب نبيد را گويند فردوسي گويد نظم به بگماز بنشست يكروز شاه هميدون بزرگان ايران سياه پاديز11--- چوبي بود كه پس ديوار -فكنند پاليز--- خربزه-زار و تره-زار را گويند اسدي گويد شعر زماني بدين داس كردم درو بكن پاك پاليز- از خاك و خو بتفوز مرغان را منقار بود و مردم و چهار-پاي را بيرون دهن باشد چندان-- دهان اكه12 بود و به مرغان به استعاره گويند چون بتفوز13 رودكي گويد نظم دم سگ بيني ا-با بتفوز سگ خشك گشته كش نجنبد هيچ رگ image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0052png بنيز به معني هرگز باشد ------بوشكور گويد نظم نه ا-ن را بيازرد روزي بنيز نه او را از اين اندهي بود نيز-------------------------------------------------- مع حرف الژاء باژ--- رسد -خراج باشد و مانند وي و ان گزيتي است يعني جزيهاي1 كه ترسايان بدهند به2 شاه---- مسلمانان فردوسي گويد نظم به بيچارگي باژ و ساو گران پذيرفت با هديها بيكران پژ--- گريوه بود وان سرعقبه باشد به تازي كه3 راه بر ان افكنده باشند خسروي گويد نظم سفر خوش است كسي	17	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms017	true	-3885164679399470899	89	303	454	1617	1617	303	چوبي بود كه درود گران چون چوب را بشكافند درم-يان ان چوب------- نهند و كفشگران در ميان قالب براز زي-بايي باشد چنانكه گوين----------------------------د براز مرديست رودكي گويد بحق------ ان خم زلف بسان منقار-باز ب--حق ان روي خوب كزو گرفتي براز3 بيواز281 اجابت بود يعني پاسخ دادن ياز282 گزوارش بود كه ان-را گز-خوانند و بدان چيزها و جامها بن-مايند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0041png بغياز 2831 برمغاز فغياز شاگردانه بود بگماز284 شراب نبيد را گويند فردوسي گويد ----به بگماز بنشست يكروز شاه هميدون بزرگان ايران سپاه پازير 2852 چوبي كه در- پس ديوار افكنند پاليز286 خربزه زار و تره زار را گويند اسدي گويد---- زماني بدين داس گندم درو مكن پاك پاليزم از خاك و-خو بتفوز مرغان را منقار بود و مردم و چهار پاي را بيرون دهن باشد چندانكه دهان بود------ و به مرغان--- استعاره كن-ند چون بتفوز-- رودكي گويد---- دم سگ بيني توبا بتفوز سگ خشك گشته كش نجنبد هيچ رگ بنيز288 ب---------------------------------------------------معني هرگز-باشد شاعر ابوشكور گويد---- نه اين را بيازرد روزي بنيز نه انرا5 از و---اندهي بود نيز image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0046png مع حرف الزاء باژ281 رصد وخراج باشد و-مانند وي و ان جزيت- است------------- كه ترسايان بدهند به پادشاهان مسلمانان قردوسي گويد ----به بيچارگي باژوساوگر---ان پذيرفت با هديها بيكران پژ290 گريوه بود-وان سرعقبه بودب----تازي كه- راه بر-ان افكنده باش-د خسروي گويد سفر-----خوش است كسي-	17	-2897775276134790297	914	1454.0	724	1333	68.567138671875	134	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms018	false	5735773351117595993	19	87	83	444	1460	302	ترس وبيم بو-د برجاس8 نشانها تير بود پرواس دست باو-يدن9 بود يعني بسودن به دست تا بدانند كه نرم است يا درشت و به معني پرداختن نيز باشد -بوشكور گويد نظم تا كجا گوهر است نشناسم10 دست سوي دگر نپرواسم بوس---- بوسه باشل بيوس طمع داشتن بود به چيزي از هر نوع كه باشد و انتظار را نيز گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0053png بادغس1 باد-گير بود برس--------- براندوق2 باشد	18	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms018	true	1460105099838414523	40	103	215	518	1453	301	ترس وبيم باشد برجاس- نشانها تير---- پرواس دست باو يدن -بود يعني -سودن ---دست تا بدانند كه نرم است يا درشت و ب--معني پرداختن نيز-باشد ابوشكور گويد---- تا كجا گوهريست ب-شناسم --دست سوي دگر نپرواسم بوس 296 بوسه باشد بيوس طمع داشتن بود به چيزي از هر-نوع كه باشد و انتظار را نيز گويند---------------------------------------------------- بادغس- باد گير بود برس برندق يا براندوق- باشد	18	-2897775276134790297	277	445.5	222	378	73.28042602539062	42	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms018	false	5735773351117595993	87	290	444	1410	1460	302	بخسلوس3 ----نام ان پادشاه بود- كه عذرا را به قهر ببرد بخس به عربي قيمت اندك- باشد و به فرس-- پژمرده و فراهم شده را گو----يند از زخمي يا از غمي يا از سبب- ديگر و پوستي كه اتش4 بدو رسد فر--اهم ايد و چين چين گردد گويند بخسيد5 بلوس6 فريبنده باشد كه به چرب سخن- مردم را از راه برند برجيس نام ستارها مشتري است پامس7 به ستوه امدن يعني كسي باشد كه در وطن به جان رسيده بود و سفر نتواند كرد --------و درمانده و بيچاره وپاي بسته بود پرگس8 به معني معاذالله وا نعوذ بالله بود مع حرف الشين پرخاش9 حرب و-جنگ باشد به سخن و كردار فردوسي گويد نظم به صد كاروان اشتر سرخ موي همه هيزم اورد پرخاش جوي پيلغوش10 سوسن منقش يعني گلي است از جنس سوسن كه ان را سوسن اسمان رنگ يا اسمان-گون خوانند و بر-كنارها او نقطههاي سياه باشد مانند خالي11 كه بر روي خوب---ان باشد و رخنههاي كوچك دارد و ان را پيلگوش12 نيز گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0054png پاغوش غوطه بود يعني سر به اب تمام فرو بردن پاداش مزد بود پالوش1 كاف----------------------ر مشوش بو-د پريش--- چيزي را از يكديگر اجداا كردن بود و بيفشاندن و پريشاني و پريش به يك معني باشد	18	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms019	true	7202378833337227449	44	242	275	1234	1507	302	بخسلوس 2001 نام ان پادشاهي است كه عذرا را ب--قهر -برد بخس به عربي قيمت اندكي باشد و به فارسي پژمرده و در هم شده را نيز گويند از زخمي يا از-غمي يا از سببي ديگر و پوستي كه اتش- بدو رسد و فراهم ايد --چين چين گردد گويند بخسيد- بلوس- فريبنده باشد كه به چرب سخني مردم را از راه برند برجيس نام ستارها مشتري است باءس -به ستوه امدن يعني كسي باشد كه در وطن به جان رسيده بود و سفر نتواند كردن بيچاره و درمانده و --------پاي بسته بود بر كسي بمع-ني معاذالله و- نعوذ-بالله پرخاش30---------------9 حرب و جنگ باشد به سخن و-كردار فردوسي گويد---- به صد كاروان اشتر سرخ موي همه هيزم اورد پرخاش جوي پيلغوش س--وسن منقش يعني گلي است از جنس سوسن كه انرا8 سوسن اسمان رنگ يا اسمان گون خوانند و بر كنار-- او نقط-هاي سياه باشد مانند خالي --كه بر روي پري رخان باشد و رخن-هاي كوچك دارد و ان-را پيلگوش-- نيز گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0045--png پاغوش غوطه بود يعني سر به اب تمام فرو-بردن پاداش مزد بود بمعني مكافات نيز امده بالوش كافور مشوش باشد پريش310 چيزي را از يكديگرجد---ا كردن بود-- بيفشاندن و-پريشاني و پريش ب--يك معني باشد	19	-2897775276134790297	816	1367.0	641	1022	79.84344482421875	141	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms019	false	36988383592128598	0	63	0	277	1462	302	بخش ماهي2 بود و برج را نيز گويند رودكي گويد نظم كافتاب ايد به بخشش زي- بره-روي گيتي سبز گردد يك سره بر-----------خش پشت اسب است3 بش4 بندها از اهن يا از مس تنك-- پهن كرده كه بر درها و تختها و صندوقها زنند و بند ان چيز را بش5گويند فردوسي گويد نظم مراگفت بگرفتمش زيركش همي بر كمر ساختم بند و بش	19	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms019	true	7202378833337227449	242	302	1234	1507	1507	302	بخش ماهي- بود و برج را نيز گويند رودكي گويد -----افتاب ايد به بخشش زي5 بره روي گيتي سبز-گردد يك-سره برخش بروزن بدخش پشت اسب است- بش- بندها از اهن يا از مس تنگ و پهن كرده كه بر-درها و-تختها و صندوقها زنند و-بند ان چيز-را بش گويند فردوسي گويد بدو ---گفت بگرفتمش زيركش همي بر كمر ساختم بند وبش--	19	-2897775276134790297	251	414.5	197	292	85.95890045166016	41	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms019	false	36988383592128598	63	127	277	611	1462	302	پاي پش پرخان پاي بود6 بلاش نام شهري است7------------------------------------------------- پاش افشاندن بود برش و بش--- هر دو اسب را گويند8 پوزش عذر خواستن باشد كه از كسي خواهند فردوسي گويد نظم به پوزش بيامد بر شهريار كه اي9 از جهان بر شها ان كامكار image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0055png برهش1 مقابله---- بتكيش2 تيردان بو-د پژوهش باز دانستن چيزها بود و----- به تازي تجسس و تفحص گويند	19	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms020	true	-1096852153930229191	0	57	0	310	1539	303	پاي پش پرخان پاي بود- بلاش نام شهري است image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0050png پاش افشاندن بود پرش و پش317 هر دو اسب است پ------وزش عذر خواستن باش-----------------د فردوسي گويد---- به پوزش بيامد بر شهريار كه باش از-جهان برشه---ان كامكار بزهش----------------------------------------------------- مقابله بود بتكيش- تيردان باشد پژوهش باز دانستن چيزها بود و انرا به تازي تجسس و تفحص گويند	20	-2897775276134790297	230	354.5	179	396	58.080806732177734	39	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms019	false	36988383592128598	160	279	768	1347	1462	302	مع حرف الفاء پاي باف جولاهه را گويند پف بادي بود كه از دهان به در ارند و -چراغ--- بكشند بوشكور گويد نظم چراغي را كه ايزد بر-فروزد هر ان-كس پف كند ريشش بسوزد8 مع حرف الكاف باك--- ترس و بيم بو-د باشنگ------------------- خوشها انگور خرد و خشك باشد برتاك9 و ديگر خيار بزرگ باشد كه از براي تخم بنهند10 و بادرنگ11 را نيز گويند بادرنگ ترنج باشد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0056png بساك چون تاجي بود از رياحين و ازهار و انوار و-اسپر غمها كنند كه در روز عشرت بر سر نهند-------------------------------------------------- بابك پدر بود و شاه عظيم را نيز گويند كه اردشير را بدان باز خواندي1- برفنجك2 كابوس را گويند كه شب بر مردم نشيند بلدك طايفه بود3 بكوك4 ---------	19	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms020	true	-1096852153930229191	180	300	933	1525	1539	303	مع حرف الفاء پاي باف جولاهه را گويند پف بادي---- كه از-دهان ب--در ارند تا چراغ را بكشند بوشكور گويد ----چراغي را كه ايزد بر فروزد هر ان كس پف كند ريشش بسوزد- مع حرف الكاف باك326 ترس و-بيم باشد باشنگ هندوانه را گويند و خوشه- انگور خرد و خشك باشد برتارك و ديگر خيار بزرگ باشد كه از براي تخم بنهند-- و بادرنگ-- را نيز گويند بادرنگ ترنج بود بيلك قباله ومنشور بود------------------------------- بساك چون تاجي بود از رياحين و ازهار و انوار و اسپر-غمها كنند كه در روز عشرت بر سر-نهند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0052png بابك پدر بود و شاه عظيم را نيز گويند كه اردشير را بدان باز خواندندي برفنجك- كابوس بو-------------------------د بلدك طايفه باشد بكوك بوزن قبول	20	-2897775276134790297	464	725.0	363	669	69.35724639892578	86	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms020	false	-884388483736907523	0	299	0	1469	1481	302	ديگر خاشا-كها-- بود كه چون غله را--- زير جاي9 پنهان كنند بر سرش كنند تا مردم نبينند10 بيوگ11 عروس بود و بيوگاني12 عروسي بود به لغت خراسان رودكي گويد نظم بس عزيزم بس گرامي شاد باش اندرين خانه بسان نوبيوگ بشلوك13 ان است كه به تاريش خلد خوانند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0057png بلك شرار اتش بود بكوك1--------------------- جامي باشد زرين يا سيمين كه بدان شراب خورند بوك جايي باشد كه غله د---ر انجاكنن-------د و سرش--- به خاشاك بپوشند تا مردم نبينند2 و ديگر سو خته باشد كه اتش در ان زنند3 و ديگر به معني عسي ولعل باشد بولنجك4 و بوال-نجك5 هر دو طرفه و- مسخره6 را گويند بشلنگ نام قلعه-اي است به هندوستان عنصري گويد نظم به كوه ساوه ز تو مرگ بر نخواهد گشت همي در-ايد و ديدار تو از او اژنگ7 اگر بخواهي بر دشت ساوه شو بنشين وگر نخواهي درشو به قلعها بشلنگ پاجنگ8 دريچها كوچك باشد- در كوشك چنانكه به يك چشم ازو بيرون نگرند پاهك9 شكنجه بود پالهنگ دوالي بود كه بر كنار لگام بسته باشند كه بدان اسب را ببندند و تركان ان را چلبر گو-يند پلالك10----------- جنسي است از فولاد جوهر-دار رودكي گويد نظم چه چيز است ا---------------------------------------------ن رونده11 تيركي خرد12 چه چيز است ان پلالك تيغ بران يكي اندر دهان حق زبان است يكي اندر دهان مرگ دندان پوك13 خراق باشد پوشك گربه بود به لغت- ماوراء-النهر شهيد14 گويد نظم image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0058png چند بردارد1 اين هريوه خروش نشود باده بر سرودش نوش راست گوءي كه در گلوش كسي پوشكي را همي بمالد گوش فرالك2 اهن جوهر-دار بود اسدي گويد نظم ازان اهن لعل گون تيغ چار هم از روهني و فرالك هزار پوپك هدهد بود پك3 و غوك و چغز4- هر سه به يك معني است يعني مگل5 لبيبي گويد نظم اي همچو پك6 پليد و چواوديد ه اها برون	20	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms021	true	-2625402630032145408	22	289	110	1434	1487	302	ديگر خاشا كهايي بود كه---- غله را در زير --ان پنهان ك------------نند تا مردم نبينند-- بيوك --عروس بود و بيوكاني --عروسي بود به لغت خر-------------------------------------------------------------------------------------------------------اسان image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0049--png بلك شرار اتش بود كه به تازي خلد خوانند بلوي جامي باشد زرين يا-سيمين كه بدان شراب خورند بوي جايي باشد كه غله را در انجا پنهان كنند و سرش را به خاشاك بپوشند تا مردم نبينتد- و ديگر سو-خته باشد كه اتش در ان زنند- و ديگر بم--عني عسي ولعل باشد بولنجك- و بوالكنجك- هر دو طرفه و3 مسخره- را گويند بشلنگ نام قلعه اي است در هند----- عنصري گويد ب------كوه ساوه ز-تو مرگ بر نخواهد گشت همي در ايد در روي تواز ان-- اژنگ- اگر نخواهي بر دشت ساوه شو-بنشين وگر نخواهي درشو-به قلعها بشلنگ پاچنگ- دريچه- كوچك باشد6 در كوشك چنانكه ب--يك چشم ازو بيرون تگرند پاهك- شكنجه بود پالهنگ دوالي بود كه بر كنار لگام بسته باشند كه بدان اسب را ببندند و تركان ان-را چلبر خوانند بلالك بر وزن تبارك جنسي است از پولاد جوهر دار عنصري گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0054png چه چيزاست ان رونده-- تير----خسرو چه چيز-است ان پلالك تيغ بران يكي اندر دهان حق زبان--ست يكي اندرد-هان مرگ دندان پوك ح--راق باشد پوشك گربه بود به زبان ماوراء النهر شهيد-- گويد-------------------------------------------------------- چند بردارد- اين هريوه خروش نشود باده بر سرودش نوش راست گويي كه در گلوش كسي پوشكي را همي بمالد گوش برالك -اهن جوهر دار بود اسدي گويد از ---ان اهن لعل-گون تيغ چار هم از روهني و برالك هزار پوپك هدهد بود بك- و غوك وجغز353 هر سه ب--يك معني است يعني مگل- لبيبي گويد---- اي همچوبك-- پليد و-چواوديد----ها برون	21	-2897775276134790297	1092	1740.0	858	1576	69.28933715820312	177	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms021	false	-7310392333660674228	2	301	8	1416	1416	301	تري ز پك و به معني تك و پوي نيز امده7 و بعضي الات خانه را از كاسه و كوزه و غيره نيز گويند1 و به معني رعنايي وبي هنري نيز امده----- خسروي گويد نظم ان يكي بي هنر عزيز چراست وين يكي مانده خوار زير سمك اين علامت نه انكه هست بود پس- دعوي نيك و بد- لك و پك باليك ياي تابه9 را-گويند و اين به زبان اذربايجان است و به تازي لفافه خوانند -پتك كدين10 اهنگران باشد يعني مطرقها بزرگي است از فولاد كه اهنگران به ان پولاد------------------------------------------------ و اهن را تنك سازند و شكنند فردوسي گويد نظم سر سروران زير گرز گران چو سندان ابدوا پتك اهنگران بياورد جاماسب11 اهنگران چه12 سندان پولاد و پتك گران پرستوك خطاف بود و مرغ سياه و سفيد كه به خانهها13 در خايه14 كردن بانگ كند و بچه كنل پلك جفن بود به تازي شاعر گويد نظم نه چندانكه15 او پلك بر هم زدش شد و بستد و باز پس امدش image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0059png پشك سرگين گوسفندان بود و حالا ان را يشگل گويند بي------------رنگ هيولاي هر چيزي را گويند و نقاشان چون صورتي كشند بيرنگ بكشند-------------- بعد از ان نقش كنند پشنگ1 دست-افزاري بود ---از اهن ساخته و دراز و سرتيز و بنايان بدان------ سوراخ در ديوار كنند و ان را حالا بيرم گويند2 بازرنگ سينه-بتد باشد3 بسنگل4 ژاله بود و ان را تگرگ نيز گويند-------------------------------------------------- مع حرف اللام بال از ادمي بازو و از مرغ پر و به تركي عسل باشد فردوسي گويد نظم كنون ان برافراخته بال من همان زخم كوبنده كوپال من بشل يعني در-اويز5 بشول گزاردن6كار بود بسل گاورس بود7 بزيل----8 كوهي است عظيم9 برطايل نام جزيره-اي -ست در هندوستان كه انجا از درخت بانگ سخت ايد بال يع-------------------------ني ببال بود عنصري گويد نظم شاها- هزار سال به ملك10 اندرون بزي و-انگه هزار سال-	21	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms022	true	-9064810430311450735	5	285	27	1384	1502	303	تري ز-بك و بم--عني تك و پوي نيز امده--- بعضي ال-ت خانه را از كاسه و كوزه و غيره نيز گويند- و بم--عني رعنايي وبي هنري نيز امده شاعر خسروي گفت----- ان يكي بي هنر عزيز چراست و اندگر مانده خوار زير سمك اين علامت نه فرهي باشد4 پس چه دعوي --كني بدو بك ولك پ-اليك پاي تا به را گويند و به ت----------------------------ازي لفافه خوانندش پتك كدين-- اهنگران باشد يعني مطرقها بزرگي--ست از فولاد كه اهنگران image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0051png بان پولاد و اهن--- تنك سازند و شكنند فردوسي گويد---- سر سروران زير گرز گران چو-سندان -بدو -پتك اهنگران بياورد جاماسب-- اهنگران چوسن---دان پولاد و پتك گران پرستوك خطاف بود و مرغ سياه و سفيد كه به خانها بانگ---------------------- و بچه كند پلك جفن بود به تازي شاعر گويد ب------چندان كه- او پلك بر-هم زدش شد و بستد و باز پس امدش---------------------------------------------------- پشك سرگين گوسفندان بود و حالا ان-را پشكل گويند بيرنگ بروزن نيرنگ هيولاي هر چيزي را گويند و نقاشان چون صورتي----------- بكشند بي رنگ كشند و بعد از ان نقش كنند پشنگ- دست افزاري بود كه از اهن ساخته-- دراز و سرتيز و بنايان بدان ديوار سوراخ كنند4--------------------------------- بازرنگ سينه بند بود پشنگك--- ژاله بود و ان-را تگرگ نيز گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0056png مع حرف اللام بال از ادمي بازو و از مرغ پر و به تركي عسل باشد فردوسي گويد---- كنون ان برافراخته بال من همان زخم كوبنده كوپال من بشل يعني در اويز- بشول گزاردن كار بود بسل گاورس----- بزيل 3672 كوه----- عظيم- برطايل نام جزيره اي است در-هند -----كه انجا از-درخت بانگ سخت ايد بل بمعني بگذار وبهل بال 3705 يعني ببال بود عنصري گويد---- شاهان هزار سال ب--ملك-- اندرون بدي و انگه هزار سال	22	-2897775276134790297	1089	1732.5	851	1587	68.62004089355469	193	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms022	false	747841721529729180	29	302	180	1496	1496	302	و رنج كش باشد به طبع عنصري گويد نظم هرچه يابي و-زان فرومولي1 نشمرند ان ز توبه ب---شكولي پژول شتالنگ باشد برغ-------------ول اشي باشد كه از گندم نيم كوفتها- خرد كرده پزند و گروهي -فروشه گويندش2 و گروهي فرقوط3 و اگر از جو باشد همين گويند بالال4 تيرخانه را گويند پالاپال پالوده بود سخت و ديگر چيزي بود سخت پاينده5 بيغال6------------ نيزه بود كه به تازي رمح گويندش پيخال انداختن7 -----------مرغ باشد يعني سرگين مرغ كه به تازي ان را ذرق8 يا ذرب گويند اسدي گويد نظم چو اين مرغ پيخال انداختي وي اندر هوا زان خورش ساختي پل پاشنها پاي باشد معروفي گويد نظم هميشه كفش و پلش را كفيده مي بينم به -جاي كفش و پلش دل كفيده بايستي مع حرف الميم بهرام سه معني دارد نام ستارها مريخ نام روزي است از روزهاي فارسيان به -نام شاه بهرام گور است عنصري گويد نظم سخاوت تو ندارد درين جهان دريا شجاعت تو ندارد بر اسمان بهرام پذرام10 مجلسي باشد خرم و دلگشا و نيكو- چون باغ11 و خانه و جاي خوب و هر-چه بدين ماند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0061png بجكم نام تركان است1 به تركي و ديگر خانها تابستاني باشد و گروهي اوربانه4 خوانند رودكي گويد نظم از تو خالي نگارخانه- جم فرش ديبا كشيده بربجك-م بركم3 بازداشتن بود4 بشكم صفه بود5 بيلارام نام حصار عظيم است6 بوم يك ---------ولايت- است و ديگر زمين را نيز گويند و ديگر مرغي بزرگ باشد كه-------------------------------------------------- به شب پرد و شكار كند و به روز نتواند پريدن از انكه هيچ نبيند و سر بزرگ دارد و به سان گربه گوش و چشم- فراخ دار--------------------------------------------------------------------------------------------------د بادرم7 بيهوده و هرزه و هذيان باشد باقدم8--- عاقبت كار باشد-	22	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms023	true	-2528224196469517552	0	272	0	1393	1577	303	و رنج كش بود ب---طبع عنصري گويد هر ---چه يابي و زان فرومولي- نشمرند ا--ز توان به پشكولي پژول شتالنگ باشد پرغول بر وزن معقول اشي باشد كه از گندم نيم كوفته و خرد كرده پزند و گروهي افروشه گويندش- و گروهي فرفوط- و اگر از جوب-اشد همين گويند بالال- تيرخانه--------- پالاپال پالوده بود سخت و ديگر چيزي بود سخت پاينده- بيغال بر وزن قيفال نيزه بود كه به تازي رمح گويندش پيخال بروزن قيفال اندوخته مرغ باشد يعني سرگين مرغ كه به تازي ان-ر--------ا ذرق گويند اسدي گويد چو-----اين مرغ پيخال انداختي وي اندر-هوا -ان خورش ساختي پل پاشنها پاي باشد معروفي گفت----- هميشه كفش و-پلش را كفيده--- بينم من بجاي كفش و پلش دل كفيده بايستي7 image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0058png-------------------- فارسيان سيم نام شاه بهرام گور-است عنصري گويد---- سخاوت توند-ارد درين جهان دريا شجاعت تو ندارد براستي به--رام پذرام --مجلسي باشد خرم و دلگشا و-نيكو5 چون باغ وخ---انه و جاي خوب و هر چه بدين ماند بزم مجلس شراب خوردن بود بچكم بروزن شبنم نام گرگانست ب----------------------تركي و ديگر خانه ن-ابستاني باشد و گروهي اذربانه- خوانند رودكي گويد---- از تو-خالي نگارخانها جم فرش ديبا كشيده بر بچكم بركم- بازداشتن بود- بشگم صفه باشد پيلارام نام حصار-عظيم است- بوم سه معني است1ولايتي است------- زمين را نيز گويند------- مرغي بزرگ image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0055png باشد كه به شب پرد و شكار كند و به روز-نتواند پريدن از انكه هيچ نبيند وسر2 بزرگ دارد و ب--سان گربه گوش و چشمش فراخ بود شاعر رودكي گويد گاو مسكين زكيد دمنه چه ديد وز بد زاغ بوم را چه رسيد بلخم388 بر وزن مرهم فلاخن باشد بادزم- بيهوده و هرزه و هذيان باشد بافدم 104 عاقبت كار-باشد	23	-2897775276134790297	1006	1610.0	795	1527	65.88081359863281	157	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms023	false	1694869225023962352	23	220	116	1152	1549	302	حرف النون بالان دهليز قصر باشد11 پژمان اندوهگين و غمناك بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0062png ببربيان جامه اي بود از پوست پلنگ كه رستم در وقت جنگ پوشيدي فردوسي گويد بيت تهمتن بپوشيد ببربيان به گردن بياورد گرزگران و بعضي گويند كه او پوست اكوان ديو بود و بعضي----- گويند كه ان را از بهشت اورده بودند بزهان1------------------------------------------------------- به عربي غبطه بود ي-عني چيزي نيكو كه در كسي بيند مثل ان خود را- خواهد كه باشد بي انكه ان چيز از ان كس زايل شود به خلاف حسد بخون---------- بهرام باشد يعني ستارها مريخ2 بخش---------------ان فراهم ترنج-------يده و لرزان بود از غم واندوه3 پوكان4 رحم باشد كه بچه در ان بود يعني زهدان پرنيان حرير بسته باشد منقش به شكل پرده خسروي گويد نظم اي نازكك5 ميان و همه تن چو پرنيان ترسم كه از6 ركوع ترا بگسلد ميان بون----------------------------------------------------- بهره بود7 باتنگان8 بادنجان بود برهون دايره باشد و پرگار را نيز گوي-------------------ند برمايون9 ---گاو پادشاه فريدون است دقيقي گويد نظم مهرگان امد10 جشن ملك افريدونا-ان كجا گاو نكو بودش برمايونا9 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0063png بون نمد زين وبن باشد باد-خون جايي2 ك---ه باد بر--و گذارنده3 بود يعني بادگير- بادبرين باد صبا باشد باد فرو-دين4 باد دبور باشد بلندين	23	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms024	true	45880253903227956	0	201	0	1014	1481	301	حرف النون بالان دهليز قصر باشد-- پژمان اندوهگين و-غمناك بود ببرب----------------------------------------------------يان جامه اي بود از پوست پلنگ كه رستم در روز-جنگ پو------------------------------------------------------------شيدي و بعضي گويند پ------وست اكوان ديو بود و بعضي ديگر گويند ان----را از بهشت اورده بودند فردوسي گويد تهمتن بپوشيد ببربيان بگردن در اورد گرز گران بژهان به عربي غبطه باشد يعني چيزي نيكو كه در كسي بيند مثل ان خود را3 خواهد كه باشد بي انكه ان چيز از ان كس زايل شود به خلاف حسد بخون بوزن زبون بهرام باشد يعني ستارها مريخ- بخسان 401 بوزن مستان فراهم امده ورنج ديده و-لرزان بود از-غم بوكان--------- رحم باشد كه بچه در ان بود يعني زهدان پرنيان حرير بسته باشد منقش ب--شكل پرده خسروي گويد---- اي ناز كك ميان و همه تن چو-پرنيان ترسم كه در- ركوع ترا بگسلد ميان image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0057png بون404 بهره بود- باتنگان- بادنجان بود برهون دايره باشد و پرگار را نيز گويند برن 407 يعني بيرون برهايون 084 گاو پادشاه فريدون است دقيقي گويد---- مهرگان امد-- جشن ملك افريدونا ان كجا گاو نكو-بودش برمايونا بون09 بوزن خ------------------------------------------ون نمد زين وبن باشد باد خون جايي بود كه باد بر او گذارنده- بود يعني بادگير3 بادبرين باد صبا باشد باد فروردين -باد دبور بود مج اين -	24	-2897775276134790297	763	1280.5	603	1214	62.85008239746094	132	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms023	false	1694869225023962352	219	302	1145	1549	1549	302	بلندين---- پيرامن در خانه باشد بهرمان معصفر5 و ياقوت سرخ و گرانمايه و حرير سرخ را---- گويند بران6-------- يعني براي تو برزن سر-كوچه و محله باشد بلكن---- منجنيق باشد بژن7 گلي سياه كه از جوي يا حوض يا چاه براورده باشند بابزن سيخ اهنين باشد كه بد-ان كباب گردانند مرغ و غير ان را باشتين---- باري8 كه از ميان درخت بيرون ايد باستان گذشته بو-د بروشنان9 امت باشد دقيقي گويد نظم شفيع باش برشه مرا بدين زلت10 چو مصطفي بر-دادار بروش-نان را بيژن-	23	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms025	true	-6770378810511714645	86	173	459	878	1562	302	بلندين 413 پيرامن در خانه باشد بهرمان معصفر- و ياقوت سرخ-- گرانمايه و حرير سرخ را نيز گويند بران برون4152 يعني براي تو برزن سر كوچه و محلت باشد بلكن 417 منجنيق باشد برن- گل- سياه كه از جوي يا حوض يا چاه براورده باشند باثزن سيخ اهنين باشد كه بر ان كباب گردانند مرغ و غير ان-را باشتين 220 باري- كه از-ميان درخت بيرون ايد باستان گذشته باشد بروشنان- امت باشد دقيقي گويد---- شفيع باش برشه مرا بدين زلت-- چو مصطفي بر دادار برروشنان را بيژن	25	-2897775276134790297	381	643.0	303	434	87.78801727294922	67	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms024	false	-480945347149429913	3	94	21	519	1572	302	بشخودن13 فشردن باشد برزين يكي ازا اءمها دين ابراهيم زردشت ه------ست و اتشگاهي كه او ساخته است ان را image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0064png فرهنگ قارسي مدرسها سپفسالار اذر برزين خوانند پژوهيدن پرسيد- به جد بود برون لفظي است غريب گويند برون تو اين كار كردم يعني--- براي تو همچون كه گويي از بهر تو كردم1 رودكي گويد نظم ياد كن زيرت اندرون تخته تو برو2 خوار خوابنيده ستان جعد مويانت اجعد كنده همه ببريده4 برون تو پستان5 بادب-زن مروحه بود به تازي بان6 بانگ بود بومهن زمين لرزه بود برهمن-- دانشمند هندوان	24	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms025	true	-6770378810511714645	181	254	953	1329	1562	302	پشخودن-- فشردن بر-----زين يكي از- اءمه- دين ابراهيم عليه السلام است و اتشگاهي كه او ساخت انرا-------------------------------------------------------------------------------------- اذر برزين خوانند پژوهيدن پرسيدن به جد ب----رون لفظي است غريب گويند برون تو-اين كار كردم يعني كه براي------------------------ تو كردم- رودكي گويد1--- ياد كن زيرت اندرون تخته تو بران خوار خوابنيده ستان جعد مويانت -جعد كنده همي ببريده- برون تو پستان- بادبيزن مروحه بود به تازي بان- بانگ بود بومهن زلزله باش---د برهمند5 دانشمند هندوان	25	-2897775276134790297	337	549.0	269	511	65.9491195678711	48	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms024	false	-480945347149429913	95	186	525	1018	1572	302	شيرين نام نوايي است كه مطربان زنند باغ سياوشان نام نوايي است كه نيز مطربان زنند براهنجيدن بركشيدن بو-د بهرمن---- بتكده باشد7 بوقلمون ديباي رومي---- يعني جامه اي باشد كه هر زمان به رنگي نمايد و كسي را كه هر زمان--- نوعي باشد بوقلمونش گويند بازخشين فاخته بود بهمن---- ماه اخر زمستان9--- باليدن افزون شدن باشد پژمان اندوهگين و غمناك بود10 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0065png پايان اخر هر چيز باشد و گرداب1 و كرانه را نيز گويند فردوسي گويد نظم سخن نيز بشنيد و نامه بخواند ورا پيش تختش به پايان نشاند	24	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms026	true	7011151018715734862	140	214	714	1084	1479	301	شيرين نام نوايي است كه مطربان زن---------------------------------------------ند براهنجيدن بركشيدن باشد بهرمن 434 بتكده باشد- بوقلمون ديباي رومي بود يعني جامه اي باشد كه هر-زمان به رنگي نمايد و كسي--- كه هر زمان به نوعي باشد بوقلمون بو---د بازخشين فاخته بود بهمن 437 ماه اخر زمستان است باليدن افزون شدن باشد پا---------------------------------------------------------------------------------يان اخر هر چيز باشد و گرداب- و كرانه را نيزگو-يند فردوسي گويد---- سخن نيز نشنيد و نامه نخواند مرا پيش تختش بپا--يان نشاند	26	-2897775276134790297	338	587.0	270	512	66.015625	55	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms024	false	-480945347149429913	186	302	1018	1572	1572	302	پريشان-- لفظي است كه به اشفتگي نزديك است يعني از هم فرو فشاندن و باز كردن و بيفكندن و به باد بردادن بود3 پژاگن4 ناشست و زشت و پليد بود بوشكور گويد نظم پ----------------------ژاگن نيم سال خورده نيم و بر جفت بيداد كرده نيم پرزن5 و پرن هر دو پروين را گويند فرخي گويد نظم تا چو خورشيد نتابد ناهيد چون دو پيكر نبود نجم و پرن پيون---- افيون بود6 پهلوان دلير و-شجاع و پايدار در پيش شمشير و تير باشد پيرامن گرداگرد باشد پريشن---7 فشاندن بود پروان نام شهري است نزديك غزني- پايين---- ضد بالايين8 بود پ-اليزبان---- نوايي است كه خنيا-گران زنند و ديگر باغبان را--- گويند ضميري گويد نظم----------------------------------------------- رونق پاليز رفت اكنون-كه بلبل-	24	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms027	true	-2392307464341404885	117	226	631	1223	1599	302	پريشان40 لفظي است كه به اشفتگي نزديك است يعني از هم فرو-نشاندن و باز كردن و-بيفكندن و ب--باد بردادن بود- پژاگين ناشست و زشت و پليد بود بوشكور گويد لطيف وجوانم چو گل در بهار پژاگن نيم سال-خورده ------------------------نيم پرن 342---------- پروين را گويند فرخي فرمايد-- تا چو-خورشيد نباشد ناهيد چو -دو پيكر نشود نجم-- پرن بيون 423 افيون بود- پهلوان دلير و شجاع و-پايدار در پيش شمشير و تير باشد پيرامن گرداگرد باشد پريشن 446 فشاندن بود پروان---- شهري--ست نزديك غزنين پايين 448 ضد بالايين باشد پباليزبان نام نوايي است كه خنيا گران زنندو--ديگر باغبان رانيز گويند شاعر- گويده image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0066png رونق پاليز رفت اكنون كه بلبل	27	-2897775276134790297	460	696.0	371	649	70.8782730102539	67	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms025	false	-1090379869204977926	0	77	0	420	1502	302	نيمشببر- سر پاليزبان كمتر زند پاليزبان پرچين چوب يا خار كه بر سر ديوار نهند پاشيدن يعني نياز كردن بود1 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0066png مع حرف الواو- باهو-- چوبدستي بزرگ بود كه شبانان يا مسافران كه پياده روند در دست گيرند در راهها و اشتربانان نيز دارند و به اذربايجان دوال پشت خوانند و گروهي مهه1 گويند------------ بازرو2-- ترهاي است چون شاه اسپرغم كه طبيبان با-درويه نويسند و ان را از ادويه-- طبي نامند و بادر نج-بويه نيز	25	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms027	true	-2392307464341404885	226	302	1223	1599	1599	302	نيمشب بر سر پاليزبان كمتر-زند پاليزبان پرچين چوب يا خار كه بر سر ديوار نهند پاشيدن 451 نثار- كردن--------------------------------------------------------- مع حرف الواو1 باهو52 چوبدستي بزرگ بود كه شبانان يا مسافران كه پياده روند در دست گيرند در راهها و -شتربانان نيز دارند و به اذربايجان دوال پشت خوانند و گروهي مه-- گويند برهوه مابون بازروا25 ترهاي است چون شاه اسپرغم كه -اطباء با درونه نويسند و ان-را از ادو يها طبي نامند و-باد رنج بويه نيز-	27	-2897775276134790297	335	569.5	268	442	75.79185485839844	57	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms025	false	-1090379869204977926	100	301	533	1498	1502	302	نيز هست ز هر سو بياارا و ببساو5 دست بختو6-- رعد باشد بانو-- ايشي7 بود يعني كدبانو بهلو و پهلو--- هر دو به معني شيرمرد و دلير بود يعني پهلوان عنصري گويد نظم دل پهلو بسي به------- ساز اوردساز لهوش همه فراز اورد پرستو--- معروف است يعني به تازي خطاف را گويند و شب-پرك نيز گويندش رودكي گويد نظم چرا عمر كركس دو صد سال و-يحك نماند فزونتر ز سالي پرستو پينو--- دوغ ترش سطبر شده باشد و-گروهي ان را كشك گويند كه بمالند و قاتق اشرها----------------------------------------------- كنند يعني قروت پالو--- دانه ااي باشد چون عدس كه از اندام برايد و ان را ازخ ---خوانند و به تازي تءلول8 گويند پرو--- پرو-ين بود و به تازي ثريا خوانند شاعر گويد بيت image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0067png فرهنگ فارسي مدرسها سپهسالار به رخ همچو پرو اوابه بالا چو سرو ميان همچو غرو و به رفتن تذرو پيرو---------------- كيسه بود1 پاراو--- زن پير2--- پرتو--- روشنايي بود پرتاو--- چيره بود3 پاتو4 م-نزل عطارد و نام مبارز و منزل بهرام واسم موضع بود مع حرف الهاء براه زبب و نيكويي بود به مردم و غيره5 عنصري گويد بيت كار زرگر به زر شود به براهزر به زرگر سپار و كار بخواه بادافراه--- عقوبت و پاداش مكافات بود	25	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms028	true	-2181545557259694784	41	211	250	1156	1646	303	نيز-هست ز-هر سو-بياراي و بپساو--دست بختوا25 رعد باشد بانو46 ايشي- بود يعني كدبانو پهلو و-پهلو461 هر-دو ب--معني شيرمردو--دلير بودي-عني پهلوان عنصري گويد---- دل پهلو-بسي بساز اورد --------ساز لهوش همه فراز اورد پرستو462 معروف است ---و به تازي خطاف--- گويند و شب پرك نيز گويندش رودكي گويد---- چرا عمر كركس دو-صد سال و يحك نماند فزونتر ز سالي پرستو پيثو2ء2 دوغ ترش سطبر شده باشد و گروهي ان-را كشك گويند كه بمالند و داخل image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0068png اش كنند يعني قروت پالواء2 دانه ب----اشد چون عدس كه از اندام برويد ان---را ازخ نيز گويند و به عربي ثءلول- گويند پروه26 پرو ين بود و به تازي ثريا خوانند----- گويد ب--------------------------------------------------------------------------------------رخ همچو-پرو وب----بالا چو-سرو ميان همچوغز-و و ب--رفتن تذرو بيرو466 بر وزن گيسوا كيسه باشد پاراو467 زن پير بود پرتو468 روشنايي بود پرتاوا46 چيره بود- پاتو47 منزل عطارد و-نام مبارزوم--نزل بهرام واسم موضع براه 271 زي-------------ب و نيكويي بود ب--مردم و غيره- عنصري گويد ----كار زرگر به زر-شود به براه زربه زرگر سپار و كار بخواه بادافراه472 عقوبت و پاداش مكافات بود	28	-2897775276134790297	737	1083.0	584	1077	68.43082427978516	101	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms026	false	3978894947429039241	1	70	3	370	1479	302	بادافراه است6 بادفراه و بادافره و بادفره نيز گويند دقيقي گويد نظم هرچه واجب شود ز بادافراه بكنيد و جز اين ندانم راه باد--------------------------------------------------روزه---- ان بود كه مردم7-- پيوسته هر روز به كار دارند8 بادريسه---9 ان باشد كه زنان بر دوك كنند و به تازي ان را فلكه خوانند پشخوده10 به معني پخش وپهن كرده ايد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0068png برمخ-----------------يده فرزند عاق را گويند كه فرمان مادر و پدر	26	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms028	true	-2181545557259694784	228	302	1275	1642	1646	303	بادافراه----- باد--افره بادافره ب--ادفره نيز گويند عنصري گويد هر ---چه واجب شود ز-بادافراه بكنيد وجز--اين ندارم راه پيشكاره 473 رءيس و مهتر باشد بلايه 474 تباه باشد باد روزه 475 ان بود كه مردم را پيوسته هر روز ب--كار دارند -بادريسه 476 ان بود- كه زنان بر دوك كنند و به تازي ان-را فلكه خوانند پخشوده ب----معني پخش وپهن كرده ايد---------------------------------------------------- برمخيده 478 بوزن بركشيده فرزند عاق را گويند كه فرمان مادر و پدر	28	-2897775276134790297	265	416.0	211	443	59.81941223144531	40	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms026	false	3978894947429039241	71	302	376	1479	1479	302	باره---- باروي شهر را گويند و قلعه و اسب نيك را نيز باره گويند پتياره---- بلا و ديو را گويند و هر صورت زشت و ناخوش كه از ----ديدن ان----- متنفر شوند و ان را دشمن دارند كسايي گويد نظم برگشت چرخ با2 من بيچاره-- اهنگ جنگ دار- پتياره باسره3--- كشتزار بود بيله---- كه حالا بيلك خوانند و ان تيري باشد كه پيكان ان بر صورت سربيل باشد بيهده---- ناحق وباطل بود فردوسي گويد نظم مهر خواهي ز من و بي مهري هده خواهي ز من وبيهدهاي بهمنجنه-- روز دوم بهمن ماه را گويند و ملوك فرس ان را اعتبار كردانداي و مبارك داشتندي و به عيش و عشرت مشغول بودانداي4 و در طعام بهمن سرخ و سفيد كرداندي5 بسغده و ----------بسيجيده هر دو به معني ساخته و اماده بود هرچه باشد از-------- شغلها وكارها بوشكور گويد نظم بهرود اندرون نا6 بسغده شدن7 نبايد كه نتوانش باز امدن باره حق باشد8 برذه-------------------------------------------------------- اسير بود برانه--------9 شهري است بازه---- چوبي بود ميانه نه دراز و نه كوتاه ان را دو دستي10 گويند عنصري11 گويد نظم نشسته به صد خشم در كازهاي گرفته به چنگ اندرون بازهاي بوته و بسوت---------------ه زلف بود12 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0069png بخو-اهه----1 نام شهري است در هندوستان بروفه----- دستار و ميان2 بند بود بسار-----------ه بام3 صفه بود بخله و بخيله4 هر دو پر-پهن و فرفخ بود يعني تخم كان5 بسته معروف است به استراباد كنند و به گرگان و-	26	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms029	true	-3358953437724239670	3	214	50	1087	1572	303	باره 272 باروي شهر باش----د و قلعه و اسب نيك را نيز باره گويند پتياره 280 بلا وديو1 را گويند و هر صورت زشت-- ناخوش كه باشد ازديدن ان مردم متنفر شوند و ان-را دشمن دارند كسايي گويد---- برگشت چرخ از- من بيچاره و اهنگ جنگ دارد پتياره باسره 481 كشتزار بود بيله 482 كه حالا بيلك گو-يند و ان تيري باشد كه پيكان ان بر صورت سربيل باشد بيهده 283 ناحق وباطل بود فردوسي گويد---- مهر خواهي ز-من و-بي مهري هده خواهي زمن- وبيهدهاي بهمنجنه28 روز دوم بهمن---- را گويند و ملوك فرس ان-را اعتبار كردند--ي و مبارك داشتندي و به عيش------- مشغول بودندي--- و در طعام بهمن سرخ و سفيد كرد-ندي- بسغده بوزن نسفته وبسيجيده هر دو ب--معني ساخته و اماده بو----------د از كارها و شغلها باره 486------------------------------------------------------------------------ حق باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0067png 93 برده 487 اسير بود برانه 4881 نام شهري--ست بازه 281 چوبي بود ميانه نه دراز و نه كوتاه ان-را دو دستي-- گويند شاعر--- گويد---- نشسته ب--صد خشم در كازهيي گرفته ب--چنگ اندرون بازه يي------ بسوته 410 بوزن كبوده -----------------------------------------------------زلف باشد بخوراهه 4913 نام شهري--ست در هندوستان برءفه 4924 دستار و-ميان- بند بود بساره بوزن كناره بام- صفه بود بخله و-بخيله- هر دو پر پهن و-فرفخ بود-------------- بسته معروف است به استراباد كنند و--- گرگان و	29	-2897775276134790297	826	1253.5	648	1260	65.55555725097656	136	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms027	false	1223503168288239566	0	73	0	385	1535	302	اصلش يكنوع صاف حرير است ليكن به تخت-هاي مشبك در بندند و رنگ در نقشها زنند بدان انچنانكه رنگ براورند6 بيواره7--- غريب و تنها-------- باشد بويه8 ارزومندي بود---------------------------------- باليده درختي يا مردي باشد كه به بالا-بلند بو-د برنجيده9 يعني سخت بركشيده بهينه10-- نهفت باشد بلاده مفسد- و نابكار----- بيجاده--- كهربا بو----------------------------د بادامه11 كرمي بود كه ابريشم از--و گيرند12 پژوه13--- باز جستن چيزي باشد پوپه به دو معني است يكي هدهد باشد و-ديگر ارزومندي	27	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms029	true	-3358953437724239670	214	294	1087	1535	1572	303	اصلش---------- حرير است ليكن--- تختههاي مشبك در بندند و رنگ در نقشها زنند -------چنانكه رنگ بردارند- بيواره 214 غريب و-تنها وبيچاره باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0072png 94 باليده درخت- يا مردي باشد كه ب--بالا بلند باشد برنجيده- يعني سخت بركشيده بهينه 411 نهفت باشد بلاده مفسده و نابكار باشد بيجاده501 كهربا باشد پالاده 5022 اسب جنيبت باشد بادامه-- كرمي بود كه ابريشم از او گيرند-- پژوه 5044 باز جستن چيزي باشد بويه55 بدو معني است يكي هدهد باشد و ديگر ارزومندي	29	-2897775276134790297	323	461.5	259	478	67.5732192993164	48	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms027	false	1223503168288239566	77	236	407	1189	1535	302	پاغنده ي---نبها زده باشد كه گرد كرده پيچيده باشند و گلوله نيز گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0070png پسوده1 به دست زده و سوراخ كرده و ماليده باشد پالوده پاك2كرده از غش و ديگر حلواءي است معروف پره3--- دندانها كليد باشد پده سوخته باشد كه اتش در ان زنند پالاده اسب جنيبت را گويند پده درختي بود -كه بار ندهد بيغاره ملامت و سرزنش و طعنه بود شاعر گويد نظم بيغاره زني كه بد چرا كردستي گر بد كردم به خويشتن كردستم پرزه پرز باشد كه از جامها ابريشم و پشمين برخيزد گويند رودكي گويد نظم چون ماه تمام است رخ دلبر من ورد گل سرخ اندرو پژكالها من7------ پياله معروف است پيله و پله ان كرمي بود كه---- ابريشم ازوگيرند8 عنصري گويد نظم در9 همه شهر بود از ان اذين10 در11 بريشم چو كرم پيله زمين پله به دو معني است يكي نردبان پايه را گويند و يكي كفها تراز-و باشد-------------------------------------------------- پالكانه در مشبك بود يعني دريچه اي بود در	27	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms030	true	6296579927477075422	169	302	881	1548	1548	302	باغنده506 پنبها زده باشد كه گرد كرده پيچيده باشند و گلوله نيز گويند بسوده ب-------------------------------------------------------دست زده و سوراخ كرده و ماليده باشد پالوده پاك كرده از غش و ديگر حلوا-----ي معروف است پره دندانها كليد باشد پده سوخته باشد كه اتش در ان زن--------------------------ند پده درختي باشد كه بار-ندهد بيغاره ملامت و-سرزنش و-طعنه بود---------------------------------------------------------------------- پرزه پرز باشد كه از جامها ابريشم و پشمي- برخيزد پركاله و پركاله هر دو پاره باشد كه در جامه دوزند از هرچه بود و انرا كژنه نيز گويندش پياله معروف است پيله و-پله516 كرمي بود كه ازو ابريشم ---گيرند- عنصري گويد2 ب------همه شهر بود ازو-- اذين-- در-- بريشم چو كرم پيله زمين پله ب--دو معني است يكي نردبان پايه را گويند و يكي كفه- تراز و باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0074png پالكانه در مشبك بود يعني دريچه باشد در---	30	-2897775276134790297	496	751.0	391	850	58.35293960571289	86	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms027	false	1223503168288239566	236	302	1189	1535	1535	302	ديوار خانه كه از پس ان بيرون نگرند چون شبكها مشبك اگر اهنين بود و اگر چوبين ان را------- پنجره نيز گويند و مردم را ببينند و مردم ايشان را نبينند شاعر- گويد12 نظم بهشت اءين سرايي را بپرداخت ز هر گونه درو13 تمثالها ساخت image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0071png ز عود و صندل ان را استانه-درش سيمين و زرين پالكانه بالوايه1---- مرغكي سياه و سفيد است چند-	27	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms031	true	-5889367308397753653	0	61	0	293	1546	302	ديوار-خانه كه از پس ان بيرون نگرند چون شبكه- مشبك اگر اهنين بود و اگر چوبين بود انرا نيز پنجره---- گويند و مردم را ببينند وم-ردم ايشان را نبينند رودكي گويد------ بهشت اءين سرايي را بپرداخت ز هر گونه در ان تمثالها ساخت ز-----------------------------------------------------عود و عنبر ان-را استانه درش سيمين و زرين بالكانه پالوانه 5113 مرغكي سياه و سفيد است چند	31	-2897775276134790297	259	423.5	204	360	71.94444274902344	45	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms028	false	3447102505442419248	0	262	0	1285	1468	301	گنجشك و كوتاه پاي2 كه پيوسته در هوا پرد چون بر-زمين نشيند به دشواري برخيزد بلكه --نتواند خاست3 گو-يند غذاي او باد و هوا است و به فرشتوك ماند عنصري گويد نظم اب و اتش به هم نياميزد بالوايه1 ز خاك بگريزد پروانه چراغواره باشد و او پرنده ايا بود كه خود را بر چراغ يا شمع زند و بسوزد و او را مگس چراغ خوانند -بوشكور گويد بيت بياموز تا بد نباشدت روز چو پروانه مر خويشتن را مسوز و فرمان رساننده را نيز پروانه گويند باشگونه4 مقلوب بود اوا ان نيز بازگردانيدن باشد كسايي گويد نظم------------------------------------------------- تيز بوديم و-كند گونه شديم راست بوديم و باشگونه شديم پهنانه كليچه و نان سفيد بود--- بوزنه را نيز گويند5 پيرايه ارايش زنان بود پهنه چون كفچه باشد كه بدو گوي بازي كنند بكوي خرد6 و غازيان7 بيشتر دارند و ان را به تازي طبطاب خوانند بيغوله و بيغله هر دو به معني كنج و گوشه بود در جايي يا در خانه پژوه----8 باز-جستن چيزي بود شاعر گويد نظم سپهبد بر-امد چو بر تيغ كوه بشد نزد ان پير دانش پژوه1 پريشيده به معني پريشان شده----- و بر-باد داده بود پناهيده پناه كرده بود فردوسي گويد نظم بديد از بد و نيك بازار او- به يزدان پناهيده در كار او پاتيله طنجير10 بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0072png باب الباء پرسته پرستيده بود1 پرو-------------ازه خوردني باشد كه از پس كسي برند كه به تماشا و تفرج رفته باشد2 پذيره به معني استقبال است يعني پيش باز رفتن بود فردوسي گويد نظم پذيره شدن را جبيره شدند سپاه و سپهبد پذيره شدند3 پيچه4 بند پيشاني بود5 شاعر6گويد	28	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms031	true	-5889367308397753653	61	302	293	1546	1546	302	گنجشك و كوتاه پاي- كه پيوسته در هوا پرد چون بر زمين نشيند ب--دشواري برخيزد بلكه برنتواند خاست و گويند غذاي او باد------ است و-به فرشتوك ماند عنصري گويد---- اب و-اتش ب--هم نياميزد پالوانه ز--خاك بگريزد پروانه چراغواره باشد و او پرنده اي -بود كه خود را به چراغ يا شمع زند و بسوزد و او را مگس چراغ خوانند ابوشكور گويد---- بياموز-تا بد نباشدت روز چو پروانه مر-خويشتن را مسوز و-فرمان رسانيدن را نيز گوي-------ند باشگونه- مقلوب بود --و ان باز ---گردانيدن باشد كسايي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0071png 97 تيز بوديم و كند گونه شديم راست بوديم و باشگونه شديم بهنانه كليجه و-نان سفيد باشد و بوزنه را نيز گويند- پيرايه ارايش زنان بود پهنه چون كفچه باشد كه بدو گوي بازي كنند بگوي خود- و غازيان- بيشتر دارند و ان-را به تازي طبطاب گوي-ند بيغوله و-بيغله هر دو ب--معني گنج و گوشه بود در جايي يا در-خانه پژوه 5262 باز جستن چيزي بود شاعر گويد سپ----هبد بر امد بر ان تيغ كوه بشد نزد ان پير-دانش پژوه -پريشيده بمع--ني پريشان شده باشد و بر باد داده بود پناهيده پناه كرده بود فردوسي گويد---- بديد ان بد-و نيك بازار اوي به يزدان پناهيد- در-كاراوي پاتيله طنجره --بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0076png ------------پرسته پرستيده بود -پروازه بروزن خميازه خوردني باشد كه از پس كسي برند كه به تماشا-و تفرج رفته باشد- پذيره بم--عني است-----------------قبال ----باشد فردوسي گويد---1 پذيره شدن را تبيره زدند سپاه و سپهبد پذيره شدند- پنچه----- پيشاني بود- شاعر گويد-	31	-2897775276134790297	1072	1775.5	855	1369	78.30533599853516	163	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms029	false	-1923739281758188260	0	87	0	473	1526	302	فرخج بود پرزه9---------- شياف10 باش--د پسته فستق بود كه معروف است شهيد11 گويد نظم دهان د----------------------------------------------ارد چو يك پسته لبان دارد به ميشسته جهان برمن چنين بسته12 بدان بسته13 دهان دارد پاره رشوت بود عنصري گويد نظم هر انجا كه پاره بود-- در درون14 شود استواري ز روزن برون پنجره دريچه -اي باشد مشبك پيوسته ان است كه از بسياري گريستن سخن نتواند گفت- و اگر گويد گره بر سخنش افتد15 پژه16 پيدا-كردن بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0073png پشيزه درمنه1ا ماهي بود پالواسه2 تاسه3 بود پرداخته سپري كرده	29	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms032	true	-8593282083626898946	37	124	187	638	1565	302	فرخج بود پرزه بروزن هرزه شياف را گويند پسته فستق باشد------------ شهيد-- گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0073png دهان دارد چو-يك پسته لبان دارد بمي -شسته جهان برمن چنين بسته-- بدان پسته-- دهان دارد پاره رشوه بود عنصري گويد---- هر انجا كه پاره شد از در درون-- شود استواري ز روزن برون پنجره دريچه ااي باشد مشبك پيوسته ان--ست كه از بسياري گريستن سخن نتواند گفتن و اگر گويد گره بر سخنش افتد پزه---- پيدا كردن باشد--------------------------------------------------- پشيزه در مغه- ماهي بود پالواسه- تا سه بود پرداخته سپري كرده	32	-2897775276134790297	346	538.0	273	536	64.55223846435547	58	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms029	false	-1923739281758188260	104	302	567	1526	1526	302	و گمراه نالان به سفيده دم و گريان به سحرگاه- پرونده7 شمله8ا قماش باشد كه بزازان قماش در-ان نهند پوده چوب پوسيده باشد و9 هرچه پوسيده گشته ب-----------------------اشد گويند پوده شده مع حرف الياء بارگي اسب بود عنصري گويد نظم بارگي خواست شاد- بهر10 پگاه11 برنشست و بشد بديدل شاه بالاي اسب جنيبت باشد كه در پيش برند يا در دنبال اور----------------------ند فردوسي گويد نظم به بالاي رزم اندر اورد پاي-خروشان و جوشان بي-امد زجاي2 بي-بي زن نيكو باشد بيوگاني عروسي ب--------------------------------------------------------------------------ود بهي ابي باشد كه ان را به تازي سفرجل گوي-ند پي پيه باشد عوام جاي جاي13 رد14 گويند و به تازي شحم گويندش پ-------------------------------------------------------------------يازكي-------------------- نام لعل سرخ قيمتي بود15 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0074png باب التاء مع حرف الالف ترا ديواري باشد--------------------- كه پيش كسي يا چيزي كشند مع حرف الباء تباب1 تراو-يدن اب باشد و پالايش ان تاب---- چهار معني دارد فروغ و تابش افتاب بود گرمي و تبش و رنج بود -پيچ كه در زلف و رسن افتد -طاقت و توانايي بود اين چهار معني را عنصري در--ين دو بيت اداكرده گفتم متاب زلف و مرا-اي پسر متابگ-فتا ز بهر تاب تو دارم چنين به تاب گفتم نهي بر-ين دلم ان تابدار زلف گفتا كه مشك-	29	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms033	true	-1524031181536931357	2	216	16	1056	1489	302	و-گمراه گريان بسپ--يده دم ونالان -به سحرگاه3 پرونده شله---ا قماش باشد كه بزازان قماش در ان نهند پوده چوب پوس--------------------يده گشته باشد و هرچه پوسيده شده باشد گويند پوده شده مع حرف الياء بارگي اسب بود عنصري گويد با----رگي خواست شاد6 بهر شكار---- برنشست و بشد بديدن شاه بالاي اسب جنيبت باشد كه در پيش برند يا در دنبال اورند و انرا كوتل نيز گويند فردوسي گويد ببا------لاي رزم اندر اورد پاي خروشان و-جوشان در امد زجاي- بي بي زن نيكوبو--د بيوكاني عروسي بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0075png 101 براهنجي بركشيدن بود بهي ابي بود- كه ان-را بت--ازي سفرجل خوانند پي پيه بو---------------------------د و به تازي شحم گويند شاعر خجسته گويد مرا غرمج ابي بپختي به پي به پي ازچه پختي تواي روسپي پيازكي منسوب به قريه پيازك نام لعل سرخ قيمتي باشد ترا558------------------------------------------------------------------------- ديواري بود يگانه سخت عظيم و بلند كه پيش كسي يا چيزي كشند مع حرف الباء تباب- تراو يدن اب----- و پالايش ان تاب 60ه چهار معني دارد فروغ و تابش افتاب بود گرمي و تبش و رنج بود 3پيچ كه در زلف و رسن افتد 4طاقت و توانايي و---اين چهارم-عني را عنصري در اين دو-بيت او--رده گفتم متاب زلف و-مرا اي پسر متاب گفتا ز-بهر تاب تو دارم چنين ب--تاب گفتم نهي براين دلم ان تابدار زلف گفتا كه مشك	33	-2897775276134790297	736	1195.0	578	1206	61.02819061279297	128	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms030	false	-504437200575574419	10	56	50	255	1444	302	تراب ابي يا روغني باشد كه به پالايش از كوزه يا--- خم اندكا-ندك مي چكد و بعضي گويند شمشير باشد چون گويي اين تيغ-- تراب است يعني اب دارد و روشن است مع حرف التاء ترت4--------- پراكنده و به زيان امده باشد يعني تباه شده تبست	30	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms033	true	-1524031181536931357	254	302	1276	1489	1489	302	تراب ابي يا روغني باشد كه به پالايش از كوزه يا از خم اندك اندك مي چكد و بعضي گويند شمشير باشد چون گويي اين شمشير تراب است يعني اب دارد و روشن است مع حرف التاء ترت وقرت 9643 پراكنده و ب--زيان امده باشد يعني تبا----ه تبست-	33	-2897775276134790297	193	344.5	150	220	87.7272720336914	40	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms030	false	-504437200575574419	56	283	255	1359	1444	302	چيزي زشت و سست و ملتي------------5 تباه باش----د و از كار شده عسجدي6 گويد نظم دريغ من كه مرا-مرگ وا زندگاني تلخ كه دل تبست و تباه است و دين تباه و تبست image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0075png مع حرف الجيم تاراج غارت باشد -شاعر گويد1--------------------------------------------------------------------------------------------------------------- داني كه دل من كه فكنده است به تاراج ان دو خط مشكين كه پديد امدش از عاج تلاج2 بانگ و مشغله باشد ترنج تنجي3 باشد عنصري گويد شعر بتنجيد عذرا چو مردان جنگ ترنجيد بر بارها تند تنگ4 ترفنج راه باريك و دشوار باشد تنج به معني تنجيدن و فراهم فشردن باشد و گويند متنج يعني فراهم مشكن خويشتن را رودكي گويد مهر م-فكن برين سراي سپنچ ك-ين جهان هست- بازي و نيرنج نيك او را فسانهدار شده5 بد او را كمرت سخت بتنج مع حرف الخاء تاخ درختي است كه ان را به جاي هيزم بسوزند شاعر گويد6 نظم عشق اتش تيز و هيزم تاخ منمگر7 عشق بماند اينچنين واخ9 تنم تشليخ سجاده باشد مع حرف الدال ترفند--- مكر وحيلت و زرق و دروغ و محال باشد تند--- كوه بو-د فردوسي گويد نظم تو با شاه برشو به بالاي تندز هامون9- لشكر مشو هيچ كند تنومند--- تندرست وخر--------------------------------------------------------------م بود10 تنديد--- خشم گرفت و تيز شد و درخت- كه شكوفه بيرون اورد گويند تنديد عنصري----- image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0076png گويد نظم به صد جاي تخم اندر افكند بخت بتنديد شاخ و بر-اورد رخت	30	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms034	true	3097149523252525349	1	226	5	1185	1565	303	چيزي زشت و سست و ملتي بزيان امده و تباه شده باشد و از كار شده --شاعر گويد---- دريغ--- كه مرا مرگ و- زندگاني تلخ كه دل تبست وت-باه است و-دين تباه و-تبست مع حر----------------------------------------------------ف الجيم تاراج غارت باشد دقيقي گويد مج نقط اين وازه را اورده انهم قبل ازوايه تيب اس1 مع التاء image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0077png 103 داني كه دل من كه فكند---ست به تاراج ان دو-خط مشكين كه پديد امدش از-عاج تلاج- بانگ و مشغله باشد ترنج تنجي- ب-ود عنصري گويد ----بتنجيد عذرا چو-مردان جنگ ترنجيد بر بارگي تنگ تنگ -ترفنج راه باريك و دشوار باشد تنج ب--معني پيچيدن و فراهم فشردن باشد و گويند بتنج يعني فراهم فشار---------- رودكي گويد مهر ميفكن برين سراي سپنج كاين جهان پاك4 بازي و-نيرنج نيك او را فسانه واري شو بد او را كمرت نيك بتنج مع حرف الخاء image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0082png -------عشق اتش تيز و هيزم تاخ منم گر عشق بماند اينچنين واخ- منم تسليخ سجاده باشد -------------ترفند523 مكر وحيله و-زرق و دروغ و-محال باشد تند574 كوه باشد فردوسي گويد---- تو با-شاه برشو به بالاي تند زپيران و لشكر مشو-هيچ كند تنومند575 تندرست وخرم بود تروند576 بمعني نوباوه امده تنند بر وزن نهند تنيدها عنكبوت بود-- تنديد578 خشم گرفت و تيزش-د و درختي كه شكوفه بيرون اورد گويند تنديد عنصري گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0079png----------- به صد جاي تخم اندراور--د بخت بتنديد شاخ-- بر اور درخت	34	-2897775276134790297	811	1212.5	633	1319	61.4859733581543	128	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms031	false	-6210345307584836209	0	148	0	664	1399	301	گويند تندور و تندر هر-- دو به معني رعد باش------د طيان2 گويد نظم خورد سيلي زند بسيار طنبور دهد تيز و بتازي3 همچو تندور تير---------------------------------------------------- هشت معني دارد-- تيري كه از كمان اندازند فردوسي گويد نظم چو او4 از كمان تير بگشاد5 دست-تن رستم و رخش خيلي بخست-6 تيراه باشد يعني تاريك-- نامي است از نامهاي ستارها عطارد شاعر7 گويد نظم زيرش عطارد و انكه نخوانيش جز دبير يك نام او عطارد و يك نام اوست- تير --تير كشتي -----------نام ماهي است از ماههاي فارسيان -حظ و بهره و نصيب است- عسجدي گويد نظم- نبود با او هرگز مرا مراد دو چيز يكي ز عمر نشاط و يكي ز شادي تير-- فصل خزان است عنصري گويد نظم اگر به تيرمه از جامه بيش بايد تير1 چرا برهنه شود بوستان چو ايد تير------------------------------------------------------------------------ تالار-- خانه يا تختي را گويند كه بر سر چهار ستون يا بيشتر از چوب سازند	31	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms035	true	-8941377935660015809	6	161	30	802	1550	303	گويند تندور وثندر584 هر دو بم--عني رعد باشد استاد طيان- گويد---- خورد سيلي زند بسيار طنبور دهد تيز و بنازد- همچو-تندور image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0084png تيره5 هشت معني دارد 1 تيري كه از كمان اندازند فردوسي گويد ----چو او- از كمان تير بگشاد- دست تن رستم و-رخش خيلي بخست 2 تير-ه باشد يعني تاريك 3 نامي است از نامهاي ستاره- عطارد رود كي گويد--- زيرش عطازد-- انكه نخوانيش جز-دبير يك نام او-عطارد-و يك نام اوست3 تير 4 تير كشتي را گويند 5 نام ماهيست-- از ماههاي فارسيان 6حظ و بهره و نصيب شاعر عسجدي گويد باور نبود هيچگه----- مرا----- دو چيز يكي ز-عمر-نشاط و يكي ز-شادي تير 7 فصل خزان است عنصري گويد گر5---- به تيرمه از-جامه بيش يابد-تير- چرا-برهنه شود-بوستان چو-ايد تير تيري كه تيرمه است و تيري كه خزان است هر دو دريك بيت 78بالال و صاعقه بود تالار58 خانه يا تختي را گويند كه بر سر چهار ستون يا بيشتر از چوب سازند	35	-2897775276134790297	568	850.5	446	823	69.01579284667969	89	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms031	false	-6210345307584836209	219	300	1027	1398	1399	301	مع حرف الكاف تاك درخت انگور بود و درخت ميوه2 را نيز گويند تنگ-- پنج معني دارد -نيمها خرواري باشد -تنگ اسب بود تنگ جوال بود ضد فراخ است درها كوه باشد شاعر گويد3 نظم به زلف تنگ ببندد بر اهوي تنگي به ديده ديده بدوزد4 ز جادوي محتال تبوك و تبورك5 طبق چوبين باشد بر مثال دفي كه بقالان ما-كولات از دانه و ميوه و انچه بدين ماند در انجا كنند و حالا انرا تبنگ گوي-ند تموك نشانها تير بود	31	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms036	true	-3900148171051206476	139	210	737	1082	1553	303	مع حرف الكاف تاك درخت انگور---- و درخت ميوه- را نيز گويند تنگ68 پنج معني دارد 1نيمها خرواري باشد 2تنگ اسب5 3--تنگ جوال 4---ضد فراخي--- درها كوه باشد شاعر گويد ب-------زلف تنگ ببندد بر اهوي تنگي بد--يده ديده بد-زدد ز-جادوي محتال تبوك و-تبورك- طبق چوبين باشد بر مثال دفي كه بقالان ما كولات از دانه و ميوه و انچه بدان ماند در وي-- كنند-- حالا انرا تنبگ خوانند تموك نشانه- تير-بود	36	-2897775276134790297	323	525.5	255	377	85.6763916015625	50	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms032	false	7538284794579123835	69	116	338	543	1403	302	سفال يا از شاخ چون صورت شير ياگاو يا ماهي و انچه بدين ماند و در ان شراب خورند-------------------------------------------------------------- تگرگ- ژاله باشد تارك ميان سر---- تبنك3--------- قالبي باشد كه زرگران و صفاران التي كه خواهند از زر------------------------------------------------- و نقره يا روي چون گداخته شود در انجا كنند	32	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms036	true	-3900148171051206476	241	303	1224	1553	1553	303	سفال يا از شاخ چون صورت شيريا گاوويا ماهي و انچه بدان ماند و در ان شراب خورند رود كي گويد ميگسار اندر تكوك شاهوار خور به شادي روزگار نوبهار تگرگي ژاله باشد تارك ميان سرباشد تپنك بوزن مردك قالبي باشد كه زرگران و صفاران التي كه خواهند اززر image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0085png و نقره يا روي چون گداخته شود در انجا كنند-	36	-2897775276134790297	194	325.5	151	330	58.787879943847656	37	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms032	false	7538284794579123835	116	302	543	1403	1403	302	عنصري گويد نظم تبنك ار كژ نهد كسي بي شك4 ريخته كژ برايد از تبنك تر-----------اك طراق باشد خسروي گويد نظم ان شبي تيره كان ستاره برفت امد از اسمان به گوش5 تراك تاشك--- نفايه6ا مايدت7 بود و مردي چابك را نيز گوين-----------------------د ترنگ اواز كمان بود عسجدي گويد بيت از دل و پشت مبارز مي برايد صد تراك كز زه عالي كمان خسرو ايد يك ترنگ تل-----------نگ گدايي كردن بود به هر جايي تاوتك به م----------عني هر دو تا بود8 شاعر گويد بيت به يك تا وگر بيشتر تا و تك كه باشد كه بيشي بود گاه تك9 مع حرف اللام تاول گاو جوان باشد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0079png تويل از بالاي پيشاني كه انجا موي برنيامده و اصلع بود1 تل تودها ريگ بود و بلندي ارا2 در زمين و هامون نيز گويند تكل3--------- مرد نوجوان كه هنوز خط----- بر عارض او برنيامده باشد -------------تيم كاروانسراي بود و گرم4 و پرواس5 را نيزگو-يند شاعر گويد من ز تيم تو به تيمار گرفتار شدمتو به تيمار مهل باز به تيم ار مرا تيرم خاتون بزرگ بود6 تهم و تهم7- پهلوان و بيهمتا بود و بزرگي و قامت-	32	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms037	true	-7782366141922798248	0	149	0	746	1566	303	عنصري گويد تپ----نك ار كژ-نهد كسي بيشك-- ريخته كژ برايه از تپنك تراك بروزن هلاك طراق باشد خسروي گويد---- ان شب- تيره كان ستاره برفت امد از اسمان ب--گوش ت-راك تاشك616 نفايه-ا ماست------ و مردي چابك را نيز گويند توشك بمعني برخوابه بود ترنگ اواز كمان بود عسجدي گويد از-----دل و پشت مبارز-مي برايد صدت-راك كز زه عالي كمان خسرو-ايد-يك ترنگ تلنگ بروزن خدنگ گدايي كردن بود ب--هر جايي تاوتك بر وزن ابچك بمعني هر دو-تا بو------------------------------------------------------------------------------------------------------د image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0090--png------------------------------------------------------ تل تودها ريگ بود و بلندي را-- در زمين و هامون نيز گويند تكل بروزن خجل مرد نوجوان كه هنوز خط تمام بر عارض او برنيامده باشد مع حرف الميم تيم كاروانسرا- بود و گرم- و پرواس- را نيز گويند شاعر گويد من ز-تيم تو-به تيمار گرفتار شدم توبه تيمار مهل باز به تيم ار-مرا تيرم خاتون بزرگ بود- ثهم و-تهم62 پهلوان وبي همتا بود و بزرگي و قامت	37	-2897775276134790297	597	915.0	470	948	62.97468185424805	94	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms033	false	5877846655935589380	0	163	0	808	1471	302	بلند8 و سخت ضخيم و رستم را براي اين تهمتن گويند تخم9-- چادري باشد كه نثار-چينان بر سردو چوب بسته باشند تا بر-ان نثار از هوا بگيرند مع حرف النون تريان10 چيزي باشد مثال طبقي از شاخ درخت بافته توبان شلواري است از پوس- كه كستي تيران در وك كسي پوشند تركان----- گدايان باشند11 توان جنبش بود12 ترك--------------ون دوال فتراك بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0080png توسن ناارام يعني اسبي باشد وحشي كه مشكل----- زين توان كرد- و بر ان سوار شد- تهمتن نام رستم بود تهبنين1 سر ديگ باشد توفان دوست وامق بود كه با او بگريخت عنصري گويد نظم يكي دوستش بود توفان به نام-بسي ازموده به ناكام-- كام ترابيدن چكيدن اب از كوزه بود تپيدن لرزيدن باشد تنديدن در برگ امدن درختان گويند درخت مي-تندد يعني برگ بيرون مي ايد از وي مع حر--------------------------------------------ف الواو تيهو--- فرفور و دراج را گويند تو2 جاي اب در دشت-------------------- تاو وتيو هر دو به --------معني طاقت---- و توانايي بود يعني مرد دلير و مردانه3 عنصري	33	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms037	true	-7782366141922798248	149	303	746	1566	1566	303	بلند- و سخت ضخيم و رستم را براي اين تهمتن گويند تخم628 چادري باشد كه نثار چينان بر سردو چوب بسته باشند تا بر ان نثار-از هوا بگيرند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0087png 113 ث-----وبان شلواري است از پوست كه كشتي گيران---------- پوشند تركان 6321 گدايان باشند ت--وان جنبش بود-- تركون632 بوزن مجنون دوال فتراك بود ث----------------------------------------------------وسن ن-ارام يعني اسبي باشد وحشي كه مشكل توان زي-----ن كردن و بر ان سوار شدن تهمتن نام رستم است نهنبن سر---ديگ ب-ود توفان دوست وامق بود كه با او بگريخت عنصري گويد---- يكي دوستش بود توفان ب--نام بسي ازموده ب--ناكام و كام ترابيدن چكيدن اب از كوزه بود تپيدن لرزيدن باشد تنديدن در برگ امدن درختان گويند درخت مي تندد يعني برگ بيرون مي ارد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0092png مع حرف الواو تيهو622 فرفور و-دراج بود تو643--- جاي اب در دشت تاووتيو61 تاو بروزن گاو -تيو بروزن ديوا هردو بمعني طاقت بود و توانايي ي----عني مرد دلير و مردانه- عنصري-	37	-2897775276134790297	605	934.0	477	922	65.61821746826172	100	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms033	false	5877846655935589380	163	301	808	1468	1471	302	گويد نظم بديشان نبد ز اتش مهر تيو به يك ره ز هر دو برامد غريو------------------------ تبنگو--- صندوق باشد و خاشا-كدان را نيز گويند تنندو و تندو4 هر-- دو عنكبوت را گويند تفو--- خيو باشد يعني انداختن اب دهان به چيزي يا به روي كسي تذرو---- مرغي سخت رنگين است مع حرف الهاء------------------------------------- تالواسه و تاسه هر دو به يك معني است يعني بي طاقتي تب باده تب لرزه باشد5 كنهء image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0081png فر هنگ فارسي مدرسه سپهسالار ترزده1 قباله باشد و حالا تزده2 گويند تواره خانه اايا باشد كه در انجا سرگين و پليدي باشد3 تبيره دهل باشد رودك--------ي گويد نظم بس تبيره ديد نزديك درخت هرگهي بانگي بجستي تند و سخت و فردوسي نيز گويد نظم برفتند نيمي گذشته ز شب نه بانگ و نه بوق و تبير جلب ترسه4 قوس و قزح بود تبخاله	33	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms038	true	9117852019680504464	0	102	0	542	1502	302	گويد---- بديشان نبد ز-اتش مهر تيو ب--يك ره ز-هر دو برامد غريو ترزوه64 مرد بزيان اورده تبنگوء62 صندوق باشد و-خاشا كدان--- نيز گويند تنتد- ووتندو627 هر دو عنكبوت را گويند تفو648 خيوب-اشد يعني انداختن اب دهان به چيزي يا به روي كسي تذروا643 مرغي سخت رنگين است image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0089png تالواسه و-تاسه هر دو ب--يك معني است يعني بي-طاقتي تب باده تب لرزه باشد-------------------------------------------------------------------------------------- ترزده- قباله بود و--حالا ترده- گويند تبيره خانه اي ب--اشد كه در انجا سرگين و پليدي باشد----- و دهل را نيز گويند نظامي گويد خروس غنوده فروكوفت بال دهل زن بزد برتبيره دوال---------------------------------------------------------------------------------- ترسه- قوس-- قزح بود تبخاله	38	-2897775276134790297	380	542.5	298	742	51.21293640136719	54	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms034	false	7957658516939354520	1	133	3	656	1550	303	گرم بود يعني جوششي باشد كه بعد از تب از لب و دهان بيرون ايد تفشيله قليهاي باشد كه از گوشت و گشنيز و گندنا و جزر- و تخم مرغ و انگبين سازند و بخورنل تخله عصا و نعلين بود5 تبنگه6 طبل نان باشد------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ تاره7 زبانه باشد كه در كيان بو-د تفنه8 پردها عنكبوت بو-د تزه دندانها كليد ب-ود تونجيده9--- سخت نيك درهم اورده بود شاعر گويد نظم جان ترنجيده9 و شكسته دلم گوءيا از غمي فرو گسلم تروميده10 اميخته واندوخته بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0082png تيريه بستو1 باشد تنه ساقه2ا درخت بود تاخيره چنان بود كه مثل زنند كه تاخيرها تو چنان بود و بران بود يعني بر-ان بزادي و بر ان پديد امدي3 تاخته تارباد خورده4 و تافته بود5 تمنده كژ زبان بود و لرزان و او را به تازي فافا	34	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms038	true	9117852019680504464	103	233	548	1191	1502	302	گرم بود يعني جوششي----- كه بعد از-تب از لب و دهان بيرون ايد تفشيله قليها- باشد كه از گوشت و گشنيز و گندنا و گوزه و تخم مرغ و انگبين سازند تح---------له عصا و نعلين باشد تبنگه- طبل نان باشد سوزني راست image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0094png 112 منت از خلق بهرنان چه كشم كه جهان چون تبنگه نانست تاره -زبانه باشد كه در كپان باشد تفنه- پردها عنكبوت باشد تزه دندانها كليد باشد ترنجيده6621 سخت نيك درهم ام-ده بود شاعر گويد---- جان ترنجيده- و شكسته دلم گوءيا از غمي فرو گسلم---------------------------------------------------------------------------------- تيريه بستوبا--شد تنه ساقه-- درخت بود تاخيره چنان بود كه مثل زنند كه تاخيره- تو-چنان بود ي-----------عني بر ان -زادي و بر ان پديد امدي- تاخته تارباد خورده و--تافته بود ت--نده كژ-زبان بود و لرزان و او-را يه تازي فافا	38	-2897775276134790297	497	813.5	388	775	64.12903594970703	83	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms034	false	7957658516939354520	134	284	663	1464	1550	303	تروهيده و ----تروميده7 هر دو به معني اميخته و اندوخته باشد توده تل و-پشته باشد و خرمن اوا قبها غله را نيز گويند فردوسي گويد نغلم چو توده همي كرد زر وگهر بها بر-گرفت ان خر چاره گر تاره8 تار جامه بود تفته گرم باشد ترفنده بيهوده بود تعنه9- بافتها عنبكوت بود تله دام باشد از هر نوعي كه باشد عنصري گويد نظم زكيدش چنان ايمني كاندرو-همي دانه بيني نبيني تله تاوانه خانها تابستاني را گويند10 تيراژه11 قوس وقزح -----است image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0083png تكاپوي امد و شد باشد به تعجيل1 يعني دويدن به تك تاي جامهوار از هر قماش بود تتري سماق بود تبنگوي صندوق باشد تشي سيخول را گويند كه بر تن خارها دارد مانند دوك image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0084png باب الجيم مع حرف الالف جليبا1 صليب باشد كه ترسايان ان را به جاي قبله دارند فرخي گويد بيت بود تا مايها ايمان شهادت-بود تا قبلها ترسا جليبا مع حرف	34	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms039	true	-6628801446779519102	29	139	172	757	1501	302	تروهيده 6681 وتروميده- هر دو ب--معني اميخته و-اندوخته باشد ثوده تل و پشته----- و خرمن وقبه---- غله را نيز گويند فردوسي گويد چوت------وده همي كرد زرو گهر بها بر گرفت ان خر-چاره گر تاده- تار جامه بود تفته گرم باشد ترفنده بيهوده باشد تنسته بافته- عنكبوت است تله دام باشد از هر نوعي-------- عنصري گويد---- زكيدش چنان ايمني كاندرو همي دانه بيني نبيني تله تاوانه خانها تابستاني را گويند-- تيراژه-- قوس -قزح را گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0096--png----------------------------------------------------------------------------------------------------------- تشي سيخول را گويند كه بر-تن خارها دارد مانند دوك چليپا68-------------------------------------------------------------------------1 صليب بود- كه ترسايان ان-را ب--جاي قبله دارند فرخي گويد بود---- تا مايها ايمان شهادت بود تا قبلها ترسا چليپا به نقل	39	-2897775276134790297	491	772.5	390	815	60.245399475097656	76	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms035	false	5694542995567411859	0	302	0	1459	1459	302	با پكديگر جناب دربندند كه چيزي از يكديگر به گرو---------- بستانند2 مع حرف التاء جغبوت حشوميان اكنده بود----- طيان گويد بيت چون يكي جغبوت پستان بند3 اوي-شير دوشي زو به روزيا دو سبوي جمست گوهراي باشد از گوهرهاي فرومايه كه رنگ كبود داشته باشد و به سرخي زند و به معني ساختن نيز امده5 عنصري گويد زگرگ اگر تونهاي به بتر زگرگ مباش اگر تو مءمني و كار دين توبه جمست image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0085png جيغوت1 توبرهاي بود كه از ليف كنند جيغت2 گياهي است كه ان را ليف خوانند جست3 زيبا و نازك و محكم و چالاك را گويند چرخشت جايي4 باشد كه جهت فشردن انگور سازند5 يعني جايي كه انگور را در انجا به پا --كوبند و شيره كنند6 جفت7 خميده بود مع حر-----------------------------------ف الخاء چخماخ كيسها گرد باشد از يوست يا از كيمخت كه بر ميان دارند و اديم و كيمخت دو طبقه بود سپاهيان چيزي در انجا نهند و تركان ان را فواق8 خوانند -بوشكور گويد بيت برد9 چخماخ من از جامها من جامه نبرد جامه از مشرعه بردند-هم از اول تير و تبرزين را نيز چخماخ گويند10 چخ به معني چخيدن و پوييدن11 بود يعني كوشيدن به جلدي بود با كسي فردوسي گويد نظم سپاهي است يكسر همه كوه و شختو با پيل و با پيلبانان مچخ چرخ سه معني دارد 1 فلك كماني سخت گريبان جامه مع حرف الدال چند فند12 بيم و نهيب صعب بود كه از چيزي بر مردم واقع شود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0086png باب الجيم جغرد1 سبزي است در مرغزار جغد كوف باشد كه در و-يرانهها گردد و او را كوچ و گروه- عامه گنگر2 گويندش----- نوعي از بوم است فردوسي گويد نظم به موبد چنين- گفت دهقان سغد كه برنايد از خايها باز جغد جود3 سيسرك بود و ان مرغي است كه وي را به تازي----- حباري گويند4 چود5- انچه استانها ادرا در	35	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms040	true	-2868363780587244462	27	270	162	1381	1537	303	با يكديگر جناب دربندند كه چيزي---------- به گرو از يكديگر بستانند- مع حرف التاء جغبوت حشوميان اكنده بود شاعر طيان گويد---- چون يكي جغبوت پستان بند- اوي شير دوشي زد ب--روزي يك- سبوي جمست گوهر-ي باشد از گوهرهاي فرومايه كه رنگ كبود داشته باشد و به سرخي زند و بم--عني ساختن نيز امده- عنصري گويد زگرگ اگر تونه ز---------گرگ مباش اگر تو مءمني و كار-دين توبه جمست---------------------------------------------------- جيغوت- توبره-- بود كه از ليف كنند چست------------------------------------- زيبا و نازك و محكم و چالاك را گويند چرخشت جايي- باشد--- جهت فشردن انگوري--------عني جايي كه انگور را در انجا به پاي بكوبند و شيره گيرند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0098png مع حرف الخاء چخماخ كيسه- گرد باشد از پوست يا كي---مخت كه برم-يان دارند و-اديم و كيمخت دو طبقه بود سپاهيان چيزي در انجا نهند و تركان او را قولق- خوانند ابوشكور گويد برد چخ-----ماخ من از-جامها من جامه نبرد جامه از مشرعه بردند هم از اول تير و-تبرزين را نيز------ گويند-- چخ بم--عني چخيدن و پوييدن ي------عني كوشيدن ب--جلدي بود با كسي فردوسي گويد---- سپاه -است يكسر همه كوه مخ توبا-- پيل وبا- پيلبانان مچخ چرخ سه معني دارد1--فلك كمان- سخت گريبان جامه---------------------------------------------------------------------- image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0095png جغد616---------------------------------- كوف باشد كه در و يرانها- گردد و او را كوج و گروهي عامه كنگر گ-ويندش و ان نوعي از بوم است فردوسي گويد ----به موبدچه خوش گفت دهقان سغد كه برنايد از خايها باز جغد جرد6173------------ مرغي است كه------ به تازي انرا حباري گويند چرد698 انچه استانها در در -	40	-2897775276134790297	1016	1649.5	799	1528	66.49214935302734	168	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms036	false	8903559182771782271	30	301	138	1478	1483	302	نظم گر خذو را بر اسمان فكنم بي-گمانم كه بر چكاد ايد و ديگر سر كوه را گويند فردوسي گويد نظم بيامد دوان ديد--بان8 از چكاد كه امد------- سپاهي از ايران چو باد مع حرف الراء جدر9 شتر چهارسالها ماده بود شاعر گويد10 چگونه جذري جذري كجا--ز پستانش11 هنوز هيچ لبي بوي ناگرفته به شير12 و ديگر سيم جلب بود13 كه به پادشاه-- دهند14 چ-نيور15- پل صراط بود عنصري گويد بيت ترا هست محشر رسول حجاز دهنده به پول چنيور جواز6 چالندر--- نام ولايتي است در سومنات image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0087png چرگر--- سرود گوي و مغني1--- چار و چدر--2 هر دو به معني چاره بود چراخور--- چراگاه بود مع حر--------------------------------------------------ف الزاء -جواز--- هاون چوبين باشد و گروهي سير-كوبه گويند و به تازي مهراس باش--د جلويز--- مفسد و غماز باشد جاليز--- خربوزه-زار و-تره-زار است و ان را حال-----ا پاليز گويند چغز3-- وق وواق4 و غوك باشد و وزغ و غنجمرس5 و قاس6 و مگل و بزغ نيز خوانندش و به تازي غنجوي7 گويند شاعر8 گ--------ويد هرچند كه درويش پسر فغ زايد در چشم توانگران همه چغز ايد مع حرف السين چاپلوس و چالپوس9 هر دو به معني فريبنده باشد كه به چرب سخني مردم را از راه ببرد عنصري10 گويد مكن خويشتن خشمگين11 چاپلوس كه بسته بود چاپلوس از فسوس چشم-الوس نگريستن به يك گوشها چشم بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0088png مع حرف الشين چاش---- خرمن كوفته را گويند1 جخش----- اماس گلو- يعني علتي است چون بادنجان بزرگ كه از گردن مردم گيلان و فرغانه بر-ايد به شكل دبه باشد و دير-به شود و اما درد نكند و-ليكن چون ان را ببرند هلاك شوند و به تازي وي را سلعه گوي-ند مع حرف الغين	36	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms041	true	6412342980804955948	2	258	9	1338	1574	304	----گر خيو را بر اسمان فكنم بي گمانم كه بر چكاد ايد و ديگر سر كوه را گويند فردوسي گويد---- بيامد دوان ديده بان- از چكاد كه امد زايران سپاهي چوباد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0100png------------- چگونه جدري جدري كجا1 ز پستانش-- هنوز---- لب----ي ناگرفته بوي لبن و دي-گر سيم جلب بود-- كه به پادشاهان دهند-- چينيور701 پل صراط بود عنصري گويد---- ترا هست محشر رسول حجاز دهنده به پول چنيور جواز- چالندر702 نام ولايتي است در سومنات---------------------------------------------------- چرگر703 سرود گوي و مغني بود چار و-چدر704 هر-دو بم--عني چاره بود چراخوره70 چراگاه بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0097png مع حرف الزاء ججوازء70 هاون چوبين بو-د و گروهي سير كوبه گويند و به تازي مهراس خوانند جلويز707 مفسد و-غماز بو-د جاليز708 خر بزه زار و تره زار است و------ حالا انرا پاليز گويند جغزا70 وق واق-- و غوك باشد و وزغ و غنجموش وقاس ومكل و-----بزغ نيز خوانندش و به تازي غنجوي- گويند ابوالفتح بستي گويد هرچند كه درويش پسر فغ زايد در چشم توانگران همه چغز ايد مع حرف السين چاپلوس و چالپوس- هر دوبم---عني فريبنده باشد كه به چرب سخني مردم رااز--راه ببرد ابوشكور گويد مكن خويشتن سهمگين-- چاپلوس كه بسته بود چاپلوس از فسوس چشم الوس نگريستن ب--يك گوشه- چشم---- image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0102png مع حر--ف الشين چلاش712 خرمن كوفته را گويند- جخش 7132 اماس گلوي يعني علتي است چون بادنجان بزرگ كه از گردن مردم گيلان و فرغانه بر ايد و بشكل دبه باشد و دير به شود-- اما درد نكند و ليكن چون ان-را ببرند هلاك شو-د و به تازي وي را سلعه خوانند مع حرف الفاء	41	-2897775276134790297	1030	1601.5	807	1466	70.25920867919922	173	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms037	false	5255647406953392277	29	74	117	306	1346	301	مع حرف الفاء جاف جاف زن قحبه و مواجر بود كه بر يك مرد ارام نگيرد و زود زود از اين مرد به ان مرد همي شود يعني هر روز شوهري مي-كند- بوشكور گويد نظم ز ---------------------------------------------------------------دانا شنيدم كه پيمان-شكن زن جاف جاف است اسان	37	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms041	true	6412342980804955948	255	303	1325	1571	1574	304	مع حرف الفاء جاف جاف زن قحبه-- مواجر بود كه بر-يك مرد ارام نگيرد و زود زود از--ين مرد ب--ان مرد همي شود يعني هر روز شوهري مي كند6 بوشكور گويد اس ا مع الشين image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0099png 125 زدانا شنيدم كه پيمان شكن زن جاف جاف--ست اسان	41	-2897775276134790297	174	290.0	136	255	68.23529052734375	33	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms037	false	5255647406953392277	75	300	311	1344	1346	301	مع حرف الكاف جنگ خصومت و پيكار است جاخشوك داس5 باشد جرجنگ6- بيابان است ---------------------------------------چاك شكاف بود چاك چاك به دو معني است يكي شكاف و دربده باشد فردوسي گويد بيت تن از خوي پر اب و دهان پر ز خاك-زبان گشته از تشنگي چاك چاك و ديگر به معني طراق طراق بود فردوسي گويد نظم كه پيش من امد پر از خون رخان همه چاك چاك امدش استخوان image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0089png چكاوك و چكوك و چغوك---- هر سه به يك معني است و ان مرغكي است مثل گنجشك كه در صحرا ميان در-منه اشيان نهد1 و ان را به تازي قبره گويند----------------------- و افسر دارد چون هدهد و به صبح فروتر از همه مرغان بانگ كند و صفيرش به غايت نيكوست و اصفهانيان ان را موزه2گويند3 چگك4 گن-----------------------------------جشك را گويند و بعضي چغوك5 گويندش چگك6 بچها گن------------------------------------------------------------------------------جشك بود----- گويند7 مرغكي است بسيار خرد شاعر8 گ--ويد اگر بازي اندر چگك كم نگر وگر باشه--اي سوي بطان مير و بعضي گويند نام نواءي است كه مطربان زنند چو-ك مرغكي است كه خويشتن را از درخت او-يزد از سر منقار و بانگ زند چندانكه از بيني او خون ايد چرك9 مرغك درخت اويز كه خود را از درخت از پاي--- او-يزد و جرك جرك نيز گويند ش جوجگك از جوژه كوچكتر است چك--- قباله بود و قطره را نيز گويند شاعر گويد نظم چكي خون10 نبود از	37	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms042	true	-3228649490361341231	0	243	0	1113	1419	302	مع حرف الكاف جنگ خصومت و پيكار است جاخشوك داس ب-اشد جرك 711 بيابان است چنگ چنگ معروف است و سردست را نيز گويند چاك شكاف بود چاك چاك ب--دو معني است يكي شكاف و دريده باشد فردوسي گويد---- تن از خوي پر-اب و-دهان پر ز-خاك زبان گشته از تشنگي چاك چاك-- ديگر بم--عني طراق طراق بود هم او گويد----- كه پيش من امد پر از خون رخان همه چاك چاك امدش استخوان چغوك -----------------------------------------------------و چكوك و چكاوك723 هر سه ب--يك معني است و ان مرغكي است مثل گنجشك كه در صحرا ميان در منه اشيان نهد- و او را به تازي قبره خوانند و ابوالمليح نيز گويند و افسر دارد چون هدهد و به صبح فروتر از همه مرغان بانگ كند و صفيرش ب--غايت نيكوست و اصفهانيان او را-هوژه گويند و در بعضي ديار جل و بكله نيز خوانندش چگك گنجشك را گويند و بعضي چغوك گ-ويندش 11 مج اس اسان لكن اس مع الكاف image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0104png چكي بچه گنجشك بود بعضي گويند- مرغكي است بسيار خرد ابوشكور گويد اگر بازي اندر چكك كم نگر و گرباشها اي سوي بطان مير و بعضي گويند نام نوايي است كه مطربان زنند چوني مرغكي است كه خويشتن را از درخت او يزداز--سر منقار و بانگ زند چندانكه از بيني او خون ايد چزك- مرغ- درخت اويز كه خود را-------- از پاي در او يزد جوجك----------------------ك از جوزه كوچكتر بود چك221 قباله بود و قطره را نيز گويند شاعر گويد ----چكي خون-- نبود از	42	-2897775276134790297	833	1407.5	643	1233	67.55879974365234	161	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms038	false	4218760929934317322	57	302	279	1427	1427	302	اورده باشد هم چنگلوك گويند- لبيبي گويد نظم اي غوك چنگلوك چو پژمرده برگ كوك-خواهي كه چون چگوك بپري سوي هرا چالاك مرد بلند چست و چابك و جلد باشد و مكار3 و دزد و دغل را نيز گويند و به معني قدر و پايه4 نيز امده است عنصري گويد نظم اي مير نوازندها- بخشنده چا--لاك وي نام تو بنهاده قدم بر سر افلاك مع حرف اللام چنگال پنجه و نشانها تير باشد كه ان را به تازي هدف گويند5 چنگل چنگ بود از باز و شاهين و غيره يعني پنجها ايشان------------ پركنده چنگ6 و چنگل ريخته-خاك گشته باد خاكش بيخته چال مرغي باشد به قدر زاغ و گوشتش به طعم گوشت بط باشد چشم اغيل و چشم-----------------------------------------------------اغل هر دو به يك معني است يعني به گوشها چشم نگريستن بود به وقت خشم و كينه---------- نرمك او را سلام گفتم دي كرد سويم نگه به چشم اغيل7 چنال چنار ب-ود چول خميده باشد مع حرف الميم جم--- سه معني دارد جمشيد را گويند و شيد را به كثرت استعمال انداخته----- سلطان بزرگ باشد و چشم را گويند به زبان مرويان8 -------------------------------------------------چشم پنام تعويذ بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0091png چرم پوست باشد عنصري گويد بيت بجوشيدس از ديدگان خون گ--------------------------رم مع حرف النون جيحون معروف است جنگوان شهري است بسيار ولايت در هند2 چغان اسم موضعي است3 و به معني كوشند------ه نيز امده4 ---جشن تب بود----- سهيلي گويد نظم چو ديد اندر-و شهريار زمن برافتاد از بيم ب-روي جشن1 جشن ايام عيد---- و مجلس شراب راگو-يند جهن-	38	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms043	true	-3475657726508852469	0	248	0	1225	1497	303	اورده باشد هم چنگلوك گويندش لبيبي گويد---- اي غوك چنگلوك چو پژمرده برگ كوك خواهي كه چون چكوك بپري سوي هوا چالاك مرد بلند چست و چابك و جلد باشد-- مكار- و دزد و دغل را نيز گويند و بم--عني قدر و پايه- نيز امده---- عنصري گويد---- اي مير نوازنده و بخشنده و چالاك وي نام تو-بنهاده قدم بر سر افلاك مع حرف اللام چنگال پنجه و نشانها تير باشد كه انرا- به تازي هدف گويند چ-نگل چنگ بود از باز-و شاهين و غيره يعني پنجها ايشان رودكي گويد4 پركنده چنگ- و چنگل ريخته خاك گشته باد-خاكش بيخته چال مرغي باشد ب--قدر زاغ و گوشتش به طعم گوشت بط باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0106png 128 چشم اغل وچشم اغل هر-دو ب--يك معني است يعني ب--گوشها چشم نگريستن بود ب--وقت خشم و كينه حكاك گويد نرمك او را سلام كردم دي كرد سويم نگه ب--چشم اغل-- چنال چنار1 بود چول خميده بو-د مع حرف الميم جم243 سه معني دارد جمشيد را گويند و شيد را به كثرت استعمال انداختهاند 2 سلطان بزرگ باشد --چشم را گويند ب--زبان مردمان image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0103png چشم پنام تعويذ بود ----------------------------------------------------چرم پوست بو-د عنصري گويد---- بجوشيد- از ديدگان خون گرم بدندان همه كندش ازتنش چرم مع حرف النون جيحون معروف است جنگوان شهري است بسيار ولايت در-هند- چغان اسم موضعي است- و بم--عني كوشيدن بسيار نيز امده است جشن تب بود شاعر سهيلي گويد---- چو ديد اندر و شهريار زمن برافتاد از بيم برروي جشن -جشن ايام عيد است و مجلس شراب را گويند جهن	43	-2897775276134790297	994	1672.0	782	1335	74.4569320678711	176	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms039	false	6184322795847602515	0	52	0	218	1459	302	و جهان هر دو ب-ك معني دارد چندن صندل باشد-------------------------------------------------- چمن باغچه و راه بود در باغ و بوستان ميان درختان در باز هشته چون زمين كشت و از هر طرف ان درخت نشانده و جاي نشستن تهي گذاشته اگر چيزي از بر او از رياحين كشته بود و اگر نبود جيلان	39	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms043	true	-3475657726508852469	248	302	1225	1492	1497	303	و جهان هر دو بيك معني ان-د چندن صندل باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0108png چمن باغچه و راه بود در باغ و بوستان ميان درختان در باز-هشته چون زمين كشت و از هر طرف ان درخت نشانده و جاي نشستن تهي گذاشته اگر چيزي از بر او از رياحين كشته بود و اگر نبود چيلان	43	-2897775276134790297	213	399.0	162	269	79.18215942382812	47	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms039	false	6184322795847602515	51	269	212	1258	1459	302	جيلان عناب بو-----د چخيدن يعني كوشيدن چندان6 شهري است عظيم از شهرستان چين چاشدان و چاشكدان7 هر دو صندوق نان بود چپين طبقي بافته و بيدن بزرگ بود8 فردوسي گويد بيت بگسترد كرباس اوا چپين نهاد-به چپين بر ان نان كشكين9 نهاد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0092png چسبيدن لغزيدن باشد1 چين انجوغ كه بر اندام از پيري و لاغ-------ري پيدا ايد چرا-------------مين چراگاه حيوان ب--اشد يعني علف زار چسيدن خم خوردن بود-------------------------------------------------- مع حرف الواو- چكاو ---چكاوك بود -و ان مرغكي است كه به تازي ان را فبره گويند فردوسي گويد بيت چو خورشيد--- برزد سر از برج گاو زهامون بر امد خروش چكاو و ديگر نام نوايي است كه مطربان زنند و گروهي چشم تره خوان-د و وي را چشميرك گويند وگر-وهي خم نيز گويند- چاو-چاو--- گنجشكي باشد كه از اشكره بترسد و اشكره مرغان شكاري را گويند و يا كسي بچها او را برخواهد داشت--- او از هر طرفي مي-پرد و فرياد مي-كند گويند چاو-چاو شده است و به معني تيز-تيز ناله و بانگ مردم بود از درد عشق3 چا كشو4-- دانه-اي است سياه و گرد كه ان را به كافور بسايند و در چشم5 كشند و اندر ميان كافور نهند تا كافور نگذارد6 و بزرگتر از عدس است چغو--- جنسي است از جغد بود بوشكور گويد بيت اگر بازي اندر چغو كم نگر وگر باشه-اي سوي بطان	39	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms044	true	6630520537121251788	0	216	0	1032	1436	301	گيلان عناب را گويند چخيدن يعني كوشيدن چندان- شهري است عظيم از شهرستان چين چاشدان و چاشكدان- هر دو صندوق نان بود چپين طبقي ب-----------------افته فردوسي گويد---- بگسترد كرباس و چ--پين نهاد به چپين بر ان نان كشكين- نهاد---------------------------------------------------- چسبيدن لغزيدن ------چين انجوغ كه بر اندام از------- لاغري و بيري پيدا ايد چرامين بروزن فرامين چراگاه حيوانات باشد يعني علف-زار چميدن خم خوردن بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0105png مع حرف الواو1 چكاو262 چكاوك باشد و ان مرغكي است كه به تازي ق------بره گويند فردوسي فرمايد چو---خورشيد سر برزد--- از برج گاو زهامون بر امد خروش چكاو و ديگر نام نوايي است كه مطربان زنند و گروهي چشم تره خوانند و وي را چشميرك گويند و گروهي خم نيز گويندش چاو چاوا76 گنجشكي باشد كه از اشكره بترسد و اشكره مرغان شكاري را گويند و يا كسي بچه- او را برخواهد داشت كه او از هر طرف- مي پرد و فرياد مي كند گويند چاو چاو شده است و ب--معني تيز تيز ناله و بانگ مردم بود از درد عشق- چا كشود76 دانه اي است سياه و گرد كه ان-را با كافور بسايند و در چشم- كشند و --در ميان كافور نهند تا كافور نگهدارد و بزرگتر از عدس است چغوء76 جنسي---- از جغد بود بوشكور گويد---- اگر بازي اندر چغو كم نگر و گرباشه اي سوي بطان	44	-2897775276134790297	886	1487.0	695	1153	76.843017578125	163	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms040	false	2446246551176993289	0	206	0	1015	1537	303	چنانكه گويند كمان و كمان جوله چاوله---- گلي باشد نيكو عنصري گويد نظم همي بوستان سازي از دشت اوي چمنهاش پر لاله و چاوله كه شادي كنان اندر اين بوستان تو شادي كني گر كنندت يله5 چ----------فته خميده بود چرويده چ--اره جستن بود6 چغامه و چكامه هر دو------ قصيده را گوپند چنبه--- چوبي باشد سطبر و كوتاه كه گازران بدانا جامه شويند چبيره7------------------------------------------------------------- جمع كردن مردم باشد از براي كاري فردوسي گويد نظم پذيره شدن را چبيره شدند8 سپاه-- سپهبد پذيره شدند چمانه پياله يا كدويي بو-د منقش كه شراب در-ان كنند چغاله9--------------------------------- جوقي از مرغان بود نظم10 ز ----مرغ و اهو رانم11 به جويبار و به دشت-ازين چغاله چغاله وزان قطارقطار image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0094png---------- چاچله1 پا ابزار- بود عنصري گويد نظم گرفتم كه جايي رسيدي به مال كه زرين كني سندل و چاچله1 چامه2 جام3 و سرود و شعر بود فردوسي گويد بيت يكي چامه گوي و يكي چنگ-زن يكي پاي كوبد شكن بر شكن بزد دست و طنبور در بر گرفت سراءيدن چامه اندر گرفت چينه4 چهار ديوار بود5----------------------------------------------------- چانه سخن منش بود6 چرسه اسب معين بود2 چينه علف مرغ8 بود شاعر گويد مرغ جايي9 رود كه چينه بود نه به جايي9 رود كه چي10 نبود چاره--- يكبار11 و حيله را نيز-گويند چكامه مستمع	40	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms045	true	8920424665301670984	28	215	176	1187	1672	305	چنانكه گويند كمان و كمان جوله چاوله1772 گلي باشد نيكو عنصري گويد---- همي بوستان سازي ازد-شت او2 چمنهاش پر لاله وچا-وله كه شادي كنان اندرا--ن بوستان تو-شادي كني گر-كنندت يله- چفته بوزن هفته خميده بود چرويده74 چاره جستن بود- چغامه وچك-امه هر دو بمعني قصيده است----- چنبه276 چوبي باشد سطبر و كوتاه كه گازران بدان- جامه شويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0107png چبيره بروزن كبيره جمع گشتن مردم باشد از براي كاري فردوسي گويد---- پذيره شدن را چبيره شدند- سپاه و سپهبد پذيره شدند چمانه پياله يا كدويي باشد منقش كه شراب در ان كنند چماننده يعني كج رونده چفاله بروزن حواله جوقي از مرغان بود عنصري گويد زمرغ و اهودانم ---به جويبار و ب--دشت ازين چغاله چغاله وزا-------------------------------------------------------------ن قطار قطار چاچله پاي افزار2 بود عنصري گويد ----گرفتم كه جايي رسيدي ز--مال كه زرين كني سندل و چاچله- چامه-------- سرود و-شعر-بود فردوسي گويد ي----كي چامه گوي ودگر5 چنگ زن يكي پاي كوبد شكن برش-كن بزد دست و طنبور در برگ-رفت سراءيدن چامه اندر گرفت چينه- چهار ديوار بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0112png 134 چانه سخن منش باشد چ-------------------ينه علف مرغ ب------------------------------------------------------------------ود چاره186 يكبار-- و حيله را نيز گويند چكامه مستمع	45	-2897775276134790297	756	1204.0	599	1212	62.37623596191406	119	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms041	false	4138700383712116678	58	300	238	1433	1441	302	از شعر و ب---ر نيزهها بندند فردوسي گويد بيت سپاهي به ----كردار كوج و بلوج سگالنده3 جنگ و براورده خوج خنج نفع و-نعمت و-ناز و-طرب باشد نظم------- مرا هر-چه ملك و سپاهست و گنج همه -ان تست و ترا زوست خنج مع حرف الدال خرند--- گياهي است مانند اشنان و بعضي جا در خراسان ان را شخار5 خوانند و بعضي خراخار گويند كه شخار5 ازو كنند -فردوسي گويد بيت تذرو تا همي اندر خرند خايه نهند گوزن تا همي از شير پر كند يستان image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0097png خنيد اواز و بانگي بود كه ميان دو كوه افتد يا اوازي كه از طاسي----------------------------------------------------- برايد1 فردوسي گريد نظم يكي شادماني بد اندر جهان خنيده ميان ------مهان وكهان خرد--- خره بود كه به تازي وحل خوانندش خشين پند2-- غلبه را-گويند3 خنگ بيد--- خار بود رودكي گويد تن خنگ بيد ار چه باشد سفيد به تري و نرمي نباشد چو بيد خاد--- زغن باشد شاعر4 گويد در----امد يكي خاد چنگال تيز ربود از كفش گرشت او برد -وكريز5 خشود--- شاخي باشد كه بپيرايند6 خليد--7 چيزي در جايي گرفتن باشد يا ريش كندن8 خو-------------يد جو سبز باشد------------------------------------------------------ خسايد9 به معني خاييدن بو-د مع حرف الراء خشك امار---- پژوهيدن بود و ان استقصا10 باشد به تازي رود-كي گويد نظم image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0098png زان فراواني كه خشك امار كرد زان نهان امرا مرد1 را بيدار كرد------- استفسار و تفحص بليغ را نيز گويند2 خنور--- الت خانه باشد چون خمره و كاسها- ابگينه و سفالينه و هر-چه بدينها ماند عنصري	41	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms046	true	-169959022731262392	0	237	0	1228	1594	303	از شعر و بر سر نيزهها بندند فردوسي فرمايد --سپاهي درامد بكردار ك-------وج سگاليده- جنگ و براورده خوج خنج نفع و نعمت و ناز و طرب باشد عنصري گويد مرا هر چه ملك و سپاهست و گنج همه زان تست و-ترا زوست خنج مع حرف الدال خرند800 گياهي است مانند اشنان و بعضي جا در خراسان ان-را شخار--خوانند و بعضي خراخار گويند كه شخاراز -و كنند ابوشكور گويد---- تذر وتاه-مي اندرخ-رند خايه نه-د گوزن تا همي از شير پر-كند پستان خنيد801 بروزن ش--------------------------------------نيد اواز و بانگي بود كه ميان دو كوه باشد يا اوازي كه از image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0111png 137 طاس برايد- فردوسي گويد ----يكي شادماني بد اندر جهان خنيده ميان كهان ومه------ان خرد802 خره بود كه به تازي وحل خوانندش خشين پند803 غلبه را گويند- خنگ بيد804 خار-بود رودكي گويد تن خنگ بيد ار-چه باشد سپيد به تري و نرمي نباشد چوبي-د خاده80 زغن باشد شاعر خجسته گفت درامد يكي خاد چنگال تيز ربود-از كفش گوشت -و بر3 دوگريز- خشود806 شاخي باشد كه -پيرايند- خليد807 چيزي در جا-ي گرفتن باشد يا ريش كندن- خويد808 بروزن ديد جو سبز باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0116png 134 خسايد801 بمعني خاييدن باشد مع حرف الراء خشك-امار 812 پژوهيدن بود و ان استيفاء ب-اشد بت--ازي رود كي گويد4 از---------------------------------------------------------فراواني كه خشكا-مار كرد زان نهان -مر--مرد- را-بيدار-كرد و ديگر استفسار و تفحص بليغ را---- گويند- خيور811 الت خانه باشد چون خمره و كاسه و ابگينه و سفالينه و هر چه بدينها ماند عنصري	46	-2897775276134790297	954	1450.0	752	1384	68.93063354492188	151	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms042	false	-8661867980345697813	60	302	289	1479	1479	302	فردوسي گويد نظم يكي خانه او را بياراستند به ديبا اوا خواليگران خواستند خنياگر--8 رودزن يعني مطرب خر--- گل سختت-ر و تيره بود كه از-ان نتوان گذشتن و گروهي خره نيز گويند9 ختنبر-- كسي را گويند كه گويد چيز- بسيار دارم و نداشته باشد خرانبار--- جمع شدن در چيز10 يا در كاري11 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0099png خسر پدرزن را گويند خشنس--------------------------------------------------ار و خشنشار1 م--------رغي است ابي و تيره گون -ميانها سرش سفيد و بزرگ و بعضي ميانه باشد و بر خشك نيز نشيند و خشين به معني سفيد بود دقيقي گويد نظم كه زان3 كردار كو مردم ربايد-عقاب تيز بربايد3 خشنشار مع حر----------------------------ف الزاء خوبيو------------------از مرغ شب-پره بود كه به روز نتواند پريدن و ان را شبيازه4 گويند و به اذربايجان مشكين پر5 گويند شاعر6گويد شعر خروش و خرشه و خشخاش و خشت و ختنه و خمر7خر وخروس وا خراسان و خرس و خر بيواز خنگبور8 اسب كبود رنگ مع حرف السين خس--- ناكس و خاشاك ريزاههاي خرد او خشك بود شاعر9 گويد بيت به ---------------------------------------------------------چشم تو اندر خس افكند باد به چشمت بر10 از باد رنج اوفتاد و ديگر ان مرغي بود خرد -كه بر روي اب پرد11 و به تازي خس كاهو گويندش13 خراس اسيابي بود كه به چهارپايان گرد---د خايه ديس گياهي است كه ان را به تازي كماة13 خوانند مع حرف الشين خراش به دو معني است يكي نشان-- خراشيدن به ناخن باشد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0100png خراشيده روي و خراشيده موي در امد زده جامه بر تنش چاگ و-	42	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms047	true	-236088259638172143	0	239	0	1197	1550	303	فردوسي گويد ----يكي خانه او را بياراستند ب--ديبا و---خواليگران خواستند خنياگر818 رودزن يعني مطرب خرا81 گل سخت تر و تيره بود كه از ان نتوان گذشت- و گروهي خره---- گويند- ختنبر82 كسي را گويند كه گويد چيزي بسيار دارم و نداشته باشد خرانبار821 جمع شدن در چيزي- يا در كاري خسر822--------------------------------------------------- پدرزن را گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0118png خشنشار و خشنسار823 هر دو مرغي است ابي و تيره گون وميان-- سرش سفيد و بزرگ و بعضي ميانه باشد و بر-خشك نيز-نشيند و خش-ن بمع--ني سفيد بود دقيقي گويد1 از ان----- كردار كو مردم ربايد عقاب تيز بربايد- خشنسار خنگ بور824 اسب كبود رنگ بود مع حرف الزاء خربيواز825 بروزن معني ساز مرغ شب پره بود كه به روزن-تواند پريد- و ان-را ش-يازه- گويند و به اذربايجان مشكين پر3 گويند شاعر گويد---- خروس و خرشه و خشخاش و-خشت و خشتر و خم خر--وخروس و -خراسان و خرس و خر بيواز مع حر---------------------ف السين خس826 ناكس و خاشاك ريز--هاي خرد ---خشك بود شاعر ابوشكور بلخي گويد5 image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0115png بچشم تو اندر خس افكند باد ب--چشمت بر-- از باد-رنج اوفتاد و ديگر ان حيوان خرد بود كه بر روي اب پرد-- و بت--ازي خس كاهو بود -----خراس اسيايي بود كه به چار پايان گردانند خايه ديس گياهي است كه ان-را به تازي كماة-- خوانند مع حرف الشين خراش ب--دو معني است يكي نشانها خراشيدن به ناخن باشد شاعر گويد خراش------------------------------------------يده روي و خراشيده موي در امد زده جامه بر تنش چاك و	47	-2897775276134790297	913	1432.5	714	1377	66.30355834960938	151	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms043	false	-7851947760565599716	0	66	0	296	1398	301	ديگر سقط و چيزهاي نابكار و انداختني بود خوش به معني خشكي باشد1 خروش فرياد و بانگ- باشد ياگريهاي كه ناگاه بر-ايد خنده خريش------------- هر دو به معني خنديدن باشد به استهزا و افسوس يعني به هزل به كسي خنديدن شاعر----2 گويد-------------------------------------------------- اي كرده مرا خنده خريش همه كس ما را ز تو بس جانا ما را ز تو بس خ-ديش كدبانوي خانه بود رودكي گويد	43	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms047	true	-236088259638172143	239	302	1197	1548	1550	303	ديگر سقط و چيزهاي نابكار و انداختني بود خوش بمع--ني خشكي باشد- خروش فرياد و بانگي باشد كه با گري-ه ناگاه بر ايد خنده خريش وخنده ريش832 هر دو بمع--ني خنديدن باشد يا استهزا و-افسوس يعني به هزل بر كسي خنديدن شاعر فرخي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0120png اي كرده مرا-خنده خريش همه كس مارازتو----بس جانا-ما-را زتو- بس خحديش كدبانوي خانه بود رودكي گويد	47	-2897775276134790297	257	407.5	203	366	70.21858215332031	42	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms043	false	-7851947760565599716	76	301	334	1398	1398	301	خوش گفت مزدور با ان -----------------------------خديش- خلالوش و خلاپوش2-- هر دو به معني بانگ و غلغل و مشغله بود بيت------- برگرد گل سرخ كشيدي خط سبزي5 تا خلق جهان را بفكندي به خلالوش و اواز درخت جوز--- نيز خوانند6 خش مادرزن بود و به معني تيز دويدن نيز امده---7 خرش--- خروش بود8 خاش9 ان را گويند كه كسي را به غايت دوست دارد خاوش10 ان خيار باشد كه از براي تخم نهند مع حرف الفاء خف كرباس سوخته بود كه بهر اتش زدن ترتيب كنند عنصري گويد كزو بتكده گشت هامون چو-كف به اتش همه سوخته شد چو خف11 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0101png مع حرف الكاف خرچنگ سرطان بود يعني كنكاش1 خرسنگ سنگ بزرگ باشد خاشاك ريز0هاي چوب----- و كاه و خس بود و انچه بدين ماند رودكي گويد نظم گفت با خرگوش خانه خان2 من-خيز و خاشاكت از-و بيرون --------------------------------------فكن خدوك به م---------عني رشك و حسد3 و خشم و طيره4 بود عنصري گويد نظم هركه با د-رگه ملوك بود از چنين--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- كار ----------------با خدوك بود خدنگ چوب تير بود خشك5--------------------------------- داغ سر پيشاني باشد6 خبك شوغا7 بود ي------------عني اغل گوسفندان8 خبك فشردن گلو بود- و خفه نيز گويندش خباك اغل گاو و گوسفند باشد يعني حظيرها گوسفند-- و چهار-ديواري كه سرگشاده بود كه شبانان گو سفندان در انجا كنند نيز همين نام دارد شاعر9 گويد نظم خدنگش10 بيشه بر شيران قفس كرد11 كمندش دشت بر-	43	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms048	true	-3763198120892922502	0	252	0	1239	1462	302	خوش گفت مزدور با ان خديش مكن بدبه كس گرنخواهي به خويش2 خلالوش و-خلاپوش833 هر دو بم--عني بانگ و-غلغل و مشغله بود رودكي گويد برگرد گل سرخ كشيده خط سبزي- تا خلق جهان را بفكندي به خلالوش و اواز درخت جوز را نيز گويند-- خش مادرزن بود و بم--عني تيز دويدن نيز امده است خرش836 خروش بود- خاش- ان-را گويند كه كسي را به غايت دوست دارد خاوش --ان خيار باشد كه بهر---- تخم نهند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0117png------------------- كزو بتكده گشت هامون چو كف ب--اتش همه سوخته همچوخف مع حر--------------------------------------------------------ف الكاف خرچنگ سرطان بود يعني كنگاش- خرسنگ سنگ بزرگ باشد خاشاك ريزههاي چوب و خس و كاه بو-----د و انچه بدين ماند رودكي گويد ----گفت با خرگوش خانه جان- من خيز وخ-اشاكت از و بيرون فكن خواليگ خوانسالاربود خنگ اسب كبود باشد خدوك بر وزن سلوك يعني رشك و حسد- و خشم و طيره----- عنصري گويد---- هركه بر7 درگه ملوك بود از چنين كارها خدوك بود مج ممه سچت ا همه سوخته شد اس ع الكاف مج درحاشيه كهكثان مج بدينها اس بريند مج اين بيت را ندارد اس خاشاك اس مج با درگه اس كار در خدوك ا مج كاربا خدوك image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0122png 144 خشنگ داغ سر-پيشاني بود بمعني كچلي نيز امده است خيك يعني اغل گوسفندان -خبك فشردن گلو باشد و خفه نيز گويند- خباك اغل گاو و گوسفند باشد يعني حظيرها گوسفندان و چهار ديواري كه سرگشاده بود كه شبانان گو-سفندان در انجا كنند نيز همين نام دارد دقيقي گويد ----خدنگش-- بيشه بر-شيران قفس كرد-- كمندش دشت بر	48	-2897775276134790297	791	1216.5	616	1369	57.77939987182617	137	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms044	false	-2310423357025746661	59	285	310	1374	1455	302	خنك ان-كس كه ---------------بود چاكر او را چاكر چاكر چاكرش از مير خراسان بهتر1 خش-----------وك حرام زاده باشد خلشك كوزهاي باشد از گل ناپخته كه دختران بسازند در خلخ2 و نقشها كرده باشند3 خرمك4--- مهره اي بود كه برا كود-كان از بهر چشم بد -بندند خزريان فروتسد-- دو سه رنگ بود خايسك مطرقه و پتك خرد را گويند كه پيوسته بدان كار كنند خنجك خسك5 ---بود يعني خاري باشد سه پهلو و سخت كه خشك شده باشد خنجك درخت حبة الخضرا- را-گويند مع حرف اللام خرچال مرغكي باشد كبود فام و بزرگ بيشتر در اب باشد و به تازي او را صاري6 گويند و بعضي گويند كه مرغ اگوشت رباي است كه ان را خاد گويند7 خرطال پوست گاو بود كه زر شوشه كرده در ان پوست نهند خيتال8 دروغ بود و حالا مزاح9 را گويند خو-----------هل كژ بود ضد راست مع حرف الميم خرام رفتن به --ناز و تنعم باشد فرخي گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0103png كاخ او پرفغان جادو1 چشم باغ او پربتان كبك خرام خ-------------يم به چهار معني است اول جراحت راگو-يند عنصري گويد نظم بسي خيمها كرده بود او درست مر-ان خيمهاي ور-ا چاره جست و دوم ديوانه را گويند سيم كيغ2 باشد يعني رمص چهارم رندش شدتبه و روده باشد خم طاق و ايوان و چفتگي چيزي باشد عنصري23 گويد نظم---------------------------------------------- سپه پهلوان بود با شاه جم به خم اندرون شاد وخرم	44	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms049	true	-3347463278805055091	8	218	69	1092	1469	303	خنك ان كس را كو چا كر چاكرت بو----------------د چاكر چاكرت از-مير-خراسانامهتر- خشوك بروزن سلوك حرام-زاده بو-د خلشك كوزه ب--اشد از گل ناپخته كه دختران -سازند در خليج و نقشها كرده باشند- خرمك 5هه مهره--- بود كه بر- كود كان از بهر چشم بد ببندند حرزيان فروشند و دو سه رنگ بود خايسك مطرقه و پتك خرد را گويند كه پيوسته بدان كار كتند خنجك 7ه8 حسك بود يعني خاري باشد سه پهلو و سخت كه خشك شده باشد خنجك درخت حبة الخضراء را گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0124png----------------------------- صاري- گويند و بعضي گويند--- مرغ -گوشت رباي--ست كه ان-را خاد گويند- خرطال پوست گاو بود كه زر شوشه كرده در ان پوست نهند خيتال- دروغ بود و-حالا مزاح- را گويند خوهل بر وزن سهل كژ-بود ضد راست مع حرف الميم خرام رفتن بود بناز و تنعم----- فرخي گويد---------------------------------------------------- كاخ او پربتان جادو فش-- باغ او پرفغان كبك خرام خيم عه بروزن ميم به چهار معني است---- جراحت را گويند عنصري گويد---- بسي خيمها كرده بود او درست مر ان خيمهاي و را چاره جست 2---- ديوانه را گويند 3 كيخ ب---اشد يعني رمص 4---- رندش شكنبه و روده باشد خم طاق-- ايوان و چفتگي چيزي باشد عنصري-- گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0121png سپه پهلوان بود با شاه جم ب--خم اندرون شاد وخرم	49	-2897775276134790297	811	1254.5	632	1178	68.84549713134766	138	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms045	false	-8097790539199283567	2	81	8	366	1472	302	چفته5 بود عنصري گويد شعر شرچند همي مالد خمش نشود راست هرچند همي شويد بويش نشود كلم خام به سه معني است يكي ضد پخته است و ديگر چرم دباغت نداده باشد و ديگر كمند راگو-----يند عنصري گويد نظم گاه درهم شود چو تافته خام گاه گيرد گره چو بافته دام6 خلم ابي سطبر بود كه از بيني رود مع حرف النون خش-----------ين چيزي باشد تيره-رنگ و بازخش-ين بازي را گويند كه رنگ او به كبودي گرايد چه باز	45	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms049	true	-3347463278805055091	222	302	1109	1465	1469	303	خفته -بود عنصري گويد -هر --چند همي مالد خمش نشود راست هرچند همي شويد بويش نشود ك-م خام به سه معني است يكي ضد پخته و د----يگر چرم دباغي ناكرده و د----يگر كمند را نيز گويند عنصري گويد ----گاه درهم شود چو-بافته دام گاه گيرد گره چو-تافته خام- خلم ابي سطبر بود كه از بيني رود مع حرف النون خشين بروزن دفين چيزي باشد تيره رنگ و باز خشين بازي را گويند كه رنگ او به كبودي گرايد چه باز	49	-2897775276134790297	315	563.5	245	376	83.77659606933594	58	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms045	false	-8097790539199283567	82	281	374	1335	1472	302	عظيم گوهري و صياد باشد و ديگر ولايتي است در ماوراء النهر7--------------------------------------------------------------------------------------- خرمن معروف است خماه---------------ن مهرها سياه باشد كه به زردي يا به سرخي زند و ان را جزع نيز گويند خرامين علف بود8 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0104png خراميدن رفتن به تكلف بود خيين1-- طبقي بود از چوب گز يا از بيد بافته خدايگان--- پادشاه بزرگ بود خيزران بيخ درخت سرو است2 مع حرف الواو- خديو--- خداوند باشد و يگانه و پادشاه بزرگ چنانكه گويند كيهان خديو و كشور خديو فرد3--------------------------------------------------------- سيامك به دست خود4 وراي ديو تبه شد به فرمان كيهان خديو خدو -و خيو5-- هر دو به معني انداختن اب دهان باشد به چيزي يا بر روي كسي خستو به معني مقر ومعترف باشد خيرو--- گل خيري باشد6 خسرو--- نامي است از نامهاي پادشاهان خو --به سه معني است يكي چوب بستن باشد كه بنايان بندند تا بر بالاي ان ايستاده كار كنن-----د و خوازه7 نيز گويندش فردوسي گويد بيت كنون رزم8 ارجاسب را نوكنيم به طبع روان9 باغ بيخو10 كنيم و د------------------------------------------------يگر گياهي است كه گندم را زيان دارد يعني ان رستنيهايي11 بود كه در ميان خويد رسته او پديد امده بود و رستها او را بكنند و بيفكنند و از ميان كشتها نيز همچنين بكنند	45	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms050	true	8043701448335281357	1	198	4	1091	1582	303	عظيم گوهري و صياد -است و ديگر ولايتي است در ماوراء النهر خفتان قباي جنگ بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0126png 148 چميدن ميل كردن خرمن معروف است خماهن872 بروزن گشادن مهرها سياه باشد كه به زردي يا--- سرخي زند و ان-را جزع خوان---ند خرامين علف بود خ-----------------------------------------------------راميدن رفتن به تكلف بود خبين875 طبقي بود از چوب گزيا-----بيد بافته خدايگان876 پادشاه بزرگ بود خيزران بيخ درخت سرو است- مع حرف الواو2 خديو878 خداوند باشد و-يگانه و پادشاه بزرگ چنانكه گويند كيهان خديو-و كشور خديو فردوسي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0123png سيامك به دست خود- وراي ديو تبه گشت وماند انجمن بي خديو1 خذوو خيوا87 هر دو ب--معني انداختن اب دهان باشد بر چيزي يا بر روي كسي خستو بم--عني مقر ومعترف بو-د خيرو881 گل خيري باشد- خسرو882 نامي است از نامهاي پادشاهان خو38 به سه معني است يكي چوب بستن باشد كه بنايان بندند تا بر بالاي ان ايستاده كارتوانند كرد و خوازه- نيز گويندش فردوسي گويد---- كنون رسم- ارجاسب را-نوكنم ز---طبع روان- باغ بيخو6 كنم image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0128png و ديگر گياهي است كه گندم را زيان دارد يعني ان رستنيها ----بود كه درم-يان خويد رسته--- پديد امده بود و رسته- او را-------- بيفكنند-- از ميان كشتها نيز همچنين بكنند	50	-2897775276134790297	789	1303.0	625	1193	66.13579559326172	128	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms046	false	7197530438036554183	1	57	4	271	1448	301	انگور برايد ان را نيز خوگو-يند شاعر 1گويد بيت بسان خو كه بر پيچد به گلبن بپيچم من برال سيمين صنوبر خبزدو--- به تازي خنفساء2 را گويند3 خشو--- مادرزن را-گويند خاكشو-- دانهاي است سياه كه با كافور سايند و در چشم كشند خرو4-- خروس بود خو--- مزاج وطبع بود در مردم خما-خسرو-- نان نوايي است مع	46	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms050	true	8043701448335281357	203	259	1112	1388	1582	303	انگور برايد ان-را نيز خو گويند شاعر راس-----ت بسان خو-كه بر پيچد به گلبن بپيچم من بران سيمين صنوبر خبردو884 به تازي خنفساء- را گويند- خشوهم8 مادرزن را گويند خاكشو6م دانهاي است سياه كه با كافور سايند و در چشم كشند خرو887 خروس بود خوممه مزاج وطبع بود در مردم خما خسرو88 نام نوايي است مج	50	-2897775276134790297	248	415.5	195	285	87.01754760742188	41	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms046	false	7197530438036554183	65	257	316	1242	1448	301	به سه معني است يكي ان باشد كه وقتي كه اب از جوي ببندند به ترشح از زير بند بر--ايد عنصري گويد نظم ز جوي6 خورا-به تو7 كمتر بگوي كه8 بسيار گردد بيكبار اوي بيابان از ان اب-- دريا شود كه ابر از بخارش به بالا شود9 و ديگر برزيگري باشد كه او را همها اسباب برزيگري باشد مهيا10 خشتج--------------ه خشتك بود يعني زيركش جامها پوشيدني كه از زير بغل جامه دوزند خنيده پسنديده و عاقل و دانا11 باشد و اواز بانگي بود اكها ميان--- كوه افتد يا اوازي كه از طاسي برايد12 چيزي سخت معروف و مشهور را خنيده گويند فردوسي گويد يكي شادماني بد اندر جهان ------خنيده ميان كهان و مهان image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0106png خاشه ريزاهاهاي كاه و سرگين و مانند ان بود فردوسي گويد نظم نه گويا زبان و نه جويا خرد زهر خاشه-اي خويشتن پرورد خرفه--- تخم پرپهن و فرفخ بود و بعضي تخمكان1گويند------------------------------------------------------ خنبه خمي باشد بزرگ و دراز از-گل ساخته كه غله در انجا كنند خلاشمه علتي بود كه در ميان گلو و بيني پديد ايد--- از تخمه2 خاره سنگي بود در نهايت سختي خيره سترگ3 و لجوج خله خلم بيني باشد يعني اب سطبري كه	46	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms051	true	9200710325850425519	112	302	579	1479	1479	302	به سه معني است يكي ان باشد كه وقتي كه اب از جوي ببندند--- ترشح از زير بند بدر ايد عنصري گويد1 زجوي----- خورا به چه- كمتر بگوي چو- بسيار گردد بيكبار-اوي بيابان از-ان ابر3 دريا-شود كه ابر-از بخارش به بالا شود- و ديگر برزيگري باشد كه او را همه- اسباب برزيگري باشد از گاو و خرو كاركنان خشتچه خشتك بود يعني زيركش جامه- پوشيدني كه ز---ير بغل جامه دوزند خنيده پسنديده و عاقل و دانا ب--اشد و اواز بانگي بود -كه- ميان دو كوه افتد يا اوازي كه از طاسي برايد و چيزي سخت معروف و مشهور را خنيده گويند پس معلوم شد كه---------------------- خنيد وخنيده هر دو بيك معني است چنانكه گذشت در پيش خلاشه خاشاك خ-------------------اشه ريز 0-هاي كاه و سرگين و مانند ان بود فردوسي گويد---- نه گويا-زبان و نه جو ياخرد زهر خاشه اي خويشتن پرورد خرفه816 تخم پرپهن و فرفخ بود و بعضي تخمكان گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0130png 152 خنبه خمي باشد بزرگ و دراز از گل ساخته كه غله در انجا كنند خلاشمه علتي بود كه در ميان گلو و بيني پديدار گردد از تخمه خله881-------------------------------------------- خلم بيني باشد يعني اب سطبري كه-	51	-2897775276134790297	705	1139.5	550	1016	69.38976287841797	134	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms047	false	-6251812491761086509	1	231	3	1152	1490	303	خر و اسب نيفتد كسايي گويد كوهسار خشينه را به بهار كه8 فرستد لباس حورالعين خبيره يعني سنجيده1--------------------------------------------------------------------------------- خجسته مبارك باشد------------------------------------------------------ خستوانه پشمينه-اي بود كه بلاد زيان10 دارند بسي موي از-و دراو--يخته باش-د خبه11 خفه باشد يعني فشردن گلو image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0107png خاده شاخ چوب راست رسته1 بود خ-----------رزه ذكر باشد خماننده خم داده2 را گويند خراشيده----- معروف بود خورده ذلت بود3------------------------------------------------------------------ خفته4 خميده باشد خرپشته ايوان و طاق را-گويند5 فردوسي گويد بيت هزاران نگار اندرو بيش وكم هزاران بذر اندرون طاق وخم خوله تيرداني باشد كه غازيان دارند و ان از چوب بود اكها از گردن بياو-يزند7 خوازه چهارت-اق است و ان فبه ااي بود با زيب كه در عروسيها بندند و وقتي كه شاديها كنند در شهري----------- خرو-------------يله اواز بلند بود8 خره ابي بود كه در جوي بماند1 خنجه10 اسم اوازي بود كه در وقت جماع از مرد ايد خور--------------ه خرزهره بود و ان را به تازي دفلي گويند11 خفچه شوشه باشد از چوب يا از زر يا از سيم خيذه و خميده هر دو چفته راگويند12 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0108png خوسته كنده ب-ود عنصري گويد نظم ز بس كش به خاك اندرون گنج بود ازو خاك بي--خسته و- رنج بود خله گم شدن3 بود عنصري گويد بيت او مر او--------------------------------------------- را دران زمان يله كرد----- مهر او را ز دل روان خله كرد3---- خامه-- قلم بود و ديگر تل ريگ را نيز گويند خروه خروس بود عنصري گويد	47	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms052	true	7871291558403902133	46	302	208	1505	1507	303	خر-و اسب نيفتد كسايي گويد كوهسار خشينه را به بهار كه- فرستد-لباس حورالعين خبيره----- سنجيده وبمعني جمع شدن هم امده است4 شاعر گويد براي سازگار دولت تو كواكب را بود داءم خبيره خجسته مبارك باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0127png 153 خستوانه پشمينه اي بود كه بلاد ريان-------- بسي موي از و در او يخته باشند خبه-- خفه باشد يعني فشردن گلو---------------------------------------------------- خاده شاخ چوب راست رسته باشد خرزه بروزن هرزه ذكربو--د خماننده خم داد-ن را گويند خروشيده 9092 معروف است خ-رده ذلت عنصري گويد4 اي دستگير خلق بپايت فتادهام تا سردر ان بزرگ ببينند خرده ام خفته- خميده باشد خرپشته ايوان و-طاق را گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0132png 154--------------- خوله تيرداني باشد كه غازيان دارند و ان از چوب بود كه-- از گردن بياو يزند خجوازه چهار طاق است و ان قبه اي -بود با زيب--- در عروسيها بندند و وقتي كه شاديها كنند در شهري خواژه اذين خرويله بروزن غربيله اواز بلند باشد خره ابي بود كه در جوي بماند- خنجه-- اسم اوازي بود كه در وقت جماع از مرد ايد خوره111 بروزن توبه خرزهره بود كه انرا به تازي دفلي نامند-- خفچه شوشه باشد از چوب يا از زريا- از سيم خنيد وخ--يده هر دو چفته بود خوسته 122------------------------------------------------------ كنده باشد عنصري گويد---- ز بس كش به خاك اندرون گنج بود ازو خاك بي خوسته را رنج بود خله گم شدن- بود عنصري گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0129png اومر ان را در ----ان يله كرده است مهر او را ز-دل -----خله كرده است خامه12 قلم بود و ديگر-تل ريگ را نيز گويند خروه خروس بود عنصري گويد	52	-2897775276134790297	847	1280.0	657	1472	57.5407600402832	150	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms047	false	-6251812491761086509	233	303	1159	1490	1490	303	از حملها روز گردد ستوه شود پر زاغش چو پر4 خروه مع حرف الياء خوي به دو معني است يكي خود باشد كه در جنگ بر سر نهند يعني ترك و ديگر به معني مزاج و طبع ----------------------بود و گروهي از عام خ----يز گويند5 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0109png باب الدال مع حرف الالف دروا--- گردي كه به هوا بر شود يا چيزي مانند گرد فرد4 چو ----گردان گشته سيلابي ميان اب-	47	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms053	true	921364539233546983	0	71	0	307	1587	304	از حمله- روز گردد ستوه شود پر زاغش چو پر- خروه مع حرف الياء خوي به دو معني است يكي خود باشد كه در جنگ بر سر-نهند يعني ترك و ديگر بم--عني مزاج و طبع بود در مردم خي127 خيك بود و گروهي از عام خيز نيز گويند----------------------------------------------------- باب الدال مع حرف الالف دروا128 گردي كه بر هوا بر شود يا چيزي مانند گرد فرخي گويد چوگردان گشته سيلابي ميان اب	53	-2897775276134790297	267	472.0	204	365	73.15068817138672	54	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms048	false	2413900746035238838	0	301	0	1479	1482	302	اسوده چو گردان گرد باد ايا تند گردي تيره اندروا دروا او----------------------------------------------------------يخته باشد2 و درست و تحقيق را-----گويند3 دولا--- سبوي اب4--- دارا--- درو-ن باشد5 و ديگر اسم پادشاهي است دلهرا يا---دشاه هندوستان باشد7 مع حرف التاء دهشت يگانگي باشد7 دشت صحرا بود دخت دختر باشد شاعر گويد بيت image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0110png مر استاد1 او را بر خويش خواند ز بيگانگان جاي بر دخت ماند مع حرف الجيم درتاج3 گياهي است گرد به هر طرف كه افتاب بگردد او با افتاب بگردد و در عراق او را توله گويند مع حرف الخاء درواخ درستي باشد بر خلاف گمان و گويند گمانم به فلان درواخ است2 و كسي را گويند كه از بيماري خلاص يافته برخيزد رودكي گويد چونكه نالنده بدو4 گستاخ شددر درستي امد و درواخ شد ديولاخ سردسير و چراگاه و مرغزاري5 بود ---از اباداني دور و ---لاخ به معني موضع است يعني جاي ديو و سنگ لاخ و ديولاخ هر دو در قافيه نشايد چنانكه در فن قوافي-------- گفته شده عنصري گويد چريده7 ديولاخ اكنده پهلو به تن فربه ميان چون موي لاغر دوخ و دخ گي---------اهي باشد كه از ان حصير و بوريا بافند و بر-ان نشينند و در مساجد نيز اندازند شاكر بخاري گويد فرد روي مرا-----كرد زرد زردتر از رنگ زر گردن من عشق كرد نرم تراز دوخ دوخ8 مع حرف الدال دد جانور دشتي9 بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0111png دند خودكام و ابله و نادان و بي باك باشد شاعر1گويد بخواند- انگهي زرگر دندرا ز همسايگان هم2 تني چند را ديرند دراز بو-د دغد عروس باشد3 داشاد دعا4 و عطا باشد عنصري گويد بيت خواستم با نياز5 و داشادش پدر انجا6 به من فرستادش دوخ چكاد7-- اصلع باشد بيت8-------------------------- ايستاده به خشم بر در اوي اين به نفرين سياه دوخ چكاد مع حرف الراء دادار نام خداي عز و جل است----------------------- دستيار--- مدد-كار و معاون وياري ده	48	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms053	true	921364539233546983	71	285	307	1500	1587	304	اسوده چو-گردان گرد-بادي--- تند گردي تيره اندروا image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0134png 156 دروا121 او يخته باشد -و درست و تحقيق را نيز گويند- دولا130 سبوي اب بود دارا131 درودن باشد -و ديگر اسم پادشاهي است دلهرا132 پادشاه هندوس--------------------------------------------------------------------------تان بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0131--png مع حر-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ف الخاء دزواخ درستي باشد به خلاف گمان و گويند گمانم به فلان درواخ است- و كسي را گويند كه از بيماري خلاص يافته برخيزد رودكي گويد چونكه مالنده بدو- گستاخ شد تندرستي امد و درواخ شد ديولاخ سردسير و چراگاه و مرغزاري باشد كه از اباداني دور بود ولاخ ب--معني موضع ي----عني جاي---- و سنگ لاخ و ديولاخ هر دو در قافيه نشايد چنانكه در فن قوافي استادان گفته اند -----------------------------------------------------------------دوخ و كخ 313 هردو گياهي باشد كه از ان حصير-------- بافند و بر ان نشينند و در مساجد نيز اندازند شاكر بخاري گوي----د روي مرا هجر كرد---- زردتر-از زر4--- گردن من عشق كرد ن--------------------------------------رم تر ازدخ image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0136png 158------------------------------------------------ بخواند1 انگهي زرگر-دندرا ز-همسايگان هم- تني چند را ديرند دراز باشد دغد عروس باشد د-اشاد دعا و--عطا باشد عنصري گويد---- خواستم با نياز2 ود-اشادش پدراينجا ب---من فرستادش دوخ چكاد145 اصلع باشد يعني بي مو شاعر حكاك مرغزي گفت ايستاده ب--خشم بر دراو-- اين ب--نفرين سياه دوخ چكاد مع حرف الراء image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0133png دستيار148 مدد كار و معاون وياري ده	53	-2897775276134790297	861	1296.0	685	1641	52.4680061340332	131	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms049	false	-1987249516877477985	178	241	837	1112	1425	302	ديوار او دريواس فروگشت و برامد بيم است كه يكباره فرو ايد ديوار داس و دلوس اتباع است يعني قاش و قماش و رخت و پخت از الفاظ اتباع گرفتهاند چنانكه خراب و-يباب و تار و مار و ترت و مرت رودكي7 گويد بيت دوش دانستم ك-ين رنج------------- همه وسواس است مردم داس و دلوس از در روي اماس است يعني لفظ دوم	49	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms054	true	-2869022498621003274	244	302	1238	1510	1510	302	ديوار -و دريواس فروگشت و برامد بيم است كه يكباره فرو-ايددي-وار داس ودل-وس اتباع است يعني قاش و-قماش و-رخت و-پخت از الفاظ اتباع گرفته--- چنانكه خراب و يباب و تار و مارو--ترت و مرت منجيك- گويد---- دوش دانستم كاين رنج شايد رنج بچه همه وسواس است مردم داس و دلوس از در روي اماس است يعني لفظ دوم-	54	-2897775276134790297	247	416.5	194	290	85.17241668701172	43	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms049	false	-1987249516877477985	18	177	80	832	1425	302	بند دهار --غار و دره و شكاف10 بود اسدي گويد شعر يكايك يراكنده بر دشت و غارفدي چ--ون درخت و دهان چون دهار دستوار--- يكي ياره12 بود و ديگر چوبي بود كه پيران در دست گيرند از بزرگي دستور وزب---ر باشد دانشگر ---دانشمند بود دختندر--- دختر زن بود از شوهر ديگر دو پيكر--- جوزا را گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0112png پدندر ش---وهر مادر را گويند مع حرف الزاء ديرباز به م-عني دراز باشد1 دز--- ديه و قلعه باشد دهاز به م-----------عني بانگ و نعره و شناعت باشد2 فرخي گويد بيت فرخي -------بندها تو در بر تو از نشاط تو بركشيده دهاز دژ-- خشم و درشت خويي بود1 ديژ--- تخصيص بود مع حرف السين داس ---پارها اهن بود كه بدان خوشها گندم برند يعني ساز درودن و دهره را نيز داس گويند و دام نخجير5 را نيز گويند دريواس ---گرد بر گرد در بود-- از چوب التي ساخته ا---ز بهر استحكام درو در ديوار زده باشند تا در را نگاه دارد	49	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms054	true	-2869022498621003274	1	149	2	758	1510	302	بند دهار15 غار و دره و شكاف ب--ود اسدي گويد---- يكايك پراكنده بر-دشت و غار زبان چون درخت و-دهان چون دهار دشتوار151 يكي پاره-- بود و ديگر چوبي بود كه پيران در-دست گيرند از بزرگي دشتور152 وزير باشد دانشگر153 دانشمند بود دختندر154 دختر زن بود از شوهر ديگر دو پيكره15 جوزا را گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0138--png پدندر156 شوهر مادر بود------------------ ديرباز157 بمعني دراز باشد- دز158 ديه و قلعه باشد دهاز15 بروزن نماز بمعني بانگ و نعره و شناعت بود ف--رخي گويد ف----رخي بردر توبندها تست-------- از نشاط توبر كشيده دهاز در16 خشم و درشت خويي بود- ديژ161 تخصيص بود مع حرف السين داس162 پارها اهن بود كه بدان خوشها گندم برند يعني ساز درودن و دهره را نيز گو----يند و دام نخجير- را نيز گويند دريواس163 گرد بر گرد در بود و از چوب التي ساختهاند از بهر استحكام ----در ديوار زده باشند تا در را نگاه دارد	54	-2897775276134790297	614	1018.0	484	812	75.61576080322266	101	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms049	false	-1987249516877477985	241	297	1112	1405	1425	302	را تابع لفظ اول گردانند در معني دس و ديس به معني همتا و مانند بود و فش را نيز گويند9 دمخسين----------------وس بازرگاني بود كه عذرا را بدزديد از منقلوش و بياورد تا بدان رسته گشت عنصري گويد نظم image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0113png دل دمخسينوس -شد ناشكيب كه در كار عذرا چه سازد فريب دستاس اسيا بود	49	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms055	true	7719462361927125858	0	54	0	251	1538	303	را تابع لفظ اول گردانند در معني دس و ديس ب--معني همتا و مانند بود و فش را نيز گويند دزنديس يعني همانا دمخنيوس بازرگاني بود كه عذرا را بدزديد از منقلوس و بياورد تا بدان رسته گشت عنصري گويد-------------------------------------------------------- دل دمخني-وس بشد ناشكيب كه در كار عذرا چه سازد فريب دستاس اسيا بود	55	-2897775276134790297	224	408.5	174	310	72.25806427001953	45	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms050	false	-1120968073194077890	19	294	85	1416	1441	301	درخش ار نخندد1 به گاه3 بهار همانا نگريد3 چنين ابرزار---------------------------------------------------------------------------------- ديورخش نام نوايي است كه مطربان زنند دخش ابتدا-كردن بود ديانوش4 نام مهتر دزدان بود كه كاروانها زدي از دريا به روزگار وامق و عذرا عنصري گويد نظم بر ان راه-داران جوينده كام يكي مهتري بد ديانوش نام دانوش5 نام مردي است كه عذرا را بفروخت عنصري گويد نظ-------------------م گذشته برو بر بسي كام و داميكي تيز پايي ودانوش نام ديش ---دهش بود يعني مي-دهش درفش به دو معني است يكي انكه سراجان و كفشگران --را باشد چنانكه عنصري گويد نظم مكن روز6 بر خويشتن بر بنفش به بازيچه پنجه مزن بر درفش7 و ديگر علامت بود يعني علم لشكر فردوسي گويد نظم-------------------------------------------------- ز بس گونه گونه سنان و درفش سپرهاي زرين و زرينه كفش داش دم كوزه گران بود رودكي گويد من چنين زار از ان جماش شدم8 همچو اتش ميان داش شدم8 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0114png فرهنگ فارسي مدرسد سپنسار مع حرف الغين داغ به دو معني است يكي انكه بر ران چهارپايان نهند و ديگري بر دست و روي مردم نيز نشان است مع حرف الكاف دژاهنگ----------- بداهنگ و بد-خوي بود1 درفنجك كابوس بود كه شب در خواب بر مردم نشيند دانك دانه باشد دنگ احمق بو-د دفنوك غاشيه بود2 درك3 دستارچه باشد درنگ معروف است و ان كسي باشد كه به شغلي مشغول باشد و ديرگه به ان كار بماند ان را درنگ خوانند4 عنصري گويد نظم---------------------------------------------- هرانچه خواهي تواز نعمت وزبوي و زرنگ-به دار دنيا يابي جز ايمني و درنگ مع حرف اللام ديگل5 و دنگل--- ابله و بياندام و ديوث وش بو-د دغول6 حرام-زاده بود دغل فرومايه را-گويند داهل -و داهول----- هر دو علامتي باشد كه در صحرا بر زمين	50	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms055	true	7719462361927125858	58	303	305	1538	1538	303	درخش ار-نخندد بگاه---- بهار همانا نگريد چ-نين ابرزار داش دم كوزه گران باشد رودكي گويد من چنين زار از ان جماش درم همچو اتش ميان داش درم ديورخش نام نوايي است كه مطربان زنند دخش ابتدا كردن بود ديانوش ن-ام مهتر دزدان بود كه كاروانها زدي از دريا به روزگار وامق و عذرا عنصري گويد---- بر ان راه داران جوينده كام يكي مهتري بد ديانوش نام دانوش ن-ام مردي است كه عذرا را بفروخت عنصري گويد يكي تيزپايي ودانوش نام گذشته برو بر بسي كام و دا-----------------------م ديش176 دهش بود يعني مي دهش درفش به دو معني است يكي انكه سراجان و كفش دوزان را باشد------- عنصري گويد---- مكن زور بر--خويشتن بر-بنفش به بازيچه پنجه مزن بر-درفش- و ديگر علامت بود يعني علم لشكر فردوسي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0137png 163 ز بس گونه گونه سنان و درفش سپرهاي زرين و زرينه كفش مع حر----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ف الكاف دژاهنگ بد انديش و بداهنگ و بد خوي بود- درفنجك كابوس بود كه شب در خواب بر مردم نشيند دانك دانه باشد دنگ احمق باشد دفنوك غاشيه بود- درك- دستارچه باشد درتگ معروف است و ان كسي باشد كه به شغلي مشغول باشد و ديرگه ب--ان كار بماند ان-را درنگ خوانند- عنصري گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0142png هرانچه خواهي تواز-نعمت وزبوي و زرنگ به دار دنيا-يابي جز-ايمني و درنگ مع حرف اللام ديگل- و دنگل186 ابله وبي اندام و-ديوث وش باشد دغول- حرام زاده بود دغل فرومايه را گويند داهال و داهول 1813 هر دو علامتي باشد كه در صحرا ب--زمين-	55	-2897775276134790297	959	1630.5	764	1562	61.39564514160156	175	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms051	false	9126837410418314333	1	163	4	815	1559	302	نخجيران بگسترند تا نخجيران بترسند وبر پرند- و انعتك دام كس-د و در دام افتتد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0115png مع حرف الميم داهيم و ديهيم چهار بالش و تخت و اورنگ باشد و گروهي گويند نيم تاجي است مرصع كه پادشاهان عجم داشتندي رود-كي گويد نظم به يك گردش به شاهنشاهي ارد-دهد داهيم و طوق و گوشوارا1 دژخيم بدطبع وجلاد و بد خوي و ناخوش بود فردوسي گويد نظم-------------------- به دژخيم فرمود كاين را بگوي ز دار اندر او-يز و برتاب2 روي داخم---- رزق بود3 دژم پژمان و اشفته و اندوهگين ب-ود مع حرف النون دوستگان4 معشوقه باشد و شرابي كه با معشوقه خورند دوستگاني5 گويند دون---- مردم كوتاه همت و خسيس راگويند دمان شكاف بود6 دستارخوان نواله و زله بود7 فردوسي گويد به من داد از اين گونه دستارخوان-كه بر من جهان افرين را بخوان در فشيدن و درخشيدن--- هر دو به معني تافتن باشد دن كسي باشد كه به نشاط برود دژن تيز بود به طعم8 درخشان تابان بود فردوسي گويد	51	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms056	true	1814946321420177752	6	156	25	796	1518	302	نخجيران بگسترند تا نخجيران بترسند و برپرند4 و اهنگ -دام كنند و در-دام افتند مع حر----------------------------------------------------ف الميم داهيم ودي-هيم چهار بالش و تخت و اورنگ باشد و گروهي گويند نيم تاجي است مرصع كه پادشاهان عجم داشتندي رود كي گويد6 ب-----يك گردش به شاهنشاهي ارد دهد ديهيم و تاج و گوشوارا7 دژبرام911 ستيزه باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0139png 165 به دژخيم فرمود كاين را بكوي ب-دار اندر او يز و برتاب- روي داخم 113 رزق بود- دژم پژمان و اشفته و اندوهگين باشد مع حرف النون دوستگان- معشوقه باشد و شرابي كه با معشوقه خورند دوستگاني- گويند دون 196 مردم كوتاه همت و خسيس طبع بود دمان شكاف باشد دستارخوان نواله و زله باشد فردوسي گويد ب--من داد زين----گونه دستارخوان كه از من جهان افرين را بخوان درخش-يدن و درفشيدن111 هر دو ب--معني تافتن بود- دن كسي باشد كه به نشاط برود د-ن تيز-بود به طعم -درخشان تابان بود فردوسي گويد	56	-2897775276134790297	632	1037.0	499	849	74.44052124023438	106	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms051	false	9126837410418314333	175	302	881	1559	1559	302	شاگردانه---- و نوداران بو-د دارپرنيان چوب بقم بود- داستان حكايت بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0116png دستان----- حيلت بود مع حرف الهاء داد به معني ده به شمار خواهد بود رودكي گويد اخترانند اسمانشان جايگاه هفت تابنده دوان در دو-وداه و پرستار1 و كنيزك را نيز گويند دوژد گياهي بود چون فندقي و چيزي كه در ميان ا--و خارها----- رسته باشد و در جامه در اويز-د دوده---- قبيله و سياهي اراا گوين----------------د ديود كرم----2 بود داسگاله داس خرد يعني دهرهاي بود كه بدان تره برند درونه كمان حلاجان بو-د كسايي گويد نظم---------------------------------------------- تير بوديم در جهان يكچند3گوژ گشتيم و چون درونه شديم بنفشه زار بپوشيد روزگار به برف درونه گشت چنارو زريرشد شنگرف دشنه خنجر بود شاعر4 گو-----يد ابوالمظفر شاه چغانيان كه بريد--به تيز5 دشنها ازادگي گلوي سءال دنه-	51	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms057	true	8100705021481933184	1	114	9	620	1533	302	شاگردانه بود و نوداران باشد دارپرنيان چوب بقم باشد داستان حكايت-------------------------------------------------------- دستان 1006 حيلت داه ب-------------------معني ده ب--شمار باش-----د رودكي گويد اخترانند اسمانشان جايگاه هفت تابنده دوان در دو وداه و پرستار- و كنيزك را نيز گويند دوژه گياهي بود چون فندقي و چيزي--- در ميان او و خارها دارد رسته و از----- جامه در اويزند دوده1001 قبيله و-سياهي باش------د ديوه 1010 بروزن ميوه كرم پيله بود داسكاله داس خرد و--- دهره باش-د كه بدان تره برند درونه كمان حلاجان باشد كسايي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0141png تير بوديم دركم-ان يكچند گوژ گشتيم --چون درونه شديم د------------------------------------------------------------شنه خنجر بود شاعر منجيك گويد ابوالمظفر شاه چغانيان كه بريد2 به تيز3 دشنه- ازادگي گلوي سءال دنه	57	-2897775276134790297	471	716.5	376	777	60.617759704589844	73	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms052	false	5391288983378969433	0	176	0	849	1524	303	دويدن بود و ديگر نام زن است به زبان اسيان6------- دويره7 و دواله-- ان داواال بود كه قمار-بازان بدان قمار بازند دژاگاه تند8 بود---------------------------- عنصري1 گويد به عذرا همان جامها جنگ داد يلنگ دژا-گاه را رنگ داد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0117png ز جور1 كسان دست كوت-ه ----كني دژ-اگاه را برخود اگه كني دسته م-----ردم گستاخ گردانيده2 بود به معني ياور3 نيز امده----------------------- ديوچه---- دو نوع است يكي كرمكي است به گونها جانوري و در پشمينه و جامه--هاي ابريشم-- افتد و به زيان دهد و انرا جنسي4 خوانند و در بعضي جا خوره5 گويندش و د----يگر زالو باشد و ان ان است كه در غله افتد و غله را تباه كند6 و ان را جنسي و سوس و شبره7 گويند دخن--------------------ه عطري بود كه بر اتش افكنند از بهر چشم بد دخمه---- صندوق مرده يعني گورستان دره8------------------------------------------------------ شكم و شكنبه باشد مع حرف الياء دراي دو معني دارد يكي زنگي باشد كه بر گردن شتر بندند و ديگر پتك اهنگران را گويند فردوسي گويد ازان چرم9 كاهنگران پشت پاي بپوشند هنگام زخم دراي درواي اويخته باشد داوري---- جنگ	52	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms057	true	8100705021481933184	114	302	620	1533	1533	302	---دو يدن و ديگر نام زن است به زبان اسيان مردم اس دويره- و دواله و ان د-والي بود كه قمار بازان ب-ان قمار بازند دژاگاه بدانديش بود و بمعني تند نيز امده است عنصري- گويد به عذرا-همان جامه -جنگ داد پلنگ دژا گاه را رنگ داد فرخي گويد زخير-------------------------------------------- كسان دست كوتاه به زحال دژ اگاه اگاه به--------- دسته 1017 مردم گستاخ گردانيده و بم-----عني ياءر- نيز امده دستينه 1018 توقيع باشد ديوچه1011 دو نوع است يكي كرمكي است ب--گونه- جانوري و در پشمينه و در جامهاي ابريشمين افتد و به زيان دهد و-------------------- در بعضي جا خوره گ-ويندش و يكي ديگر زالو باشد و ان ان--ست كه در غله افتد و غله را تباه كند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0146png 108 دخته عطري بود كه بر اتش افكنند از بهر چشم بد دخمه1021 صندوق مرده يعني گورستان نظامي گويد برانداختم دخمه عاد را گشادم در قصر شداد را1 دره شكم و شكنبه باشد مع حرف الياء دراي دو معني دارد يكي زنگي باشد كه بر گردن شتر-بندند و ديگر پتك اهنگران بو-----د فردوسي گويد ازان چرم- كاهنگران پشت پاي بپوشند هنگام زخم دراي دژواي اويخته بو-د داوري1025 جنگ-	57	-2897775276134790297	646	1006.0	502	1016	63.58267593383789	116	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms052	false	5391288983378969433	176	303	849	1524	1524	303	بود10 داربوي عود بود ديوپاي غنده بود و او را تننده و عنكبوت نيز گويند ima-------------------------------------------------ge filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0118png باب الذال مع حرف السين ذيفنوس نام مردي رامشگر1 است كه خدمت فلقراط كردي عنصري گويد جهانديده2 بدنام او ذيفنوس كه كردي بر اواي بلبل فسوس مع حرف العين ارع گوشها كشت بود3 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0119png باب الراء نبه مع حرف الالف روهينا---- زدوده بود1 راورا خاري--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------شت باشد كه او را ذژو2 خوانند نظم3---------------------------------------------------------------------- رفتم به نزد خواجه ابوالفضل تيمي4 بر طمع5 انكه يابم ازو وجه زر و سيم روزي دگر چو شعر تقاضاي من شنيدسر در كشيد همچو كشد راورا ز----- بيم2 مع حرف التاء رست چون رسته باشد يعني صف زده8 رخت رحيل و بنه باشد و انچه بدين ماند دقيقي گويد چو گشتاسب را داد لهراسب-	52	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms058	true	-5687631144189186619	0	132	0	744	1593	304	بود ذاز--بوي عود بود ديوپاي غنده بود و او را تننده و عنكبوت نيز گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0143png با-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ب الراء---- مع حرف الالف روهينا1030 زدوده بود بمعني اهن جوهردار نيز امده و بمعني شمشير جوهردار هم امده است شاعر شمس فخري گويد زعكس رنگ رخ دشمنان او درجنگ چوكهربا بدرخشد گهرزروهينا رخشا61031 رخشنده باشد شاعر گويد چوگشت كام من از اهتمام بخت روا چوگشت اخترم از اوج خرمي رخشا راءرا1032 خار پشت باشد كه انرا ژوژه- خوانند شاعر عمادالدين يوسف image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0148png گويد رفتم به نزد-خواجه ابوالفضل ساوهاي برطمع- انكه يابم ازاووجه زرو--سيم روز- دگر-چو شعر تقاضاي من شنيد سردر-كشيد همچو را----ورا زترس و بيم- مع حرف التاء رشت چون رسته باشد يعني صف زده- رخت رح-ل و بنه باشد و انچه بدين ماند دقيقي گويد چو گشتاسب را داد لهراسب	58	-2897775276134790297	340	387.0	269	1034	32.88201141357422	55	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms053	false	7198092814105494765	0	126	0	588	1414	302	تخت فرواد امد از تخت و بر بست رخت رت كسي كه تهي دست از در كسي باز گردد و بعضي گويند تهي دست باشد از چيز- و پوشش1 مع حرف الخاء رخ---- به چهار معني است يكي به معني رخساره است و ديگر رخ شطرنج است و ديگر----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0120png فرهنگ فارسي مدرسها سينهسالار عنان را گويند عنصري گويد شطرنج كمال را تو شاهي1 يا رخ مراسب جمال2 را ركابي يا2 رخ ديگر مرغي است در هندوستان--------- به غايت عظمت و قوت مع حر----------------ف الدال رد---- دانا و بخرد بود به زبان پهلوي عنصري گويد سخن دان چو راي روان اورد-سخن بر زبان ردان5 اورد راو---------------د جايي6 باشد نشيب و فراز و پشته پشته و دامن كوه- كه اب و سبزي ب------اشد راد----- جوانمرد	53	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms058	true	-5687631144189186619	132	293	744	1505	1593	304	تخت فرو-د امد از-تخت و بر-بست رخت رت كسي كه تهي-دست از در كسي باز-گردد و بعضي گويند تهي-دست باشد از چيزي و پوشش- مع حرف الخاء رخ1036 به چهارم-عني است1 بم-----عني رخ--------------ساره شطرنج عنان را گويند عنصري گويد شرفنامه ص و چند هلاك كرديم كه با رخت تربودند و با سازتر كشف الاسرار ج6 ص66 1035 رت به فتح يا به ضم اول برهنه و عريان را گويند و به معني تهيدست و بينوا هم امده برهان به ضم راء برهنه را گويند مجمع الفرس image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0145png شط--------------------------------------------------------رنج كمال را تو-شاهي- يا رخ مراسب كمال- را ركابي يا- رخ 4------------ در هندوستان مرغي است به غايت عظمت و-قوت و انرا رخ گويند مع حرف الدال رد1037 دانا و بخرد بود به زبان پهلوي عنصري گويد سخنور-- چو راي روان اورد سخن بر زبان ردان ا-ورد راود1028 بر وزن امد جايي ب-اشد نشيب و فراز و پشته پشته و دامن كوهي كه اب و سبزه داشته باشد راد 1039 جوانمرد	58	-2897775276134790297	413	604.5	321	865	47.74566650390625	67	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms053	false	7198092814105494765	158	287	742	1348	1414	302	است يكي طرازيده بود10 و ديگر سر دل است كه نهفته باشد11 و يكي- گليگر- را گويند--- به تازي طيان گويندش شاعر12 گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0121png به يكي تير همي فاش كند راز حصار وربرو كرده بود قير به جاي گل راز1 ريژ--- هوا و-كام و مراد بود رودكي گويد ديدي تو ريژ وكام بدو2 اندرون بسي باريدكان3 مطرب بودي به فر اوازيب راژ--- قبها غله4 بود مع حرف السين رس گلوبند5 بود مع حر----------------------ف الشين رش زمين------- فراز و نشيب باشد نه سخت و هموار6 رخش به چهار معني است يكي عكس بود و ديگر قوس و قزح را گويند ديگر دو رنگ باشد يعني سرخ و سفيد فردوسي گويد ببختاي بر من تو اي داديخش كه از خون دل گشت رخساره رخش7 و ديگر نام اسب رستم	53	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms059	true	-2747010057502769486	0	110	0	531	1488	303	است يكي طرازيده بود-- و ان سر---دل است كه نهفته باشد-- و ديگر گليگر3 را گويند كه به تازي طيان گويندش ---سري گويد ب------------------------------------------------------يكي تير همي فاش كند سر- حصار وربرو كرده بود-قير ب--جاي گل راز4 ريژ102 هوا و كام و مراد بود رودكي گويد ديدي تو-ريژ وكام بدو- اندرون بسي باريدكان- مطرب بودي بفرو-----زيب راژ102 قبه- غله باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0147png مع حرف الشين رش زمين نشيب و فراز ب-------اشد نه سخت و هموار -رخش به چهار معني است 1-- عكس بود 2----- قوس-- قزح دو---------------رنگ باشد يعني سرخ و سفيد فردوسي گويد ببخشاي بر من تو-اي دادبخش كه از خون دل گشت رخساره رخش 4------ نام اسب رستم	59	-2897775276134790297	425	620.0	327	647	65.68778991699219	72	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms054	false	1477713242115457234	73	283	353	1331	1412	302	رنگ به سه معني است يكي بز كوهي است و ديگر سرخ وز اراد و غيره و ديگر ان ----------كس كه چيزي طمع دارد گويند هيچ رنگ نيست فلان را از فلان عنصري گويد نظم به هيچ -ره نروي تا درو نيابي سود به هيچ كس نروي تا درو نبيني رنگ -------------------------------رشك غيرت باشد و حسد را نيز گويند فرخي گويد نظم من از رشك روي تو ديدن نيارم به تيره شب16 اندر ره اسمان را عنصري گويد نظم نشست و همي راند بر گل سرشك17 ازين روزگار گذشته به رشك مع حرف الميم رام به سه معني است يكي فرمانبردار و نرم گردن بود فردوسي گويد بدينگونه خواهد گذشتن سيهر نخواهد شدن رام با ما به مهر به بهزاد بنماي زين و لگام-چو او رام گردد تو بگذار گام و ديگر روز رام است از ماههاي پارسيان و ديگر پاد شاه18 سند است رمارم از هرگونه بود19 رستهم رستم زال را گويند فردوسي گويد-------------------------------------------------- ببوسيد رستهم تخت اي شگفت جهان افرين را ستايش گرفت رزم كارزار بود رم رميدن بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0123png ريم1 خون و زردابي----- كه از زخم و جراحت ايد مع حرف النون رنگينان شفترنگ بود و تال-انك2 نيز گويند روين2 رو-----------يناس و روناس بود كه به تازي فوة4 الصبغ خوانند و بدو جامه-------ها سرخ كنند	54	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms059	true	-2747010057502769486	114	298	585	1465	1488	303	رنگ به سه معني است 1---بز كوهي -----------سرخ و زر--د و غيره را از الوان گويند انكس كه چيزي طمع دارد گويند هيچ رنگ نيست فلان را از فلان عنصري گويد---- به هيچ در2 نروي تادران نيابي سود به هيچ-كس نروي تادران نبيني رنگ ريدك بروزن زيرك بمعني كودك بود رشك غيرت باشد و حسد را نيز گويند فرخي گويد---- من از رشك روي تو-ديدن نيارم به تيره شب-- اندر مه اسمان را ر----------------------------------------------------------------------------------ام به سه معني است 1-- فرمانبردار و نرم كردن بود فردوسي گويد بدينگونه خواهد گذشتن سپهر نخواهد شدن رام با ما ب--مهر به بهزاد بنماي زين و-لگام چو او رام گردد تو-بگذار گام 2 روز------رام است از ماه--- پارسيان 3 پادشاه-------- سند است رس----------------------تهم رستم زال -----بود فردوسي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0149png ببوسيد رستهم تخت اي شگفت جهان افرين را ستايش گرفت رزم كارزار بود رم رميدن باشد ريم---------------------------------------------------- خون و زردابي باشد كه از زخم و جراحت ايد مع حرف النون رنگينان شفترنگ بود و بالنگ را نيز گويند روين بروزن سوزن رو يناس و روناس بود كه ب--تازي فوة- الصبغ گويند كه بدو جامها و چيزها سرخ كنند	59	-2897775276134790297	701	1138.0	542	1095	64.01826477050781	129	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms055	false	7412506538566674919	0	244	0	1262	1564	303	كاه كشان-همچو گيسوي زنگيان به نشان رو---------------ن ازمايش بود6 روزبانان----- چاوشان باشند كه بر درگاه پادشاهان نشينندهاند7 ر-------------------------------------------------وان جان باشد و بعضي گويند موضع جان است ر----------ون چنان بود كه گويي به سبب ان8 رخبين دوغ شتر باشد9------------------------------------------------------------------------------ ريخن شكم نرم شده را-گويند10 رخشان تابان بود ريمن مكار وكينهور وبا11 حيلت باشد مع حرف الواو رهو كوهي است در هندوستان كه ادم عليه السلام از بهشت بدان كوه فرود امد12-------------------------------------------------------------------------------------------------------------- image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0124png مع حرف الهاء ريكاشه خارپشت باشد عنصري گويد نتوان يافت1 از كدو گوزاب2 نه ز ريكاشه جامها سنجاب روان خواه-- گدايان باشند كه دري-وزه كنند و دريوزه نان خواستن بود------- شاعر 3گويد نظم پدر گفت شخصي روان خواه بود به كويي فروشد چنان كم شنود رده صف بود شاعر4گويد نظم------- زيبا نهاده مجلس و عالي5 گزيده جاي ساز و شراب6 پيش نهاده رده رده ويشيده پادشاه هند باشد7 و رنگ بهشته8 را نيز گويند و گروهي گويند به معني رخشندگي9 است عنصري گويد نظم رخم از رنگ تست ريشيده0--------------------- ري-----------هه پادش-ه باشد11 رنده به دو معني است يكي بزرگ را گويند12 و -يكي او-زاري است كه درود--گران دارند رژه طناب بود13 رخنه به دو معني است يكي كاغذ را-گويند14 و ديگر راهي بود به ديواري در خانه ربوخه ان است كه هر كه در ---وقت جماع به خوشي رسد گويند ربوخه15 رنبه ژمگان بود يعني موي زهار شعر6 دانم كه تو اي--------ن هجا چو خواني تو ريش كني17 زن تو رنبه image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0125png مع حرف الياء راي1 پادشاه هندو-ن باسد	55	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms060	true	-2347206869694664349	24	284	111	1492	1587	303	كاه-كشان همچو گيسوي زنگيان ب--نشان رون 1064 بروزن چمن ازمايش باشد روزبانان 1065 چاوشان باشند كه بر درگاه پادشاهان نشينند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0154png 176 روان جان باشد و بعضي گويند موضع جان است رءن بروزن نون چنان بود كه گويي ب--سبب ان ر-خبين دوغ شتر-باشد و شمس فخري گويد مخالفت زبرودت به پايه اي برسيد كه طمع فلفل داردبه نسبتش رخبين2 ريخن شكم نرم شده را گوين------------------د ريمن مكار وكينه وروبا-- حيلت و بد فعل بود رهو1071 ك-وهي است در هندوستان كه ادم عليه السلم- از بهشت بران كوه فرود امد اسدي گويد بكوه رهو برگرفتند راه چه كوهي بلنديش بر چرخ وماه كه گويند ادم كه فرمان بهشت براين كوه براوفتاداز بهشت image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0151png----------------------------------------------------------------------------------------------- روان-خواه10 گدايان باشند كه در يوزه كنند و دريوزه نان خواستن بودابوشكوراشاعر--گويد1--- پدر گفت يك-ي روان خواه بود ب--كويي فروشد چنان كم شنود رده صف بود شاعر شاكر بخاري گويد زيبانه-اده مجلس و-عالي- گزيده جاي ساز4 وشراب- پيش نهاده رده رده ريشيده پادشاه هند باشد- و رنگ بهشته- را نيز گويند و گروهي گويند-------- رخشند------ه عنصري گويد---- رخم از رنگ تست ريشيده دلم از زلف تست پيچيده ريهه بروزن شبهه پادشاه باشد رت-نده به دو معني است يكي بزرگ را گويند-- و ديگر او زاري است كه در ود گران دارند رژه طناب بود-- رخنه به دو معني است يكي كاغذ را گويند-- و ديگر راهي است---------- در خانه ربوخه ان خوشي را گويند كه دروقت جماع دست دهد رنبه--------------------------------- موي زهار باشد لبيبي گويد انگاه كه من هجات گويم تو----ريش كني وزنت ر---نبه image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0156png مع حر--ف الياء راي- پادشاه هندوان باشد	60	-2897775276134790297	839	1234.0	667	1598	52.50312805175781	131	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms056	false	-2625471746164004927	0	302	0	1456	1456	302	فرخي گويد به باغي1كز-و ملك را زيب و زينتبه باغي1 كزو بلخ را عز اوا مفخر زه اب جايي بود- كه اندك-اندك اب از زمين همي زايد --شاعر2 گويد سوي3 رود با كارواني4 كشنزه ابي بدو5 اندرون سهمگن زكاب حبر6 باشد در صفت راه جز7 تلخ وتيره اب نديدم بدان زمين حقا كه هيچ باز ندانستم از زكاب8 مع حرف التاء زفت -----به دو معني است يكي معروف است9 و د----يگر بخيل و لءيم راگو-يند عنصري گويد ---------------------------------------------------------------صعب چون بيم10 وتلخ چون غم جفتت-يره چون گور و تنگ چون دل11 زفت زردشت----- امام وپيشواي مغان زشت به معني ديدن باشد12 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0127png مع حرف الجيم زونج روداهها كه با هم نوردند باپيه يعني عصيب زكنج كاسها سفالين بزرگ1 مع حرف الدال زند كتاب گبران بود زشت ياد غيبت كردن بود رودكي گويد به تو باز گردد غم عاشقي نگارا مكن اين همه زشت ياد زغند2 بانگ بلندي بود كه ددي بزند3 چون پلنگ و مانند ان مع حرف الراء زوار---- ان كس را گويند كه خدمت مخلصان كند4 به خورش يا به شغل- ديگر -زن پيرد بو----د فردوسي گويد سوي خانه رفتند از-ان چاه سار6به يكدست بيژن7 به ديگر زوار زرير---- گياهي است كه گل زرادا دارد عنصري گويد دل و دامن تنور كرد و غدير سر--و لاله كناغ8 كرد و زرير زغار و زغ-------------------------ر هر دو طعام بود9 زاغر10-- حوصلها مرغ باشد زر---- به سه معني است يكي انكه نامش به تازي ذهب است و ان معروف است ديگر نام پدر رستم است و ديگر پير كهن را نيز گويند دقيقي گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0128png همي نوبهار ايد و ماه تير جهان گاه برنا شود گاه پير-- زداغار2 ---نام مغني است3 زرم---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------شت افشار---- زري بود كه چون كسري به دست بيفشرده بود نرم شده بود به هرچه خواستي از ازاربنه كردي زاستر چنان باشد كه كسي جايي4 نشسته باشد گويندش-	56	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms061	true	-4318274399811375526	15	288	104	1473	1554	304	فرخي گويد ب--باغي كز و ملك را زيب و زينت- بباغي- كز وبلخ را عز و-- مفخر زه اب جايي باشد كه اندك اندك ---از زمين---- زايد بوشكور- گويد سوي- رود با كارواني گشن زه ابي بدو--اندرون سهمگن زكاب حبر- باشد4 بهرامي گويد جزتلخ وتيره اب نديدم دران زمين حقا كه هيچ باز-ندانستم از زكاب- مع حرف التاء زفت 1010 به دو معني است يكي معروف است- و يكي ديگر بخيل و لءيم را گويند عنصري گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0158png تلخ چون بيم وصعب ---------------چون غم جفت تيره چون گور و تنگ چون دل --زفت زردشت 1011 امام وپيشواي مغان زشت بم--عني ديدن باشد-- image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0155--png مع حر-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ف الراء زوار1098 ان كس را گويند كه خدمت مجوسان كند ب---خورش يا به شغلي ديگر وزن پير را گويند فردوسي گويد سوي خانه رفتند از ان چاه-سار ب--يكدست بيژن بدي---گر زوار زرير1091 گياهي است كه گل زرد-- دارد عنصري گويد دل و دامن تنور كرد و غدير سرو و لاله كناغ- كرد و زرير زغار1100 بروزن بهارا وزغر بروزن قمر هر دو طعام بود- زاغر1101 حوصله- مرغ باشد زر1102 به سه معني است يكي انكه نامش ب--تازي ذهب است و ديگر--------------نام پدر رستم است و ديگر پير كهن را نيز گويند دقيقي گويد ----------------------------------------------------همي نوبهار ايد و ماه تير جهان گاه برنا-شود گاه پير54 زواغار1103 نام مرغي است غير معلوم زنبر گليمي باشد يا مشكي از دو طرف چوب در بسته كه خشت زنان بدو گل وخاك كشند و بدان چوبها انرا بر گيرند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0160png 182 زرهشت افشاره110 زري بود كه چون كسري بدس--ت بيفشرده بود نرم شده هر ------چه خواستي از زري--نه كردي زاشتر چنان باشد كه كسي------ نشسته باشد گويندش	61	-2897775276134790297	946	1443.5	742	1763	53.65853500366211	163	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms057	false	1818527261307109278	4	302	17	1493	1493	302	زابگر---- ان باشد كه كسي دهان پرباد كند كسي ديگر دست بر دهانش -زند چنانكه ان باد از دهانش بيرون جهد زنداور---- حلال بود6 زور---- نيرو بود ژاور---------------7 زهره باشد8 رودكي گويد كمر بستگانند وا بيچاركان و بيتوشگاناند و بي-زاورا ژكور زفت و بخيل بود ژاژ گي-----------------------------------------------اهي بود كه در تره10ا دوغ كنند و گفتهاند گياهي است كه شتر وبرا چندانكه خايد نتواند فرو بردن وا از بي مزگي كه دارد-- هميشه در سخن ژاژ به استعاره سخن بيهوده و بي معني و بدراگويند اگويند ژاژ مي-خايد-------- حكيم عسجدي گويد شعر ژاژ داري تو و هستند بسي ژاژ خ-ران1وين عج-ب نيست كه----------------------------------------------------------- تازند سوي12 ژاژ خران ژكس13 به معني معاذالله ايد----------------------------------------------------------- image file-----------------------------------------------------name0485QatranTabriziFarhangFarsi_0129png زوش تند وتيز وسخت طبع و زود خشم رودكي گويد كردمت بانگ1 اي بت سيمين زوش خواندم ترا كه هستي زوش زاءش ستارها مشتري بود و زواش2 نيز گويند ز غراش3 خرداه اها باشد كه از پوستين بيندازند زهش انجا باشد كه اب بر-مي جهد از چشمه مع حرف الغين زوغ زرداب4 بود زوباغ نام حيزي5 است كه بنا-ء مخنثي نهاد زاغ---- مرغي است سياه كه منقار اوا سرخ باشد شاعر6گويد- يكي باغبان اندران باغ بود دل سختش و ديدها زاغ بود و گوشها كمان ارا نيز گويند زيغ---- بساطي يا فرشي بود -از دوخ بافته يعني از علف حصير مع حرف الفاء زيف به معني زفت باشد و گناه7 را نيز گويند زندواف8 مرغ هزاردستان بود عنصري گويد فزاينده---------------------------شان از گلو زندواف8سرايندهشان خوني از چهر و لاف9 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0130png ژرف به معني مغاك1 است يعني ابي كه به غايت عميق باشد و ان را سه معني كگهتهاند اول جايي2 دور دوم رودخانه يا جويي كه از بن3 تا به سر بلندي بسيار داشته باشد گو يند ژرف چاهي است يا ژرف رودي است سيم كسي كه پيش بين باشد گويند ژرف بين-	57	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms062	true	-8501466881539094939	2	265	11	1373	1561	303	زابگر1107 ان باشد كه كسي دهان پرباد كند كسي ديگر-دست بر-دهانش بزند چنانكه ان باد از دهانش بيرون جهد زنداور1108 حلال بود- زور1109 نيرو-بود زگور وزاور1110 زفت و بخيل باشد- رودكي گويد جگر خستگانند و- بيچارگان وبي توشگان-ند و بي زاورا image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0157png مع حرف الزاء ژاژ1111 گياهي بود كه در-تره--ا دوغ كنند و گفتهاند گياهي است كه شتران-را چندانكه خايد نتواند فرو بردن و -از بي مزگي كه دارد و هميشه در سخن ژاژ ب--استعاره سخن بيهوده و بي-معني را گوي----------ند ژاژ مي خايد منجم يا حكيم عسجدي گويد ----ژاژ داري تو و هستند بسي ژاژ خوران وين عجبب نيست كه يازند3 سوي ژاژ خران اس مع الزاء مع حرف ندارد مج اس خران مج تازند-------------------------------------- اس زتد مج مع حرف السين مج مع حرف الشين مج بمعتي عطارد نيز امده image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0162png 184 زغراش خرد-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ها باشد كه از پوستين بيندازند زهش انجا باشد كه اب بر مي جهد از چشمه------------- زوغ رود اب بود زوباغ نام حيزي- است كه بنا ي مخنءي نهاد زاغ1119 مرغي است سياه كه منقار---- سرخ دارد اسدي گويد2 يكي باغبان اندران باغ بود دل سختش و-ديدها زاغ بود و گوشها كمان -را نيز گويند زءغ1120 بساطي يا فرشي باشد از دوخ بافته يعني از علف حصير image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0159png------------------------------------------ فزايندهشان خوبي از چهرلاف سراينده شان از گلو-زندواف ژرف بمع------------------------------------------------------------------------------------ني مغاكي است يعني ابي كه ب--غايت عميق باشد و ان-را سه معني گفته-اند اول جايي- دور دوم رودخانه يا جويي كه از زمين تا سر---بلندي بسيار داشته باشد گو-يند ژرف چاهي است يا ژرف رودي است سوم كسي كه پيش بين باشد گويند ژرف بين	62	-2897775276134790297	920	1314.5	725	1776	51.80180358886719	151	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms058	false	5442586608833467112	46	301	204	1381	1381	301	مدت ده روز و پانزده روز بماند شاعر5 گو-----يد چنان بگريم اگرد وست بار6من ندهد كه خاره خون شوداندر شخ و زرنگ زگال و ديگر يخي را گويند كه در زمستان از ناودان اويخته بود زراغنگ زمين ريگ ناك باشد عسجدي گو--يد زمين زراغنگ و راه درازش همه سنگلاخ و همه شوره7 يكسر و زراغش8 نيز گويندش همين معني--- دارد زيرك دانا باشد و غلام را نيز نام كنند زيدك9 غلام امرد بود فردوسي گويد چه10 از دل گسل زيد كان سراي ز ديبا بناگوش و ديبا قباي زرشك انبر باريس بود به تازي و ديگر گلي سفيد بود در هندوستان خوشبوي-------------------------------------------------- اسدي گويد نظم هم از خيري11 و گاو چشم و زرشك12 بشسته رخ هر يك ابي13-- سرشك زغنگ جستن گلو و عكل14 باشد و حالا انرا حكچه15 گويند و به تازي فواق خوانند و image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0131png اروغ نيز گوي-ندش زنگ به چند معني -----است يكي زنگاري است كه بر اي---ينه و شمشير و غيره مينشيتد و ديگر شعاع افتاب----- عنصري1گويد نظم خوشه چون عقد در و برگ چو زر باده همچون عقيق و اب چو زنگ و ديگر ولايتي است كه زنگ گويند و زنگبار جمع اوست و ديگر كعب زدن2 بود --شاعر3 گويد نظم دادست مرا شاه ستور جرد و لنگ4--اسبي دخس5 و پير كجا زنگ زند زنگ و ديگر درايي است --------------كه بعضي از قلندران بر خود بندند---------- ژك كسي را گويند كه بر خود ميتن--د و ميگ-ريد نرم نرم به تندي و خشم الودگي همي ژكد و سودايي مزاج بود كه با خود گويد و گريد6 كسايي گويد اي-	58	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms063	true	-2263527566811722422	0	243	0	1152	1449	302	مدت ده------ پانزده روز بماند شاعر منجيك گويد چنان بگريم اگرد-وست بار-من ندهد كه خاره خون شوداندر شخ و زرنگ زگال و ديگر-يخي را گويند كه در زمستان از ناودان اويخته بود زراغنگ زمين ريگ-ناك باشد عسجدي فرمايد زمين زراغنگ و-راه درازش همه سنگلاخ و همه شوره- يكسر و زراغش- نيز------- همين معني را دارد زيرك دانا باشد و غلام را نيز نام---ند زيدك غ-لام امرد بود فردوسي گويد چه-- از-دل گسل زيد كان سراي ز ديبا بناگوش و ديبا قباي زرشك انبر باريس بود به تازي و ديگر گلي -----بود در هندوستان خوشبوي image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0164png اسدي گويد---- هم از حيري-- و گاو چشم و زرشك-- بشسته رخ هر-يك ابر1 از سرشك زغنگ جستن گلو و زغگك باش-د و حالا انرا حكچه-- گويند و به تازي فواق گو-يند و---------------------------------------------------- اروغ نيز خوانندش زنگ به چند معني امده است يكي زنگاري--ست كه برروي اءينه و-شمشير-و غيره --نشيند و ديگر شعاع افتاب شاعر عماره گويد---- خوشه چون عقد در و برگ چو-زر باده همچون عقيق و اب چو-زنگ و ديگر ولايتي است كه------------ زنگبار جمع اوست و ديگر كعب زدن- بود بوشكور- گويد---- دادست مرا-شاه ستوري كه دودلنگك اسبي دخس- و پير-كجا زنگ زند زنگ و ديگر درايي است مدور همچو گوي كه بعضي از قلندران بر خود بندند روز پارسه ژك كسي را گويند كه در خود مي تندد و مي گريد نرم نرم ب--تندي و خشم الودگي همي ژكد و سودايي مزاج بود كه با خود گويد و گريد- كسايي گويد اي	63	-2897775276134790297	998	1660.0	778	1285	77.66536712646484	179	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms059	false	8692570974095469192	0	60	0	254	1459	302	طبع سازوار چه كردم ترا چه بود با من همي نسازي و دايم همي تكي و ديگر گرد بر گ-رد دهن را گويند7------------------------------------------------- مع حرف اللام زال فرتوت و پيرسخت هرم8 بود و پدر رستم را زال بدان خوانند كه از مادر چون پيران سفيد موي زاد و نام او زر بود زال زر گفتندي ازنبل9 خاككش بود-- زنده پيل	59	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms063	true	-2263527566811722422	243	302	1152	1449	1449	302	طبع سازوار چه كردم ترا-چه بود با-من همي نسازي و دايم همي ژكي و ديگر گرد بر گيرد دهن را گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0161png مع حرف اللام زال فرتوت و پيرسخت هرم -بود و پدر رستم را زال بدان خوانند كه از مادر چون پيران سفيد سر2 زاد-- نام او زرب-ود زال زر-گفتندي -زنبل 11333 خاك كش زنده پيل-	63	-2897775276134790297	227	385.0	176	306	74.1830062866211	42	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms059	false	8692570974095469192	74	302	362	1459	1459	302	زگال انگشت بو-د زازل1----- مرغكي سياه و سفيد بود كوتاه پاي كه------- در هوا پرد و چون بر زمين نشيند بر نتواند خاست و به فر شتروك مي-ماند ---مع حرف الميم ژم3 گوشت دهان بو---------------------د از اندرون و بيرون شعر3 ارزومند ان شده تو به گور كه رسد نان پارها يك ژم4 مع حرف النون زليفن5 تهديد و بيم كردن بود به گفتار زندوان6 هزار-دستان بود زغن خاد بود يعني مرغ گوشت رباي عنصري گويد جمله صيد اين جهانيم اي پسر-ما چو صعوه مرگ برسان زغن زرفين و زوفرين7 هر دو ان اهني باشد كه بر درها8 زنند و حلقها در به او در افكنند و قفل بر ان زنند و حال-----ا زلفين گويندش و به اذربايجان اندازره9 خوانند عنصري گويد مثل من بود بدين10 اندر مثل زوفرين و اهن در زيب-------------ان زيبا باشد زامهر--------------ان دارو-يي است كه در نوشدار-و كنند زيفنون11--------------- شهري است در دريا كه عذرا را در وي بخواستند كشت12 عنصري گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0133png ز دريا به خشكي برون امدند-زبر بر س-ر زيفنون1 امدند زبون اسير بود زراغن زمين ريگ ناك سخت بود-------------------------------------------------- ژيان خشم ناك و تند ب-ود زمكان2---- موي زهار باشد مع حر----------------------------------------------------------------------------------------ف الواو- زو3 در---يا بود ازغارو4 قحبه خانه بود ازرساو دانها5 خرد6 بود چون گاورس7 مع حرف الهاء زنده منكر و عظيم بود چون زنده پيل وز-نده رود شاعر8 گ---------ويد يكي زنده پيلي چو كوه گران9به زير اندر اورده بد-	59	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms064	true	-6835910405771289998	16	244	69	1218	1536	303	زگال انگشت باشد زازال11276 مرغكي سياه و سفيد است كوتاه پاي كه پيوسته در هوا پرد و چون بر زمين نشيند بر نتواند خاست و به فرست--وك مي ماند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0166png گويد از لب تومرمرا1 هزاراميد است وز سر زلفت مرا هزار------------------------------------- -------------------------------زليفن زنددان- هزار دستان ----زغن خاد بود يعني مرغ گوشت رباي عنصري گويد جمله صيد اين جهانيم اي پسر ما چو صعوه مرگ برسان زغن زرفين و-زءفرين- هر دو--- اهني باشد كه بر درها- زنند-------------------------------------------- و حالا انرا زلفين گويند- و به اذربايجان اندارزه- خوانند عنصري گويد مثل من بود بدين ا--ندر مثل زوفرين و-اهن در زيبان بر وزن ميزان زيبا باشد زامهران بروزن نافرمان دارو يي است كه در نوشدار و كنند زيفنون1146 بروزن قيرگون شهري است در دريا كه عذرا را در وي بخواستند كشت-- عنصري گويد ا---------------------------------------------------ز دريا به خشكي برون امدند زبر بر سوي زيفنون- امدند زبون اسير بود زراغن زمين ريگ-ناك سخت image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0163png 189 ژيان خشمگين- و تند باشد زمگان 1178 موي زهار باشد ژكان 111 بروزن مكان كسي باشد كه از درد و رنج با خود سخن مي گويد و مي تندد زرهان پير بود مع حرف الواو2 زو1151 دريا بود -زغارو- قحبه خانه باشد ززساء دانها- خرد- بود چون گاورس- مع حرف الهاء زنده منكر و عظيم ----چون زنده پيل و زنده رود شاعر شهيد بلخي گويد يكي زنده پيلي چو كوهي روان ب-زير اندر-اورده بد	64	-2897775276134790297	776	1183.5	608	1346	57.65230178833008	132	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms060	false	1212174902585419214	4	65	25	363	1487	302	زله چزد11 باشد--- بانگ تيز كند در غلهها و برگها در هواي گرم12 زغاره نان ارزن بود گاورس نيز گويندش و به معني غازه نيز امده13 يعني گلگونه كه زنان در روي مالند از براي سرخي روي زواره برادر رستم زاره----- زاري بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0134png فرهسك قارسي مدرسدا سپهسالار زواله خميري كه به اندازها نان گيرند و مهرها كمان گروهه1	60	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms064	true	-6835910405771289998	253	302	1301	1534	1536	303	زله جراد- باشد كه بانگ تيز كند در-غله هاو برگها و- هواي گرم-- زغاره نان ارزن بود و ب-------------------معني غازه نيز امده-- يعني گلگونه كه زنان در-روي مالند از براي سرخي روي زواره برادر رستم زاره 1159 زاري بود-------------------------------------------------------------------------------- زواله خميري كه به اندازها نان گيرند و مهرها----- گروهه -	64	-2897775276134790297	213	336.5	169	346	61.560691833496094	36	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms060	false	1212174902585419214	66	302	367	1487	1487	302	غالوك نيز گويندش زاولا--------------نه بند اهنين باشد--- يكپاره3 بر گردن و بر پاي زندانيان نهند زهنجه رياضت و سختي بو-د زنگله زنگ باشد كه به پاي كود-كان و بر باز و باشه و مانند ان باز بسته دارند نيكويي را ژ--------------------اله قطره--- بود كه بامدادان از خنكي و نم بر چيزها نشيند و شبنمش نيز گويند و سنگچه5 و باران تند را نيز گويند و بعضي تگرگ خوانندش كسايي گويد نظم زدوده6 به معني ياك كرده باشد ------------------------------------------------------------------------------ژنده جامها كهنه-ا پاره-پاره بود مزن طعنهاي خواجه بر ژندهام كه من هم خدا را يكي بندهام7 ژكاره8----------- خيره ولجوج و ستيهنده باشد مع حرف الياء ژي ابدان باشد و ابگير نيز گويندش image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0135png باب السين مع حرف الالف ستا ستايش باشد ستا و ستا1--- هر دو يكي است و اين تفسير زند2 است و پازند و ان دو كتابي است از صحف ابراهيم عليه السلام سا---- خراج و باژ باشد كه ملكي به پادشاه---- فرستد سروا حدييت---- دروغ ولال3 وافسانه باشد سداهرا نام مرغي4 است به لوهاور مع حر--------------------------------------------------ف الباء سياب---- حيات باشد5 سيب---- به معني سرگشتگي است در شغل و كار و تيب تبع وي است رودكي گويد نظم شيب تو با فراز و فراز تو با نشيب فرزند ادمي شود6اندر به سيب واتيب7 سراب8--- زمين شورستان بود كه در ميان-- روز از دور همچو- اب نمايد عنصري گويد نظم از پي اب اگر شوي به سراب-گم كني جان و زو-نيابي اب سيماب----- جيوه باشد-	60	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms065	true	6826835648499289044	0	208	0	1106	1581	303	غالوك نيز گويندش زاولانه بروزن گاوخانه بند اهنين باشد كه يكباره- بر گردن و ---پاي زندانيان نهند زهنجه رياضت و-سختي باشد زنگله زنگ باشد كه به پاي كود كان و برپاي--- باشه و مانند ان---- بسته دارند نيكويي را زدوده پاك كرده باشد ژاله قطره اي بود كه بامدادان از خنكي و نم بر چيزها-نشيندو--شبنمش نيز گويند و سنگچه -و باران تند را-نيز گويند و بعضي تگرگ خوانندش كسايي گويد2 image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0165png ياقوت وارلاله بربرگ لاله ژاله كرده بر او حواله غواص در دريا ژنده جامه- كهنه و پاره پاره بود------------------------------------------------------- ژكاره بروزن هزاره خيره ولجوج و-ستيهنده باشد -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ستا ستايش باشد ستا و-ستا1170 هر دو يكي است و اين تفسير زندس---ت و پازند و ان دو كتاب -است از-صحف ابراهيم عليه السل-م سا1171 خراج و باج باشد كه ملكي به پادشاهي مي فرستد سروا 1172 حديث دروغ------ وافسانه باشد سداهرا نام مرغي -است به لوهاور image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0170png مع حرف الباء سياب1174 حيات باشد- سيب1175 به معني سركشتگي در-----شغل و-كارو--تيب تبع وي است رودكي گويد2--- شيب تو باف-راز و فراز تو با-نشيب فرزند-ادمي بتو-اندر ب--شيب و-تيب- سراب1176 زمين شورستان بود كه در-ميانها روز-از دور همچون اب نمايد عنصري گويد4--- از پي اب اگر شوي به سراب گم كني جان و زو نيابي اب سيماب 1177 جيوه باشد	65	-2897775276134790297	816	1230.5	650	1340	60.89552307128906	129	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms061	false	5333481611227707628	34	188	190	900	1455	302	مع حرف الخاء سنگلاخ زمين سنگستان بود عنصري گويد -زميني همه روي او سنگ لاخ بديدن درشت و به پهنا فراخ فرخي گويد شعر بر سنگ لاخ دشت فرود امدي خجل اندر ميان خاره واندر ميان خار ستيخ چيزي باشد راست قد و محكم چون نيزه و ستون و غيره فردوسي1 گويد نظم خم اورد پشت سنان ستيخ-سراپرده2 بر-كند هفتاد ميخ سيالخ3 خسك بود كه از اهن كنند فردوسي گويد- چو با جيش هومان براويخت--ند سيالخ به ميدان درون ربختند4 سرشاخ ان چوب باشد كه خانه بدان پوشند شاعر5 گ-----ويد افراز خانه-ام ز پي بام اوا پوششش6 هرچم7 به خانه اند ر سرشاخ و تير8 بود سوخ پياز بود1 سخ10 شوخ و چركي بود كه بر جامه و تن نشيند ستاخ شاخي بود كه از شاخ ديگر جهد1 مع حرف الدال سم------------------------------------ند اسب زرد باشد و تير12 را نيز سمند گويند شاعر گويد سمندار كند خود بر13 مغفرت هموبرهد14 از تيغ و هم بر	61	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms066	true	1340295785539058415	87	217	474	1118	1532	302	مع حرف الخاء سنگلاخ زمين سنگستان بود عنصري گويد4 زميني همه روي او سنگ-لاخ بديدن درشت و به پهنا فراخ ستيخ1187--------------------------------------------------------------------- چيزي باشد راست قد و-محكم چون نيزه و ستون و غيره فردوسي- گويد---- خم اورد نوك سنان ستيخ سراپرده- بر كند هفتاد ميخ سيالخ- خسك بود كه از اهن كنند فردوسي گويد5 چو با جيش هومان در او يختند سيالخ ب--ميدان درون ريختند- سرشاخ ان چوبي بود كه خانه بدو- پوشند شاعر كسايي گويد افراز خانه ام ز-پي بام ---وپوشش-- هرچم پخا---نه اندرسر--شاخ و تيرب--ود سوخ پياز بود- سخ-- شوخ و چرك- بود كه بر جامه و-تن نشيند ستاخ شاخي بود كه از شاخ ديگر-جهد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0169png سمند اسب زرد باشد و تير-- را نيز----- گويند شاعر گويد سمند اركند خود پر-- مغفرت هم او نرهد ازتيغ و-هم ---	66	-2897775276134790297	528	851.0	416	758	69.65699005126953	88	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms061	false	5333481611227707628	192	302	958	1455	1455	302	دوكها و ان را بياندازد چون تير به هر كه قصد گرفتن او كند و او را سيخول و تشي نيز گويند شاعر1گويد -------چون رسن گر ز پس امد همه رفتار مرا2 به سغر مانم كز3 باز پس اندازم تير سيار كشكينه بود4 سار نام مرغي است سخنگوي خطيري گويد پراكنده با مشك دم سنگ خوار خروشان به هم سارك و لاله سار5 سنگ خوار نام مرغي است كه به تازي او را- قطاگو-يند ----------------سنمار نام مردي6است كه سوي7 نعمان منذر سدير8 ساخت9 و نعمان منذر او را از پشت ان سدير10 ----انداخت تا مانند ان جاي ديگر بنا نكند سينجر---- اتش پارها بود فردوسي گويد سينجر چو باران زرين-	61	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms068	true	-4106945614639696266	29	114	131	561	1524	302	دوكها و ان-را بين-دازد چون تير بر هر كه قصد گرفتن او كند و او را سيخول و-تشي نيز گويند شاعر ابوشكور گفت چون رسن گرز2 پس امد-همه رفتار-مرا- به سغر-مانم كو--باز پس اندازد------------------تير سار1218 مرغي است ---------------------------------------------------------------سخنگو وسياه سنگ-خوار1219 مرغي است كه به تازي او را3 قطا گويند سنمار1220 بروزن گلكار نام ملكي است كه سوي- نعمان منذر شبديز تاخت- و-نعمان منذر او را از-پشت ان شبديز بزير انداخت تا مانند ان جاي دگر----- نكند سينجر1221 اتش پارها بود فردوسي گويد سينجر چو-باران زرين	68	-2897775276134790297	340	523.5	266	531	64.0301284790039	53	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms062	false	2728458484881147984	36	175	220	875	1498	302	اذر-بايجان او را كلاه ديوان خوانند و ان نباتي بود كه از جاي نمناك رويد چون پهلوي چاهها و ديوار گرمابهها و در شورستان-- و صحراها نيز رويد و مثل الوي بزرگ باشد و ان را خورند و انچه در جايهاي ديگر رو-يد نخورند زيرا كه مزاج زهر دارد-- شاعر1 گويد نظم ا-------ياد نداري كه هر بهاري جدت-توبره برداشتي شدي2 به سماروغ3 س----------------يغ نغز و-خوب باشد4 سغ5 سروي6گاو بود كه درو سيكي خورند فردوسي گويد به بازي و خنده گرفت و نشست7 سغ گاو و دنبال گرگي به دست سپريغ8----------------- خوشها انگور بو-د پربار كه هنوز دانهاي سخت پيدا نكرده باشد يعني خردتر از ارزن ب-ود ستيغ---- برپاي خواسته يعني چيزي بو-د راست قد اچون نيزه و ستوني و زلفي راست قد كه گره نباشد بوشكور گويد بدان گه كه گيرد جهان گرد -ميغ9سر نوك رمح تو گيرد ستيغ	62	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms069	true	-7470755685119653607	149	291	764	1444	1487	301	اذر بايجان او را كلاه ديوان گو-يند و ان نباتي بود كه از جاي نمناك رو يد--- پهلوي چاهها و ديوار گرمابها- و در شورستانها و صحراها نيز رويد و مثل الوي بزرگ باشد و ان-را خورند و-انچه در جايهاي ديگر رو يد نخورند زيرا كه مزاج زهر-دارد و شاعر استاد منجيك گويد4 ياد نداري كه هر بهاري جدت توبره برداشتي شدي- به سماروغ- سيغ 1237 بر وزن تيغ نغز و خوب باشد- سغ- سرو--گاو بود كه دراوسيكي خورند فردوسي گويد ب--بازي و-خنده گرفتن- نشست- سغ گاو و دنبال گرگي ب--دست سپريغ 1731 بر وزن تحقيق خوشها انگور باشد پربار كه هنوز-دانها- سخت پيدا نكرده باشد يعني خردتر از ارزن باشد ستيغ1240 برپاي خ-استه يعني چيزي باشد راست قد -چون نيزه و ستون- و زلف- راست ---كه گره نباشد بوشكور گويد بدان-گه كه گيرد جهان گرد وميغ كل پشت چوگانت گردد ستيغ	69	-2897775276134790297	587	941.0	463	711	82.55977630615234	95	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms062	false	2728458484881147984	199	302	988	1498	1498	302	مع حرف الكاف سوك ماتم و تعزيت و مصيبت باشد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0143png سنگك1 تگرگ باشد يعني ژاله سرشك اشك باشد و ابر و قطرههاي باران را نيز گويند و ديگر درختي است كه گلهاي سفيد دارد2 و به سرخي زند ان -را سرشك گويند اسدي گويد هم از خيري و گاو چشم و سرشك3 بشسته رخ هر يك اب--- سرشك4 و ديگر انبر-باريس بود به تازي سلك5 ريسماني باشد كه مرواريد در ان كشيده باشند سيم------------------اك نام غلامي است از غلامان6------------------------------------------- سندلك كفش را گويند سترنگ------ مردم گياه بود يعني درخت واقو-اق و به استعاره زنان نازاينده را گويند كه به عربي-	62	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms070	true	-8344470511320732059	4	106	56	569	1533	303	مع حرف الكاف سوك ماتم و-تعزيت و-مصيبت باشد---------------------------------------------------- سنگك- تگرگ باشد يعني ژاله سرشك اشك باشد و ابر و قطر-هاي باران را نيز گويند و ديگر درختي است كه گلهاي سفيد دارد و- به سرخي زند و انرا سرشك گويند اسدي گويد هم از-خيري و گاو چشم و-سرشك- بشسته رخ هر-يك ابراز سرشك- و ديگر انبر باريس بود سلك--------- ريسماني باشد كه مرواريد در ان كشيده باشند سيماك 1247 بروزن بي باك نام غلامي است image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0177png 203 سندلك كفش را گويند سترنگ 12211 مردم گيا2 بود يعني درخت واق واق و به استعاره زنان نازاينده را گويند كه به عربي	70	-2897775276134790297	419	699.5	330	584	71.74657440185547	76	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms063	false	-3127752597811882252	0	188	0	907	1465	302	عقيم باشد بدان نسبت كنند7 و يبروح نيز گو-----------------------------------------يند و گويند شاخي------- از درخت--- بيرون ايد يا از بيخش يا از تنهاش و ان شاخ تازه و نازك باشد شاعر8 گويد نظم--- اسمان خيمه زد از مبرم9 و ديباي كبود ميخ ان خيمه ستاك -سمن و نسرينا10 سبك چابك بود منطقي گويد نظم سبك اباش تا كار فرمايمت-سبك-وار هر جاي بستايمت سترگ11 لجوج وتند باشد شاعر12 گويد ستوده بود نزد خرد و بزرگ كه در راد-مر-ي نباشد سترگ- سرجيك13 سرهنگ بود سرشك نيز به معني سرشك است14 يعني ابر و اشك و قطرههاي باران و اب چشم را گويند فردوسي گويد شعر image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0144png بباريد پيران ز مژگان چو اشك تن پيل سم درگذشت از سرشك1 سيرنگ سيمرغ ب-ود شاعر2 گويد شعر جز خيالي3 نديدم از رخ او- جز حكايت نديدم از سيرنگ مع حرف اللام سفال-------------------------------------------------------- معروف است يكي از گل پخته بود و ديگر پوست پسته و بادام و جوز و فندق و انچه بدين-- ماند سفال گويند سره-------------ال سر اگردان بود4 سل شش را-گويند5 سگال كارسازي و انديشها بد6 بود سيخول جانوري است كه بر تن خارها دارد مانند دوك سوفال ------سوفار تير بود	63	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms070	true	-8344470511320732059	106	291	569	1474	1533	303	عقيم----- بدان نسبت كنند- و يبروج نيز گويندش ستاك تاك رزباشد و شاخ درخت را نيز گويند و گويند شاخي بود كه از درخت نو بيرون ايد ا---ز بيخش يا از بنهاش و ان شاخ تازه-- نازك باشد شاعر كساءي گو يد3 اسمان خيمه زد از بيرم و--ديباي كبود سيخ ان خيمه ستاك وسمن و نسرينا --سبك چابك بود منطقي گويد---5 سبك -باش تا كار فرمايمت سبك وار هر جاي بستايمت سءرگ-- لجوج وتند باشد بوشكور گويد ستوده بود نزد خرد و بزرگ گه--- راد مردي نبودن سترگ3 سرجنگ-- سرهنگ بود سرشك بمع----------------------ني ابر و اشك---------------- و اب چشم را گويند---------------- image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0182png 204 سيرنگ بروزن ني----------------------------------------رنگ سيمرغ باشد خيالي گويد---- جز خيالي- نديدم از رخ او1 جز-حكايت نديدم از سيرنگ مع حرف اللام سنبل گياهي است كه چون اهو بخورد مشك حاصل شود سفال يك معني او معروف است كه- از گل پخته بود و ديگر پوست پسته و-بادام و جوز و فندق و انچه بدينها ماند سفال گويند سرزهال بروزن ابدال سر--گردان باشد سل شش را گويند- سگال كارسازي و-انديشه----- بود سيخول جانوريست-- كه بر-تن خارها دارد مانند دوك سوفال 12625 سوفار-تير-بود	70	-2897775276134790297	659	970.5	515	1047	62.94173812866211	106	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms063	false	-3127752597811882252	188	259	907	1234	1465	302	سندل نيز كفش را گويند چندانكه سندلك را-گفت عنصري گويد گرفتم كه جايي رسيدي به مال-كه زرين كني سندل و سندله مع حرف الميم سرانجام پايان كار بود سوتام چيزي اندك و قليل و كم را گويند شاعر7گويد ا-نچه كردست و انچه8 خواهد كرد پيشم9 اندك نمايد و سوتام ستام سر--------افسار و التي باشد بهر --زيب و زينت از زر و نقره ساخته كه بر اسب و شتر و استر -----نهند	63	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms071	true	7727672450194094658	132	200	665	991	1446	301	سندل نيز كفش را گويند چن-انكه سندلك را گفت عنصري گويد گرفتم كه جايي رسيدي به مال كه زرين كني سندل و سندلك مع حرف الميم سرانجام پايان كار-بود سوتام چيزي اندك و قليل و كم را گويند فرخي گويد3 انچه كردست و انچه- خواهد كرد سخت ا--ندك ننايد و-سوتام ستام لگام و سر افسار و التي باشد كه بهرزيب و زينت از زرو--نقره ساخته بر----اسب و-------استر واشترنهند	71	-2897775276134790297	286	485.0	227	345	82.89855194091797	48	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms064	false	-6424538367873980500	1	110	4	500	1478	302	پرسيان باشد و ان چيزي بو-د كه بر درخت پيچد و ان را به تازي----- عشقه خوانند سليسون------ نام مردي است كه برادر شاه فلقراط بود دقيقي5 گويد سليسون شه فرخ اخترش بود فلقراط شه را برادرش بو-د سرون سرو بود يعني قرن سرين شاخ بود و سرو را س--------رون نيز گويند6 ستان----- به پشت باز خفته بود سرپايان دستار را گويند و دستارچه را نيز گويند ستخوان7----- استخوان بود--------------------------------------------------- مع حرف الواو ساو---- باج و خراج باشد و ديگر خرده8ا زر كه اتش نديده بود اسدي9 گويد هم-- از زر ساو واهم از بسته نيز هم از در اواياقوت و هر-گونه چيلز سو--- روشنايي باشد سمو---- تره10ا دشت	64	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms073	true	-2729851231087532056	90	203	472	1043	1623	304	پرسيان بود و- ان چيزي باشد كه بر درخت پيچد و------ به تازي انرا عشقه گوي-ند سليسون 12153 نام مردي است كه برادر-شاه فلقراط بود دقيقي گ-ويد سليسون شه فرخ اخترش بود فلقراط شه را برادرش بتود سرون سرو بود يعني قرن سرين شاخ بود و سرو را گويند و سرون نيز گويند- ستان 1288 به پشت باز خفته بود سرپايان دستار-را گويند و دستارچه را نيز گويند ستخوان 12904 استخوان باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0183png مع حرف الواو ساو1211 باج و-خراج باشد و ديگر-خرده-ا زر كه اتش نديده بود كسايي گو يد2 هم از زر-ساو وهم- از بسته نيز هم از-در و -ياقوت و هر گونه چيز شو1292 روشنايي باشد سمو1213 تره--ا دشت	73	-2897775276134790297	444	732.5	347	592	75.0	77	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms064	false	-6424538367873980500	114	302	558	1478	1478	302	ستنبه به ---غيض و قوي بود يعني زشت و دشمن داشته باشد سكنه2------------ خارپشت باشد و راورا3 نيز گويند و تشي و مرنگو و خشو4 و خجو5 و بيهن و كوله نيز گويندش اسدي اصفاهاني گويد شعر تو اين را6 سوي پارسي چون كشي يكي سكنه خوانند و ديگر تشي همه مرزهاي خراسان تمام1 مرنگوش خوانند و بيهن به نام9 سوسنه -----سوسن باشد سيماذه10--- سنگي است كه صيقل را شايد- ستايش گاه مخلص شعر بود------------------------------------------------------ سرگشته و سراسيمه متحير و فرو مانده و مدهوش را گويند فردوسي طوسي گويد انظم چنان لشكر11گشن و چندان سوار سراس-يمه گشتند از كارزار- سوژه و سوچه خشتك جامه باشد شمجه----- نقبي باشد كه در زمين كنده باشند چون خانه سندله نيز كفش را-گويند چنانچه13 سندلك و سندل كه اگذشت مع حرف الياء ستي اهني بود سخت چون پولاد بوشكور گويد زمين چون ستي بيني و اب رود14 بگيرد فراز و بيايد فرود سپري ناچيز15 شده و تمام شده16 باشد يعني مددش به مادت17 ديگر نيست image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0149png سني18 طشت يا خوان بود زرين و ريم اهن را نيز گويند سراي سراييدن بود سبوي---- ظرف سفالين يا غير ان كه اب در-	64	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms074	true	-199389264248187529	37	205	166	1012	1511	302	ستنبه 1313 بغيض و-قوي بود يعني زشت و دشمن داشته سنگه بر وزن تنگه 13143 خارپشت باش-------------------د و تشي و مرنگوو ب---------------يهن و كومه نيز گويندش ---------اسدي گويد تو-----اين رو- سوي پارسي چون كشي يكي سنگه خوانند و ديگر-تشي همه مرزهاي خراسان تمام م-رنگوش خوانند و بيهن ب--نام -سوسنه 1315 سوسن باشد سيمياده1314 سنگي است كه صيقل را شايد4 ستايش-گاه مخلص شعر بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0190png 212 سرگشته و سراسيمه متحير و-فرو-مانده و مدهوش را گويند ----------------------چنان لشكر -گشن و چندان سوار سر اسيمه گشتند از كارزار1 سوژه و سوچه خشتك جامه باشد سمجه 1320 نقبي باشد كه در زمين كنده باشند ---------سندله نيز كفش را گويند چنانكه --سندلك و سندل كه -گذشت شتي1222--------- اهني بود سخت چون پولاد بوشكور گويد زمين چون ستي بيني و-اب رود-- بگيرد فراز و بيابد فرود سپري ناچيز------ و تمام شدن ب--اشد يعني مددش به مادت-- ديگر-نيست سني 1324------------------------------------------------- طشت يا خوان بود زرين و ريم اهن را نيز گويند سراي سراييدن بود سبوي1326 ظرف سفالين يا غير ان كه اب در	74	-2897775276134790297	698	1143.0	550	1011	69.0405502319336	117	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms065	false	-6251247283525600472	27	275	161	1348	1474	302	شب زمستان بود و-كپي سرد يافت كرمكي شب-تاب ناگاهي بتافت شيب به دو معني است يكي سرگشته و مدهوش و شيفته را گويند1----------- نبوده مرا ايچ با تو عتيب مرا بي اگنه كردهاي شيبشيب2-- و ديگر تازيانه باشد كه بافته بود3 شاعر4گ--ويد به گاه شانه برو--بر تذرو5 خايه نهد به گاه شيب بدرد كمند رستم زال مع حرف التاء شست چهار معني دارد چيزي باشد از اهن كرده كه ماهيگيران بدان ماهي گيرند و فقاعيان بدويخ كشند معروفي گويد من شست به دريا فرو6 فكندمماهي برميد و ببرد7 شستم جاي گرفتن سوفار تير يعني انگشت بزرگ عنصري گويد زلف تو عمل كند به دستار اند را قول تو شكن نهد به گفتار اند را صد عقد8 بدان زلف شكن دار اندر چون شست ملك به گرد سوفار اندر1- نيش فصادان بود--- شمار بو-د يعني---- حساب كه به انگشت گيرند شگفت عج-ب باشد مع حرف الجيم شكنج شكن بو-د و ترنجيده يعني درهم كشيده و پرچين شده و مار-------- رنگي10 را نيز گويند شف-اهنج11---- پارها اهن ----كه سوراخ در ان بسيار ك------رده باشند تا-زرگران بدان زر-كشند تا باريك گردد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0152png شنج---- سرين مردم و-حيوانات باشد مع حرف الخاء شوخ چرك است كه بر اندام و جامه- نشيند خسروي گويد اگر شوخ بر جامها من بود چه باشد دلم از طمع هست پاك و ----كسي را نيز گويند كه سخت خشم2 بود شكء------------------------------------------------------خ كسي بود كه پايش به چيزي در-ايد و به سر درافتد گويندش بشكوخيد شخ زمين سخت باشد در دامن كوه و سر-كوه را نيز--- گويند	65	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms075	true	-5825482187143297601	60	286	319	1421	1542	304	شب زمستان بود و كپي سرد يافت كرمكي شب تاب ناگاهي بتافت شيب ب--دو معني است يكي سرگشته و مدهوش و شيفته را گويند حقيقي گويد4 نبوده مرا ايچ با تو-عتيب مرا بي--گنه كردهاي شيب و تيب و ديگر تازيانه بود ك-ه بافته باشند خسروي گويد بگ--اه شانه برو7 بر تذرو- خايه نهد بگ--اه شيب بدرد كمند رستم زال image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0189png 2----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- جاي گرفتن سوفار تيريع-ني انگشت بزرگ عنصري گويد زلف تو عمل كند ب--دستار اندر-- قول تو شكن نهد ب--گفتار اندر-- صد عقد- بدان زلف شكن دارا-ندر چون شست ملك بك--رد سوفار اندر 3 نيش فصادان باشد 4 شمار باشد يعني عقد حساب كه بان--گشت گيرند شگفت عجيب باشد مع حرف الجيم شكنج شكن باشد و ترنجيده يعني درهم كشيده و پرچين شده و مارسرخ شكنج رنگ--- را نيز گويند شفتاهنج 13423 پارها اهن بود كه سوراخ------ بسيار در ان كرده باشند تا زركشان بدان زر كشند تا باريك گردد---------------------------------------------------- شنج 313 سرين مردم و حيوانات باشد مع حرف الخاء شوخ چرك است كه بر-اندام و جامها نشيند خسروي گويد اگر شوخ بر جامها من بود چه باشد دلم از طمع هست پاك و نيز كسي را گو----يند كه زود خشم- بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0194png 216 شكوخ كسي بود كه پايش به چيزي در ايد و ب--سر درافتد گويند- بشكوخيد شخ زمين سخت باشد در دامن كوه و سر كوه را نيز شخ گويند	75	-2897775276134790297	882	1405.5	689	1311	67.27688598632812	163	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms066	false	-7174879664555657779	46	302	210	1459	1459	302	بشجانيد دقيقي گويد- صورت خشمت ار زهيبت خويش ذرهاي را به دهر بسنمايد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0153png خاك دريا شود بسوزد اب بفسرد افتاب وا بشجايد شمد جنسي است از نان سفيد نيكو شخود ان باشد كه گويند به ناخن ريش كرده يعني جراحت كرده1 شمند بشمند3 و شهند باشد و شهد نيز گويندش كه از شهند3 گرفته اشده و به معني بيهوش4 نيز امده5 شاه --------------------ورد و شاهي ورد6 هر دو ان بخاري بود كه چون ابر گ-رد ماه درا-مده باشد چون سپري وكروهي سرايچه2 خوانند و تازيان هاله گويندش و بعضي خرمن ماه گويندش شاعر8 گ-----------ويد به خط و ان لب و دندانش بنگر كه همواره مرا دارند در تاب يكي همچون پرن1 در اوج خورشيد يكي چون شاه ورد از گرد مهتاب شود به لغت جهودان به معني شد باشد شميد و شمانيد----- از تشنگي و دمادم--- گريستن و غريو و غرنگ و غرن و پيو كشيدن باشد11 چنانكه عنصري گويد شميد------------------- و دلش موج بر-زد ز جوش ز دل هوش از -جان رميده خروش شمشاد مرز-نجوش12 باشد13 و ديگر چوب راست معروف را گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0154png شيد نام افتاب1 است چون هور2 فردوسي گويد نظم بدو گفت زان سو3 كه تابنده4 شيد برايد يكي پرده بينم سپيد مع حرف الراء شمشار----- چويي است كه درختش بسيار بلند نباشد و پيوسته سبز باشد و از ان---- التهاي پيشه وران كنن-د و چوبي سخت باشد شاعر-----5 گويد نظم نگر ان قد او زلفينش 6كه گويي فرو هشته است7 از شمشاد8 شمشار شاكار---9 كاري بي مز----د و بيگار باشد كه بي-اجرت به قهر كار فرمايند-	66	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms076	true	-7275081048389924713	0	228	0	1113	1449	301	بشجانيد دقيقي گويد1 صورت خشمت ار-زهيبت خويش ذرهاي را ب--دهر ب-نمايد2--------------------------------------------------- خاك دريا شود بسوزد اب بفسرد افتاب و- بشجايد شمد جنسي است از-نان سفيد نيكو شخود ان باشد كه گويند ب--ناخن ريش كرده يعني جراحت كرده- شمند ش---------هند باشد و شهد نيز گويندش كه از شهند- گرفته -شده و بم--عني بيهوشي نيز امده است شادورد 1250 بروزن لاجورد و شايورد--- هر دو ان بخار -بود كه چون ابر گيرد ماه در امده باشد چون سپري---------------------- و تازيان هاله گوي-----------------------ندش شاعر فيروز مشرقي گويد ب--خط و-ان لب و-دندانش بنگر كه همواره مرا دارند در تاب يكي همچون پرن -در اوج خورشيد يكي چون شاي-ورد از-گرد-مهتاب شود به لغت جهودان-------- شد باشد شميد-و شمانيد 1275 از تشنگي و دمادم از گريستن و غريو و غرنگ و غرن و بيو image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0196png شميد و دلش موج بر زد ز-جوش ز دل هوش و ازجان رميده خروش شفشاد مرز نجوش-- باشد-- و ديگر چوب راست معروف را گويند ----------------------------------------------------شيد نام افتاب -است چون هور- فردوسي گويد---1 بدو-گفت زان سو--كه تابنده -شيد برايد يكي پرده بينم سپيد مع حرف الراء شفشار12603 چوبي است كه درختش بسيار بلند نباشد و پيوسته سبز باشد و از ان چوب التهاي پيشه وران سازند و چوبي سخت باشد شاعر لبيبي گويد4 فداي-- ان قد -و زلف--ش -كه گو-ي فرو هشته است -از شمشادشم--شار شاكار1261 كار--بي مزد بود و بيگار----- كه بي اجرت ب--قهر كار فرمايند	76	-2897775276134790297	946	1482.5	745	1337	70.75542449951172	154	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms067	false	-8510246666111187844	0	53	0	231	1457	301	و مزد ندهند شاه كار نيز همين معني دارد كه كسي بي-اجره كسي را در كار دارد كسايي گويد نكني طاعت و انگه كه اكني اسست و ضعيف راست گويي كه همي سخره10 و شاكار كني---------------------------------------------------------------------------------------------- شيار---- ان زمين باشد كه به گاو-اهن شكافند بهر تخم و در بعضي جاي ان را شومزده11	67	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms076	true	-7275081048389924713	228	298	1113	1430	1449	301	و مزد ندهند شاه كار نيز همين معني دارد كه كسي بي اجرت كسي را در كاردا-رد كسايي گويد نكني طاعت و انگه كه -كني -سست و-ضعيف راست گويي كه همه سخره و---شاكار كني شنار1362 شنا كردن باشد در اب بوشكور گويد7 بدو گفت مردي سوي رودبار به روداندرون شد همي بي شنار شيار1363 ان زميني بود كه به گاو اهن شكافند بهر تخم و در بعضي جا- ان-را شوم -----	76	-2897775276134790297	206	343.0	160	331	62.23564910888672	39	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms067	false	-8510246666111187844	54	301	240	1457	1457	301	صحراي سنگ روي او كه14 سنگلاخ را از سم اهوان و گوزنان شيار كرد شديار ----زمين گاو كرده كه تخم كارند در--و شخار----- قليه14 سنگ ي----عني چيزي باشد كه گازران بدان جامه شويند و صابون-پزان و رنگرزان15 به كار دارند عنصري گويد از نمك رنگ او گرفته غبار-خاكش از گر دشور16 گشته شخار ش-نكار17 و شدكار زميني----- كه شديار كرده باشند يعني شيار----- و تخم انداخته رودكي گويد تا زندهام مرا نيست جز مدح كار و كردار كشت و درودم اين است خرمن همين و شد كار شهريار---- پادشاه باشد شور---- مشغله و اشوب بود چ--يزي را كه به هم بر-اميخته شده گو-----يند شوريده است فردوسي گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0155png بدامم نيايد1 بسان2 تو گور------- رهايي نيابي بدينسان م----شور ديگر طعم نمك بود رود-كي گويد نظم كار بوسه چو اب خوردن شور بخوري باز تشنه--- گردي زود شكر شكار باشد فردوسي گويد نظم جهان را ندانم چرا پروري چو --پروردها خويش را بشكري شمر پارگي3 را گويند يعني ابگير و ابدان باشد و جوي خرد را نيز گويند-------------------------------------------------- دقيقي گويد- چو اب اندر شمر بسيار ماند ز-هومت گيرد از ارام بسيار شاءغر و----لايتي است به كنار ماوراء-النهر و از ان طرف ولايت همه ريگ باشد و از پس بيابان ريگ ولايت و اقليم كافر است و در شاوغر همه كرباس بافند شكار4--- پيكار باشد شامار ------نام جايگاه گروه گبران است5 شار ----نام پاد شااه حبشه باشد6 شخنشار7 -----------------نام مرغي است---- تيره گون ابي ميانها سرش سپيد- بزرگ بود و بعضي ميانه باشد شهريور---- ماه مهر بود شيپور-	67	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms077	true	-5861946545126067657	4	232	55	1215	1616	304	صحراي سنگ روي و گه--- سنگلاخ را از سم اهوان و گوزنان شيار كرد شديار1362 زمين گاو كرده كه تخم كارند در او شخار13651 قليه-- سنگ بود يعني چيزي باشد كه گازران بدان جامه شويند و صابون پزان و رنگرزان ب----كار دارند عنصري گويد از نمك رنگ او گرفته غبار خاكش از گرد شور-- گشته شخار شد كار1366 ------زميني باشد كه شديار كرده باشند يعني شيار كرده و تخم انداخته ----------------------------------------------------------------------------------------شهريار1367 پادشاه باشد شور1368 مشغله و اشوب بود و چيزي را كه ب--هم بر اميخته شده باشد گويند شوريده است فردوسي راست---------------------------------------------------- بدامم نيايد- بسان- تو گور ز چنگم رهايي نيابي-------- مشور شور ديگر طعم نمك بود رود كي گويد5 ك---ار بوسه چو-اب خوردن شور بخوري بيش تشنه تر گردي شكر1361 شكار باشد فردوسي گويد---- جهان--ا ندانم چه بد گوهري كه پروردها خويش را بشكري شمر باركي- را گويند يعني ابگير و ابدان باشد و جوي خرد را نيز گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0198png دقيقي گويد1 چو-اب اندر شمر بسيار-ماند ز هومت گيرد از ارام بسيار شاءغر1271 ولايتي است بر كنار ماوراء النهر و از ان طرف ولايت همه ريگ باشد و از-پس بيابان ريگ ولايت -----------------و در شاوغر همه كرباس بافند شكار1373 پيكار----- شامار 13732 نام جايگاه گروه گبران است- شار1374 نام پادش--اه حبشه باشد- شخنشار1275 بروزن سمن زار نام مرغي است ابي تيره گون---- ميانه- سرش سپيدي بزرگ بود و بعضي ميانه باشد شهريور1376 ماه مهر-بود شيپور	77	-2897775276134790297	947	1505.5	757	1375	68.87272644042969	157	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms068	false	7238356766550282659	0	132	0	677	1476	302	ناي رويين بو-د اسدي گويد ز كوس و زراند8و---- دراي خروش ز شيپور وا ز نالها --ناي جوش شاد-خوار-شادمان باشد-------------------------------------------------- شلير شب-----ه شفتالو بعضي تمام سرخ و بعضي سفيد و بعضي زرد1 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0156png فرفنگ فارسي مدرسدا سپنسالار شيذر1 خداوند-------- عز و جل را گويند مع حرف الزاء شترغاز---- بيخ گياهي است كه در سركه نهند و به ريچال2 خورند شجليز3 سرماي سخت -------------------------------------------------بود مع حرف السين شدكيس4 قوس وقزح بود شاعر5 گويد ميغ مانندها پنبه است ووراباد نداف6هست شد كيس درونه كه بدو پنبه زنند7 شامس8 جزيرهاي بود به يونان زمين عنصري گويد به اءين يكي شهر شامس بهنام يكي شهريار اندرو شادكام فلقراط نام از دري9 مهتري هم از نسل افوس10 بن مشتري11 مع حرف الشين شخش فرو خزيدن بود از جاي خويش شكيش جوالي بود كه از دوخ	68	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms077	true	-5861946545126067657	232	303	1215	1612	1616	304	ناي روءين باشد اسدي گويد ز كوس و نفير و خروش دراي----- ز شيپور و از نالها كرناي---- شاد خوار شادمان باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0195png شلير1371 شبيه شفتالو بعضي تمام سرخ و بعضي سفيد و زرد-------------------------------------------------------------------------------------- شيذر بروزن ديگر خداي عز و جل را گويند مع حرف الزاء شترغاز1281 بيخ گياهي است كه در سركه نهند و ب--ريچال- خورند شجليز- سرماي سخت image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0200png------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ شكيش جوالي بود كه از دوخ	77	-2897775276134790297	248	185.0	191	802	30.922693252563477	48	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms068	false	7238356766550282659	134	301	690	1472	1476	302	خميده14 بود شخ-----------يش و شحخ-------------ش مرغك كوچك خوش اواز است15 شكرش16 بدنامي را گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0157png مع حرف الغين شوغ1 پوستي سخت باشد كه بر اندام پديد ايد از غايت كار كردن يا از رفتن پياده و دست و پاي سطبر شود و بر دست و پاي شتر باشد شغ----- شاخ گاو بو-د فردوسي گويد به بازي و خنده گرفت2 و نشست شغ گاو و دنبال گرگي بدست مع حرف الفاء شندف طبل ودهل باشد3 شگرف نيكويي و حشمت و قوي و سطبر بود4 كسايي گويد ازين5 زمانها جافي و گردش شب و روز شگرف گشت صبور-و صبور-گشت شگرف6 شنگرف------ زنجرف بود به تازي7 مع حر------------------------------ف الكاف شنگ به سه معني است يكي شاهدي را گويند كه مطبوع و شيرين حركات باشد و شوخ چشم و ديگر خياري بود كه در فاليز از بهر تخم بگذارند و ديگر نابكار و دزد و راهزن خلق8 را گويند به -----------------------------------------------------فر مدحتش11 شايد كه رويد زبان طوطي از اندام شترنگ شرفنگ12 بانگ پيا مردم و غيره بو-د شرنگ خرزهره	68	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms078	true	4041194444982802256	2	159	10	770	1468	302	خميده ب--ود شخيش بروزن كشيش و شخش1388 بروزن روش مرغك كوچك خوش اواز است-- شكرش-- بدنامي را گويند شوغ------------------------------------------------------------------ پوست- سختي بود كه بر اندام پديد ايد از غايت كار-كردن يا از رفتن پياده پا3 س--------طبر شود و بر دست و-پاي شتربا-شد شغ 1311 شاخ گاو باشد فردوسي گويد ب--بازي و-خنده گرفتن-- نشست شغ گاو و دنبال گرگي بدست image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0197png از اين------------------------------ زمانها جافي و گردش شب و روز شگرف گشت صبور و صبور گشت شگرف- شنگرف بتازي زنجرف ب--------اشد مع حرف القاف شبق139 ناي رويين مع حرف الكاف شنگ به سه معني است يكي شاهدي را گويند كه مطبوع-------- حركات بو-د و شوخ چشم و ديگر خياري بود كه در پاليز از بهر تخم بگذارند و ديگر نابكار و دزد و راهزن خلق- را گويند شترنگ 2154 شطرنج و انرا مردم گياه نيز گويند شهيدي گويد بفر مدحتت-- شايد كه رويد زبان طوطي از اندام شترنگ شرفنگ-- بانگ پي م-ردم و-غيره باشد شرنگ خرزهره	78	-2897775276134790297	550	840.0	426	904	60.8407096862793	98	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms069	false	4305923226324732292	0	141	0	677	1433	302	گياهي بود سبز چون زهر تلخ فردوسي گويد نظم image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0158png ندارد1 به يك كار كردن درنگ گهي نوش بار اورد گه شرنگ شع شاد باش اي ملك شهر گشاينده كه شد در دهان عدو3 از هيبت تو شهد شرنگ4---------------------------------------------------- شتالنگ كعب پاي بود و بژول نيز گويندش شفترنگ الويي است كه نيمها او سرخ و نيمها او سفيد شود و ب-------------------------------------------------عضي زرد و حالا ان را شلير5 گويند و به زبان اصفهانيان ان را تالانك 6گويند7 شاعر8 گويد با سماع چنگ باش از چاشتگه تا ان زمانكز--فلك پروين پديد ايد چو سيمين شفترنگ شفك شفر9 -----بود يعني نابكار و خلق شده بهرامي10 گويد شعر صد شكر كه فيروز به شكر شه خوبان11 باز امده12 تا هر شفكي ژاژ نخايد شوك به ----تازي خار است جهت ضرورت قافيه اورده شوشك و شاشك13--- هر دو ربابي بود--- چهار تار كه نوازند	69	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms078	true	4041194444982802256	159	299	770	1451	1468	302	گياهي بود سبز چون زهر تلخ فردوسي گويد نيارد ب-----------------------------------------------------------يك كار كردن درنگ گهي نوش بار اورد گه شرنگ اس ا دراين 21 اس مع القاف ا اس مع الكاف مج اين لغت را ندارد اس اس مج ني image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0202png شتالنگ كعب پاي بود-- بژول نيز گويند- شفترنگ الويي است--- نيمها او سرخ و نيمها وي سفيد باشد شبيه شفتالو بعضي تمام سرخ باشد و بعضي تمام سفيد و بعضي زرد-- حالا ان-را شلير1 گويند و ب--زبان اصفهاني-- ان-را تالانك -گويند عسجدي گ-ويد با سماع چنگ باش از چاشتگه تا ان زمان كز فلك پروين پديد ايد چو سيمين شفترنگ شفك 12003 شفر بود يعني نابكار و خلق شده شاعر رودكي گويد پنداشت همي حاسد كوبازنيايد4-------- باز امد--- تا هر شفكي ژاژ نخايد شوك 14015 بتازي خار-است---------------------- شوشك و شاشك 1202 هر دو ربابي بود كه چهارگ-----ه نوازند	78	-2897775276134790297	421	599.5	327	795	52.95597457885742	72	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms069	false	4305923226324732292	142	271	685	1298	1433	302	گويد گهي سماع زماني وگاه بربط و-- چنگ گهي چغانه و طنبور و شوشك و-عنقا15 شارك مرغي است كوچك و خوش اواز و بسيار زيرك و پرشور و حسن و او را هزاردستان گويند و در ملك هندو ميباشد شاعر----16 گويد نظم الا تا درايند طوطي وشارك الا تا سرايند قمري وساري و شهرك نيز گويندش17----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0159png شتاك1---------- شاخ نو بود كه از بن درخت و از بن رياحين بيرون جهد و برويد--- تازه و نازك و خرد بود شلك گلي باشد سياه-رنگ و لزج يعني سخت پاي گير كه چون پاي درو- نهند به دشواري بيرون توان اورد رود-كي گويد نظم چو پيش ارند كردارت2 به محشر فرو ماني همه چون خر به شلكا3 شرفاك بانگ اهسته بود-- اواز پاي را نيز گويند مع حرف اللام	69	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms079	true	-8417399894301512063	0	164	0	756	1434	302	گويد گهي رباب ز--ني -گاه بربط وگه چنگ گهي چغانه و طنبور و شوشك و عنقا-- شارك مرغي است كوچك و خوش اواز و--------------------------------- هزاردستان گوين---------------------د شاعر لبيبي گويد الا---- تا درايند طوط-------------------------------ي و شارك مج شتير 21 مج اس برون ايد مج اين واژه را ندارد اس1 صد شكر كه فيروز زلشكر اس شه خوبان مج اين لغت را نداره مصراع اول اين بيت نه تنها در نسغ عكسي با يكديگر تفاوت دارد بلكه در ماخذ چاهي هم اختلافي در نام شاعر و هم همين مصرع ديده مي شود رك لغت نامه و برهان image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_019--9png شتاك بروزن هلاك شاخ نو-بود كه از-بن درخت و از بن رياحين بيرون جهد و برو يد و تازه و نازك و خرد بود شلك گلي باشد سياه رنگ و لزج يعني سخت پاي-گير ---چون پاي دران نهند ب--دشواري بيرون اي------د رود كي گويد---- چو پيش ارند كردارت ب---محشر فرو-ماني چوخر در جاي-- شلكا2 شرفاك بانگ اهسته بود و اواز-پاي را نيز گويند مع حرف الميم	79	-2897775276134790297	417	604.5	324	877	47.5484619140625	70	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms070	false	513981854857982944	0	107	0	536	1475	302	سفيد دارد و بعضي گفتهاند كه شيم نام رودخانه-اي است كه ان ماهي را بدان نام باز خوانند شمم5 و------------------------------------------------- شم هر دو پاي افزاري است كه ان را به اذربايجان بسيار دارند و ان يك تاه6 چرم بود-- رشتها دراز بد و بركشند بيشتر مسافران و دهقانان دارند و ديگر------- نفرت و دوري -را گويند7------------------------------ شجام سرماي سخت باشد كه درختان را خشك گرداند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0160png مع حرف النون شمان بانگ و نعره و گريها دم-----------------ادم باشد از تشنگي و غيره1 شيان جزا و مكافات بود3 شيون----- ماتم بود شبستان بستان خرم بود3 شاد------------------------------روان----- سپهر طارم4------------------------------ شبان---- چوپان باشد شيلان5 عناب را گويند و بعضي	70	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms079	true	-8417399894301512063	173	302	797	1434	1434	302	سفيد دارد و بعضي گفتهاند كه شيم نام رودخانه اي است كه ان ماهي را بدان نام باز خوانند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0204png شمم و شم هر دو-پاي افزاري است كه ان-را به اذربايجان بسيار دارند و ان يكتا--- چرم بود و رشتها دراز بدو ---كشند بيشتر مسافران و دهقانان دارند و ديگر دوري و نفرت ----را نيز گويند و شم بمعني بوييدن نيز امده است شجام سرماي سخت بود- كه درختان را خشگ گرداند---------------------------------------------------- مع حرف النون شمان بانگ و نعره و گريه- دمادم شمنان 1414 دمادم باشد از تشنگي و غيره- شيان جزا و-مكافات----- شيون 1416 ماتم بود شبستان بستان خرم و در بعضي نسخ خانها خواب را گويند شاداروان 1418 سپهر طارم و بمعني بساط بزرگ نيز امده است شبان1411 چوپان----- شيلان- عناب را گويند و بعضي-	79	-2897775276134790297	432	663.5	339	717	60.25104522705078	75	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms070	false	513981854857982944	109	302	550	1475	1475	302	شايگان كار بي مزد بود و اصل اان شاهگان بوده است يعني چيزي كه لايق شاهان باشد و معني ان بسيار است گويند گنج شايگان يعني گنج پر كه در-ان مال بسيار است- و شعرا قافيها جمع را شايگان ب---دان نسبت گفتهاند كه مثل ان قافيه بسيار است7-------------------------------------- شمن بت-پرست بود فردوسي8 گويد بت پرستي گرفته-ايم همه-اين جهان چونبت است و ما شمنيم----------------------------------------------------------------------------------------- مع حرف الهاء شاه به سه معني است اول پادشاه بود دوم شاه شطرنج9 سوم داماد را گويند و اين غريب است اندرين معني استاد عنصري گويد نشستند بر گاه داماد --ماه چه نيكو بود-گاه را ماه و شاه10 شاهراه راها عام را گويند و ان راه فراخ بود كه بسيار راهها از ان به جايها بگشايد-------------------------------------------------- و راه شاه نيز خوانندش image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0161png شتاه1 و شناه هر دو به معني شنا-كردن -----در اب رودكي گويد اي به درياي عقل كرده2 شناه-وز همه نيك و بد شده اگاه شكوه و شكه حشمت و زيبايي و بزرگي باشد عنصري گويد گرانمايه كاوي بفر شكوه برفت و شد اخر به ايين كروه3 اپادشاهي كه با شكه باشد4 حزم او چون بلند كه باشد شكافه زخمها مطربان بود ب---دان بربط و چغانه-	70	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms080	true	6721888529769795874	5	214	62	1039	1498	303	شايگان كار بي مزد و در- اصل---- شاهگان بوده است يعني چيزي كه لايق شاهان----- و معني ان بسيار است گويند گنج شايگان يعني گنج پر كه در ان مال بسيار باشد و شعرا قافيه- جمع را شايگان هم بدان نسبت گفتهاند كه مثل ان قافيه بسيار است و در بعضي نسخ گنج خسرو پرو يز را گويند شمن بت پرست بود رودكي گ--ويد بت پرستي گرفته ايم همه اين جهان چون بتس-ت و ما-شمنيم شخودن 231 بناخن خليدن شان12244 جامها سفيد بود كه از هندوستان ارند شميدن گريه با غريو بود مع حرف الهاء شاه به سه معني است پا----دشاه بود ----شاه شطرنج- بود داماد را گويند و-اين غريب است اندرين معني------ عنصري گويد نشستند بر-گاه بر شاه وماه چه نيكو-بود گاه را ماه و شاه و شاهراه راه- عام را گويند و ان راه فراخ بود كه بسيار راهها از ان به جايها بگشايد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0206png و راه شاه نيز گويندش----------------------------------------------------- شتاه- و شناه هر دو بم--عني شنا كردن باشد در اب منجيك گويد اي ب--درياي عقل كرده- شناه وز همه نيك و بد شده اگاه شكوه و شكه حشمت و زيبابي و بزرگي ب-ود عنصري گويد1 پا---------------------------------------------------دشاهي كه با-شكه باشد- حزم او چون بلند كه باشد شكافه زخمها مطربان بود كه بدان بربط و چغانه	80	-2897775276134790297	732	1163.5	571	1124	65.12455749511719	139	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms071	false	-3468382030612887267	4	69	18	338	1476	302	نوازند و خانها گهواره را نيز گويند5 شف------------------------------------------وده هفته باشد6 شوره انبار خاك و سرگين بود7 شاره دستار هنديان باش-----------------------------------------د شير شرزه8 شيري كه نيرومند و بهترين شيران باشد و مهيب و خشمگين كه دندان از لب برهنه كرده باشد شفانه9--- مرغي است بزرگتر از زغن دو سه رنگ دارد و او را سزكر101 گوي-ند شخكاسه تگرگ بود11 شاد-----------------------------------------------------گونه زنان مطربه12 بو-د شنه13 و شيهه	71	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms080	true	6721888529769795874	217	302	1051	1493	1498	303	نوازند و خانها گهواره را نيز گويند شادنه 14302 بروزن دامنه داروي چشم را گويند شقوده هفته باشد- شوره انبار خاك و سرگين بود- شاره دستار هندوان بود شماله 341 بر وزن نواله نوعي برنج را گويند شير شرزه- شيري كه نيرومند-----ترين شيران باشد------- و خشمگين كه دندان از-لب برهنه كرده باشد شفانه 261 مرغي است بزرگتر از زغن -و سه رنگ دارد و او را سبز گرا خوانند شخكاسه تگرگ بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0203png 229 شاد گونه زنان مطر به باشند شنه-- و شيهه	80	-2897775276134790297	272	429.5	215	461	59.00217056274414	46	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms071	false	-3468382030612887267	69	302	338	1476	1476	302	اواز است و بانگ---- شير بود كه از نشاط كند شنگينه چوبي بود كه خر و گاو را بدان رانند و گواز نيز خوانندش ش-له و شوله سرگين-دان و جاي خاك و پليديها بود در14 محله و كويها كه---- همي جمع image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0162png كنند به يكجا1 شله شرم زنان بود ي-عني فرج ايشان شله وشو-----له تختها جامه بود3 شبغاره4 شبگاه بود كه چهار-پايان درو-- بندند شخوده به معني خراشيده باشد يعني كاو-يده به ناخن و غيره شاعر------5 گويد -پرسيد6 بسيار ا و بشخود7 خاك به ناخن سر چاه را كرد8 چاك شميده به چند معني است يكي به معني رميده باشد9 و ديگر ان است كه نفس پياپي از راه بيني دماد-------م از تشنگي يا از گريستن و غريو و غرنگ و غرن-------------- پيوسته11 و شمان12 نيز گويندش13 عنصري گويد -شميد و دلش موج بر-زد ز جوش14 ز دل هوش واز جان رميده خروش شكره مرغان شكار-كننده باشد------------------------------------------------------ شاشه گميز15 بود يعني بول شنوشه عطسه بود شوريده اشفته16-- شوغه17 از كار كردن يا از رفتن پياده دست و پا سطبر شود مع حرف الياء شب-بوي گل خيرو باشد18 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0163png شكپوي1 اواز پاي مردم باشد كه نرم و اهسته روند در شب و غيره -بوشكور گويد لي توانگر به نزديك زن خفته بود كه در خواب شكپوي مردم شنود شاهبوي عنبر بود ------------از ريباحين است----- گلي باشد زرد و ان را به تازي منثور خوانند- شياني درم ده هفت ب-ود image-	71	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms081	true	7925984214810155909	0	233	0	1082	1542	304	اواز اسب بود و نعره شير---- كه از نشاط كند شنگينه چوبي بود كه خر-و گاو را بدان رانند و گواز نيز خوانندش شءله وشيوله سرگين دان و جاي خاك و پليديها بود در-- محله و كويها كه جمع همي --------------------------------------------------------كنند ب--يكجا -شله شرم زنان بود بمعني فرج ايشان بر وزن قله شله تخت-- جامه----- شبغاره- شبگاه بود كه چهار پايان در ان بندند شخوده بم--عني خراشيده باشد يعني كاو يده به ناخن و غيره شاعر فردوسي گويد بپرسيد- بسيار-- و بشخود -خاك بن--اخن سر چاه را كرد- چاك شميده به چند معني است يك--------ي رميده------ و ديگر ان--ست كه نفس پياپي از راه بيني ميزند و زمام از تشنگي يا از گريستن-- غريو و غرنگ و غرن از دست داده و پيوسته---- غمان --نيز گويندش-- عنصري گويد5 شميد و دلش موج بر زد ز-جوش ز---دل هوش و ازجان رميده خروش شگره مرغان شكار كننده باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0208png 220 شاشه گميز-- بود يعني بول شنوشه عطسه بود شوريده اشفته بود شوغه-- ازك-ار كردن يا از رفتن پياده دست و پا سطبر شود مع حرف الياء شب بوي گل خيري باشد شگپوي------------------------------------------------------- اواز-پاي مردم بود -كه نرم و اهسته روند در شب و غيره ابوشكور گويد--- توانگر به نزديك زن خفته بود كه در خواب شگپوي مردم شنود شاهبوي عنبر باشد شب بوي 531 از ري-احين است و ان گلي باشد زرد و------ به تازي منثور خوانندش شياني درم ده هفت باشد image	81	-2897775276134790297	899	1410.0	706	1267	70.95500946044922	158	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms072	false	276897237287343625	163	304	869	1555	1555	304	و به تازي دغدغه گويند و ان ان است كه كسي را زير بغل وكف پاي بخارند و او به خنده درافتد و در خراسان گلغوچه6 خوانند ان را و در بعضي جاي نچليچه7 گويند شاعر8 گويد چنان بمالم9 من اجاي غلغليج گهش كه او به مالش اول ز خود ش-----ود بيهوش-------------------------------------------------- غليج انگز بود و-بتي كه بتراشند10 غلج گرهي باشد دو تا كه ان را اسان نتوان11 گشاد معروفي گويد شعر اي انكه عاشقي به غم اندر غمي شده با12 من بيا به دامن من غلج برفكن3 ---غارج صبوحي باشد و شرابي كه در صبوحي خورند شاعر14 گويد نظم---------- خوش ان15 نبيد غارجي با دوستان يك دله گيتي به ارام اندرون مجلس به بانگ او اولوله image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0167png فرهنگ فارسي هدرسه سپفسالار غفج شمشير ابدار و ابگير را نيز-گويند1 غلفج زيلوي سرخ بود3 غرمج------ ارزن پخته به چربش3 يا-	72	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms083	true	3594429217186930196	0	125	0	622	1509	303	و به تازي دغدغه گويند و ان ان--ست كه كسي را ---------كف پاي بخارند و او به خنده درافتد و در خراسان كلغوچه گويند و-------- در بعضي جاي يخليچه- گويند لبيبي گويد چنان بمالم- من -جاي غلغليج گهش كه او ب--مالش اول------ شود زخود بيهوش image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0211png غليج انگز-بود و بتي كه بتراشند --غلج گرهي باشد دو تا كه ان-را اسان نتوان-- گشاد معروفي گويد2--- اي اتكه عاشقي به غم اندر غمي شده با---من بيا ب--دامن من---- برفكن غلج غارج صبوحي باشد و شرابي كه در صبوحي خورند شاعر ابوسليك گرگاني گويد3 خوش ان-- نبيد غارجي با دوستان يك-دله گيتي ب--ارام اندرون مجلس ب--بانگ و --ولوله------------------------------------------------------------------------------- غفج شمشير ابدار و ابگير را نيز گويند- غلفج زيلوي سرخ بود- غرمچ 12114 ارزن پخته ب--چربش- يا	83	-2897775276134790297	510	803.5	402	763	66.84141540527344	85	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms073	false	3333549675490016117	2	220	8	1015	1433	302	غنج كرشمه و ناز4 باشد و به معني نيكو و خوش نيز بود غنج-- سرين مردم و حيوانات--- باشد5 و جوال را نيز گويند مع حر--------------------------------------------------ف الدال غند به معني گرد يعني جمعي انبوه را گويند كه به هم گرد امده باشند غرد خانها تابستاني بود غو------------شاد جاي گاوان و گوسفندان ب-ود غنود به م----------عني خفتن باشد يعني به خواب اندر شد مع حرف الراء غر-و غرغر6--- دبه خايه بود رودكي گويد پيس ناسور كوني و كج پاي خايگان غر هر يكي چو دراي------------------- غنجار ---ان سرخي بود- كه زنان بر روي كنند و ان را گلا-گونه8 و گلگونه نيز خوانند غاتفر9 شهري است كه در--و سرو- بسيار بود image file---------------------------------------------name0485QatranTabriziFarhangFarsi_0168png باب الغين فرهنگ فارسي مدرسها سپهسالار مع حرف الژاء غليواژ مرغ گوشتگير بود و ان را خاد و زغن1 و موش گير و دال برجي2 نيز گويند مع حرف السين غرس خشم وتندي بود شعر3 گرنه بدبختمي نيفكندي4 به يكي جاف جاف زود غرس مع حرف الشين غاش كسي را گويند كه به غايت كسي را دوست دارد و محبت و عشق او به غ-ايت باشد رود-كي گويد نظم خويشتن پاك دار و بي پرخاش هيچ-كس را مباش عاشق غاش غوش چوبي است سخت كه از ان خنياگران زخمها رباب و عود سازند و سلاح داران تبر چوبي5 سخت است و از ان سخت-تر چوبي نيست	73	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms083	true	3594429217186930196	126	298	628	1486	1509	303	غنج كرشمه و ناز--باشد و بم--عني نيكو و خوش نيز بود بمعني سرين مردم و حيوانات هم باشد- و جوال را نيز گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0216png مع حرف الدال غند گي-------رد يعني جمعي انبوه را گويند كه ب--هم گرد امده باشند غرد خانها تابستاني بود غوشاد بروزن نوشاد جاي گاوان و گوسفندان باشد غيود بر وزن گشود بمعني خفت ي------عني ب--خواب ----رفت مع حرف الراء غر و غرغر1417 دبه خايه بود رودكي گويد پيسي وگنددهان داري وپاي خايگان غر هريك چو---دراي غيقر14984 عجمي بود غنجار121 ان سرخي باشد كه زنان بر-روي كنند و ان-را كلا گونه- و گلگونه نيز خوانند غانفر- شهري است كه در او سرو5 بسيار است image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0213png مع حر-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ف الشين غاش كسي را گويند كه به غايت كسي را دوست دارد و محبت و عشق او بي نهايت باشد رود كي گويد---- خويشتن پاك دار و بي پرخاش هيچ كس را مباش عاشق غاش غوش چوبي است سخت كه از ان خنياگران زخمه- رباب و عود سازند و سلاح-داران تبر-------------- و از ان سخت تر چوب- نيست	83	-2897775276134790297	648	901.5	503	1165	55.622318267822266	117	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms073	false	3333549675490016117	252	301	1166	1430	1433	302	مع حرف الكاف غرنگ11 اوازي باشد--- از سر گريه و زاري كه نرم نرم به گوش ايد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0169png غنگ چوبي باشد دراز كه عصاران در كارگاه سنگ در اان او-يزند تا گران گردد و روغن از كوبين1 بيرون ايد3 غدنگ مردم بي-اندام و ابله و نامطبوع را-گويند	73	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms084	true	2347709769254073009	9	58	75	286	1506	303	مع حرف الكاف غرنگ-- اوازي باشد كه از سر گريه و زاري كه نرم نرم ب--گوش ايد---------------------------------------------------- غنگ چوبي باشد دراز كه عصاران در كارگاه سنگ در -ان او يزند تا گران گردد و روغن از كوبين- بيرون ايد- غدنگ مردم بي اندام و ابله و نامطبوع را گويند	84	-2897775276134790297	205	348.0	160	270	75.9259262084961	42	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms074	false	6965466504924668282	13	283	71	1381	1455	301	غاوشنگ چوبي باشد اكها بدان گاو رانند شاعر7 گويد مرد را بسيار8 خشم امد ازين غاوشنگي9 بر كف اورده گزين غوك چغز10 باشد كه در اب بانگ كند يعني مگا غالوك مهرها گلين باشد كه در كمان گروهه11 نهند و اندازند خسروي گ----------------------------------------------------ويد كمان گروهها زرين شده محاقي12 ماه-ستاره يكسره غ-الوكهاي سيم اندود13 غشاك14 گنده و ناخوش بود مع حرف اللام غنجال ميوها ترش باشد15 اغول شبانگاه يا شبگاه16گوسفندان و چهار-پا---------يان بود كندها بزاراگ17 و فراح18 در كوه و دشت و ديگر نوعي است از ديوان زشت كه مردم را به صحرا هلاك كن-------------د گاهي چو گوسفندان در19 غول جاي من گاهي چو غول گرد بيابان دوان دوان20 اغال گرديدن بود بر پهلو و ديگر سوراخ گوسفندان را گويند در كوه image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0170png مع حرف الميم غژم دانها انگور بود كه تكس1 و شيره در ميان او بود اگويند صرها انگور بود كه سبزه اندر ميان وي اباشد يعني خوشه2 بر ----------گونها سياهي چشم است غژم او هم بر مثال مردمك چشم ازو تكس غژم ديگر ----------------------------------------------------خشم و كينه باشد3 -------غرم ميش كوهي يعني نخجير بود عنصري گويد تو شيري و شيران به كردار غرم برو4 تا رهاني دلم را زگرم فردوسي گويد ز چنگال يوزان همه دشت غرم دريده برو دل پر از داغ اوا گرم- مع حرف النون غلتيدن مراغه را گويند يعني از پهلو به پهلو گشتن غريدن به معني خروشيدن است و ان اوازي است به هيبت چون اواز شير و پلنگ و غير ايتها غنودن خواب رفتن و چشم از خواب گرم كردن باشد غرن5 بانگ و دمدمها گريستن6---- غن تنگ تير عصاران بود ي-عني سنگ گران كه در چوب او-يزند تا روغن بيرون	74	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms084	true	2347709769254073009	58	302	286	1503	1506	303	غاءشنگ چوبي باشد كه-- بدان گاو رانتد---------------------------------------------------------------- غوك چغز-- باشد كه در اب بانگ كند غالء--------وك مهرها گلين باشد كه در كمان گروهه-- نهند و اندازند خسرواني image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0215png گويد كمان گروهه- زرين شده مخاقي-- ماه ستاره جمله چوغالوكهاي سيم اندود-- غشاك-- گنده و ناخوش---- مع حرف اللام غنجال ميوها ترش باشد ---غول شبانگاه يا شبگاه- گوسفندان و چهار پايان و گذريان بود و گنده و بزرگ- و فرا-خي در كوه و دشت و ديگر نوعي است از ديوان زشت كه مردم را در صحرا هلاك كنند بوشكور گويد گاهي چو-گوسفندان در---غول جاي من گاهي چو-غول گيردبيابان دوان دوان ---غال گرديدن بود به پهلو و ديگر سوراخ گوسفندان را گويند در كوه مع حر----------------------------------------------------ف الميم غژم دانها انگور بود كه تكس و- شيره در ميان وي بود گو-يند صره- انگور بود كه سبزه --در ميان وي -باشد يعني خوشه بهرامي گويد برگونها سياهي چشم---ت غژم او هم بر مثال مردمك چشم ازوتگس image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0220png 242 و بمعني خشم و كينه نيز امده است غرم ميش كوهي يعني نخجير بود------------------------------------------------------------------ فردوسي گويد ز-چنگال يوزان همه دشت غرم دريده برو دل پر-از-داغ --و گرم2 مع حرف النون غلتيدن مراغه را گويند يعني از پهلو به پهلو گشتن غريدن بمع--ني خروشيدن بود و ان اوازي است به هيبت چون اواز شير و پلنگ و-غير اينها غيودن خواب رفتن وچش-م از خواب گرم كردن غرن ب------انگ و دمدمه- گريستن باشد غن تنگ تير عصاران باشد يعني سنگ گران كه در چوب او يزند تا روغن بيرون	84	-2897775276134790297	966	1599.5	758	1463	66.0287094116211	167	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms075	false	-2688917910094913674	0	302	0	1443	1443	302	كه چون از پس ان در نگاه كنند هر چه در سراي ان در بو-د همه را توان ديد و در باغها9 و مزرعهها به خراسان و ماوراء-النهر اينچنين بسيار بود بوشكور گويد--------------------------------------------------- اگر از من تو بد نداري باز نكني بين-ياز روز نياز نه مرا جاي زير10 سايها تو نه از اتش دهي به حشر11 جواز زستن و مردنت يكي است مرا1 غلبكين خواه بسته خواه فراز13 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0171png مع حرف الواو- غريو---- بانگ و فرياد و مشغله باشد شاعر گويد نظم چنان شد كه از نالها زير ديو همه1 بر كشيد از بيابان غريو غرو و غرو2 هر دو --ني قلم بود و به تازي قصب گويندش غاوشو--- خياري باشد بزرگ و زرد كه دهقانان به جهت تخم نگاه دارند- غرغاو3 نام پرچم است وگاوش4 مع حر------------------------------------------ف الهاء غلبه5 به تازي عقعق باشد و او مرغي است چون كلاغي اما كو چكتر و دم درازي دارد و رنگ او سياه و سفيد است و او را كلاجه وكلجه نيز گويند و حالا به عكه شهرت يافته6 غنچه شكوفها گل بود يعني گل ناشكفته عنصري گويد چو سر كفته شد غنچها سرخ گل جهان جامه پوشيد همرنگ مل غمنده اندوهگين بو-د غنده عنكبوت بو-د غنوده به خواب در شده باشد غراشنده7 وا غرنده خشم8 الود بود -غراشيده خشم8 گرفته بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0172png غيشه گياهي باشد مانند گياه حصير--- بتابند و جوال كاه كشان1 كنند و چهارپاي نيز ان را خورد غون-به بانگ و مشغله باشد غفوده هفته باشد2 غلتيه3 نيز گياهي بود مانند گياه حصير كه بتابند و جوال كاهكشان كنند------------------------------------------------------ غوته غوطه بود و غوصه نيز گوي-ندش يعني سر به اب فرو بردن ----به تمامي تن غرشنه4 گياهي بود كه ان را خورند و بدو دست نيز شويند غتفره5---------- جاهل وابله باشد شعر------ نديدم چو تو من به كوه و دره يكي بينوا خام بس6 غتفره غرچه ناداني-	75	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms085	true	5332188260849504467	16	288	68	1462	1526	303	كه چون از پس ان درن-گاه كنند هر-چه در سراي ان در باشد همه را توان ديد و در باغها4 و-مزرع-ها به خراسان و ماوراء النهر اينچنين بسيار است بوشكور گويد5 image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0217png اگر از من تو بد نداري باز نكني بي نياز روزن-ياز نه مرا جاي زير-- سايها تو نه از-اتش دهي به حشر---جواز زستن و-مردنت يكي--ست مرا2 غلبك-ن درچه بازيا4 چه فراز مع حر------------------------------------------------------ف الواو5 غريو1927 بانگ و فرياد و مشغله باشد شاعر گويد---- چنان شد كه از ناله -زير ديو همي بر--كشيد از بيابان غريو غرو-و غرو1528ا هردوني قلم بود و به تازي قصب گويندش غاءشو129 خياري باشد بزرگ و زرد كه-------- به جهت تخم نگاه-دارند6 غرغاو1530 گاو دشتي image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0222png مع حرف الهاء غلبه- به تازي عقعق باشد و او مرغي است چون كلاغ- اما كو-چكتر و دم دراز د-ارد و رنگ او سياه و سفيد است و او را كلاژه و كچله گو---يند و حالا به عكه شهرت دارد --غنچه شكوفه- گل بود يعني گل ناشكفته غيبه 1533 تيردان بود------------------------------------------ غمنده اندوهگين باشد غنده عنكبوت باشد غنوده ب--خواب در-شده باشد------------ غرنده خشم- الود باشد غراشيده خشم- گرفته بود غييه1521 گيا------------------------------------------------هي باشد مانند گياه حصير كه بتابند و جوال كاه-كشان ك-نند و چ-ارپاي نيز------ خوردش غرتبه بانگ و مشغله ب------ود فليته بوزن كشيده گياهي ------بود مانند گياه خصير كه بتابند و جوال كاهكشان كنند3 image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0219png 25 غوته غوطه بود و غوصة نيز گو يندش يعني سر------ فرو بردن باب به تمامي تن غرشنه- گياهي بود كه انرا- خورند ----و دست نيز شويند غتفره بوزن مغبچه جاهل وابله باشد شاعر گويد نديدم چو تو من ب--كوه و دره يكي بينوا خام بس- غتفره غرچه ناداني	85	-2897775276134790297	1054	1660.0	824	1633	64.54378509521484	172	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms076	false	-1674060492172716634	178	303	885	1519	1519	303	مع حرف التاء فرتوت پير سخت خرف گشته بود رودكي گويد نظم پير فرتوت گشته بودم سختباز گشتم به روز برنايي فرت تان جامه باشد7 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0175png فره------------ست جادو-يي بود1 مع حرف الجيم فرخنج---- نصيب بود3 نظم3 مرا ---از تو فرخنج جز درد نيست چو من در جهان سوخته مرد نيست4 فرحج صورتي باشد عظيم زشت و پلشت و پليد5 لبيبي گويد- اي بوالفرخج6 ساده هميدون همه فرخج-نامت فرخج و-كنيت ملعونت بوالفرخج4 فلج غلق در باشد در به -------------------------------------------------------------------------------فلجم كرده بودم استوار وز كليدانه فرو هشته مدنگ7 فرهنج ادب وعقل باشد فنج بند شلوار8---- و دبه خايه را نيز گويند استاد منجيك گويد عجب ايد ز تو مرا كه همي چون كشي ان كلان دو خايها فنج9 فونج گردا-گرد دهان را گويند از بيرون-	76	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms086	true	-5351543410552148074	93	222	516	1169	1600	304	مع حرف التاء فزيوت پير سخت خرف گشته---- رودكي گويد ----پير فرتوت گشته بودم سخت دولت او مرا بكرد جوان فرت تان جامه باشد----------------------------------------------------- فرهست بروزن بدمست جادو يي باشد مع حرف الجيم فرخنج61ه1 نصيب بود اسدي گويد مرااز تو فرخنج جز درد نيست چو-من در-جهان سوخته مرد نيست- فرخج صورتي باشد عظيم زشت و پلشت و پليد- لبيبي گويد6 اي ب--لفرخج- ساده هميدون---- فرخج نامت فرخج و كنيت ملعونت ب--لفرخج ق-لج غلق--- باشد شاعر علي قرط اندگاني گويد8 image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0226png 248 در بفلجم كرده بودم استوار وز كليدانه فرو هشته مدنگ- فرهنج ادب وعقل بو-د فنج بند شلوار باشد و دبه خايه را نيز گويند منچ------يك گويد عجب ايد مرا زتو- كه همي چون كشي ان گران دو-خايها فنج فر-نج گردا گرد دهان را گويند از بيرون	86	-2897775276134790297	483	753.5	381	742	65.0943374633789	81	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms076	false	-1674060492172716634	15	108	65	533	1519	303	يعني انگور نارسيده كه هنوز ترش بود نظم7------------- برفتم به رز8 تا بيارم كنشتو چه سيب و چه غوره چه امرود و الو غ-ازه گلگونه10 باشد كه زنان بر روي مالند يعني سرخي و ديگر چوبي را گويند كه در ميان چوبي كوبند تا بشكافد11 غمزه13 چشم بر هم زدن و رعنايي باشد به كرشمه-------------------------------------------------- مع حرف الياء غ-وشاي غوشها انگور و جو و گندم باشد و گروهي گويند سرگين گاو است كه حالا غوشاد13 گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0173png غفجي1 ابگير بود يعني مغاكي كه اب در او ايستد ف-----------امي ناتوان باشد2 image	76	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms086	true	-5351543410552148074	0	91	0	472	1600	304	يعني انگور-نارسيده كه هنوز-ترش بود شاعر علي قرط گويد برفتم برز----تا بيارم كنشتو چه سيب و-چه غوره چه امرود و-الو غلازه گلگونه ب--اشد كه زنان بر روي مالند يعني سرخي و ديگر چوبي را گويند كه در ميان چوبي كوبند تا بشكافد-- غمزه-- چشم بر هم زدن و رعنايي باشد به كرشمه image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0224png مع حرف الياء غيوشاي خوشها انگور و جو-و گندم باشد و گروهي گويند سرگين گاو است كه حالا غوشاد-- گويند غفچي----------------------------------------------------- ابگير بود يعني مغاكي كه اب در او ايستد2 غامي بوزن جامي ناتوان ب--ود image	86	-2897775276134790297	379	626.5	298	544	69.66912078857422	65	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms077	false	-6289503339972030068	108	213	544	1052	1527	302	زكيوان ترا24 اور-مزد به رخشاءي لاله اندر فرزد فركند---- جاي گذر اب باشد به زمين يا به ديوار شاعر25 گ-------------ويد نه در -وي ادمي را راه رفتن نه در وي ابها26 را جوي و فركند فلغند پرچين بود كه بر سر ديوار نهند شاعر27 گ---ويد تا نكردي خاك را با اب تر چون نهي فلغند بر ديوار بر فرسد فرسوده بود يعني به معني فرسايد باشد فلاد28-- بيهوده بو-د فنود---- فريفته وغره وبغنود29 گويند يعني20 فريفته شد و بياراميد21 فلخود كسي--------- كه پنبه از دانه پاك كند22--------------------------------------------------- فلخيد----23 ينبه-زدن باشد فيخود34 -------كسي بود كه دانه از پنبه جدا-كند فخميد---- نيز به معني فلخود است25 image -----------------	77	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms087	true	3971166863584813284	0	109	0	591	1655	303	زكيوان ترا-- اور مزد ب--رخشاني لاله اندر فرزد فركند1576 جاي گذر اب باشد ب--زمين يا بدي--وار شاعر بوالعبير عنبرا گويد نه در4 وي ادمي را راه رفتن نه در-وي ابها-- را-جوي و-فركند فلغند پرچين بود كه بر سر ديوار كنند شاعر طيان گويد تا نكردي خاك را با اب-تر چون نهي فلغند بر ديوار بر----- فرسود 1578 بمع-------ني فرسايد باشد فلا15795 بيهوده باشد فنود1580 فريفته وغره -بفنود-- گويند فري-------فته شد و بياراميد قل--خود كسي را گويند كه پنبه از دانه پاك گرداند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0228png فلخيد 15821 پنبه زدن باشد فيخود51583 باز كسي بود كه دانه از پنبه جدا كند فحميد1584 نيز بمع--ني فلخود است فرهمند1585 فره بود image	87	-2897775276134790297	414	638.0	329	631	65.61014556884766	67	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms078	false	9052689500182940339	0	178	0	883	1459	302	بود8 لبيبي گويد نيابي در جهان بي-داغ پايم نه فرسنگي و نه فرسنگساري9 فرفور----- تيهو باشد فرخو-----------ر بچها تيهو باشد10 فرغار---------- اغشته بود- فرغر---- جوي اب بود كه از رود باز گيرند و بعضي گويند كه جايي بود -كه اب گذشته باشد و اندك اندكي در بن گوها اب مانده باشد فرتور---- عكس11-- فامر---- شهري است نزديك فرخار و انجا بدان نزديكي بياباني است كه-------------------------------------------------- اهوي----------- مشك نافه را انجا افكند12 فنصور---- نام شهري است در هند كافور نيك ازو ارند13 فغنشور نام شهري است در چين كه جاي بتان و بتگران بود14 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0178png فر زبب و نغزي و بزرگي بود عنصري گويد گرفت از ماه فروردين1 جهان فر چو فردوس برين شد هفت كشور مع حرف الزاء- فناروز ----نام جايي است در سمرقند كه شراب ان نيكو بود2 فغياز دزدران بود يعني شاگردانه و نوردان نيز گويندش3 فوز--- پيرامن دهان بود از--- ادمي و چهار-پاي و -دد و دام4 و به معني اروغ نيز امده5 فرفوز6 بالراء المنقط وغيرالمنقط تيهو بود فكز---- بيني7 ديگدان بود فراز---- بلندي را گويند و به معني گشادن نيز امده	78	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms087	true	3971166863584813284	139	292	781	1606	1655	303	بود5 لبيبي گويد نيابي در جهان بي داغ پايي نه فرسنگي و-نه فرسنگساري -فرفور0 159 تيهو-باشد فرخور بروزن صرصر بچه- تيهوبود---- فرغار1512 بمعني اغشته باشد فرغر5138 جوي اب بود كه از رود باز-گيرند و بعضي گويند ج---ايي باشد كه اب گذشته باشد و اندك اندك اب درو-------- مانده بو-د فرتور1594 عكس بود فامره159 شهري است نزديك فرخار و----- بدان نزديكي بياباني است كه image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0230png اهوي مشكي نافها مشك ا--------نجا افكند-- فنصور1516 نام شهري است كه---- كافور نيك ازو ارند فر159 زي---------------------------------------------------------------------------------------------------------ب و نغزي و بزرگي بود عنصري گويد گرفت از-ماه فروردين ج-هان فر چو فردوس برين شد هفت كشور مع حرف الزاء1 فناروز1518 نام جايي است در سمرقند كه شراب ان نيكو-بود- فعياز1519------- يعني شاگردانه و-نودران نيز گويندش- فوز160 پيرامن دهان بود از ان ادمي و چهار پايان ودد و دام- و بمع--ني اروغ نيز امده -فرفوز16012 تيهوب----------------------ود فكز1602 بيني- ديگدان بود قراز1602 بلندي را گويند و بم--عني گشادن نيز امده	87	-2897775276134790297	634	959.5	504	1012	62.64822006225586	97	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms078	false	9052689500182940339	194	301	959	1456	1459	302	صفت خوانند و در ماوراء-النهر فلرزنگ گويند9 رودكي شاعر گويد نظم ان كرنج و شكرش برداشت پاك و-ندر-ان دستار ان زن بست خاك اين زن از دكان فرود امد چو باد پس فلرزنگش به دست اندر نهاد شوي بگشاد ان فلرزش خاك ديد كرد زن را بانگ و گفتش اي پليد مع حرف الژاء فاژ به --معني اسا بود يعني دهان دره فرژ -----گياهي بود سخت تلخ و درد شكم را سود دارد و ان را گياه تركي وا اكر10 نيز image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0179png گويندش و به تازي وي را وج گويند شعر1 وب--------حك اي برقعي اي تلخ تر از اب فرژ تاكي اين طبع بدي2 تو	78	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms088	true	2312139905385974603	104	201	550	992	1510	302	صفت خوانند و در ماوراء النهر فلرزنگ گويند- رودكي----- گويد1--- ان كرنج و شكرش برداشت پاك واندر ان دستار ان زن بست خاك ان- زن از-دكان فرود امد چو-باد پس فلرزنگش ب--دست اندر-نهاد مرد بگشاد ان فلرزش خاك ديد كرد زن را-بانگ و گفتش اي پليد مع حرف الژاء فازء160 بمعني اسا بود يعني دهان دره فژژ16075 گياهي بود سخت تلخ و درد شكم را سود دارد و ان-را گياه تري گوينذ و اگرنيز گويند---------------------------------------------------- و به تازي وي را وج خوانند منجيك گويد و يحك اي برقعي اي تلخ تراز--اب فرژ تاكي اين طبع بد-- تو	88	-2897775276134790297	378	623.5	293	515	73.39805603027344	70	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms079	false	6456887247394481673	1	98	6	453	1404	301	سر پژ مع حرف السين فرن-----------اس غافل و نادان و كم مايه بود به طبع و گويند در خواب شدن بود اندكي4 بوشكور گويد اين5 جهان سر به سر همه فرناس نز6 ج-هان من يگانه فرناسم7 فلاطوس -------------------------------------------------نام استاد عذرا بود عنصري گويد نظم فلاطوس برگشت و امد به راهبر حجرها وامق نيك خواه فورانديوس8 نام شهري است كه منقلوس انجا بود عنصري گويد ز فورانديوس وز ديفيريا9 چه0ا مايه شبه شد به لوقاريا مع حرف الشين فاش معروف است بعني اشكارا و ان ان است كه همه اگاه شده باشتد از كاري ----------------------------فاش شد نام من	79	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms088	true	2312139905385974603	203	302	1001	1510	1510	302	سر پژ مع حرف السين فراس بروزن الماس غافل و-نادان و كم مايه بود ب--طبع و گويند در خواب شدن---- اندكي ابوشكور گويد اين ج-هان سرب---سر همه فرناس نز10 جهان من يگانه فرناسم image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0232png فلاطءس نام استاد عذرا بود عنصري گويد فلا----طوس برگشت و امد زراه بر--حجرها وامق نيك-خواه فورند يوس -نام شهري است كه منقلوس انجا بود عنصري گويد ز-فورن-ديوس وز ديفيريا- چه م--ايه شبه شد به لوقاريا مع حرف الشين فاش معروف است يعني اشكارا و ان انست-- كه همه اگاه شده باشند از كاري يا سخني شاعر طاهر فضل گويد4 فاش شد نام من-	88	-2897775276134790297	381	670.0	303	536	71.08209228515625	65	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms079	false	6456887247394481673	100	301	461	1404	1404	301	فاش-من نترسم ز جنگ و ز پرخاش11 فرغ-------------يش ان موي باشد كه سر از پوستين به زير اورده بود و در زمين كشد به واسطها كهنگي پوستين12 فش شبيه و صورت و شكل و مانند بود فردوسي گويد شعر چنين گفت رستم كه-اي شيرفش م--را پرورانيد بايد به كش13 مع حرف الغين فراغ به دو معني است يكي باد سرد باشد14 و ديگر فراغت يعني اسايش15----------- image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0180png فرهنگ فارسي مدرسها سپتسالار فغ دوست بود كه به معشوقه گيرند و به زبان خراسانيان در ماوراء-النهر1 بت باشد عنصري گويد گفتم فغان كنم ز تو اي بت هزار بار گفتا كه از فغان بود اندر جهان فغان فرغ----- جوجه2 بود فروغ---- زيب3 و تابش و شعاع بود فردوسي4 گويد نظم به مءبد چنين گفت هرگز دروغ نگيرد بر مرد دانا فروغ مع حرف الكاف فدرنگ چوبي باشد قوي كه از براي محكمي در پس در اندازند و چوب گازر-- را نيز گويند كه جامه را بدان تاب مي ده-د كه اب ان جامه پاك- بچكد5 فراستوك پرستوك باشد و او را به تازي خطاف6 گويند مرغ- سياه و سفيد بود كه به خانهها جهت خانه كردن بانگ كند------------- و بچه كند شاعر7 گويد نظم اي قحبه تار نيك نياري زدف بدوك-	79	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms089	true	2447289284210202569	1	195	6	920	1463	302	فاش من نترسم ز-جنگ و ز-پرخاش-- فرغيش بروزن درو يش ان موي باشد كه سر-از پوستين ب--زير اورده بود و در زمين كشد ب--واسطه- كهنگي پوستين-- فش شبيه و صورت و شكل و مانند بود فردوسي گويد---- چنين گفت رستم كه اي شيرفش و5 را پرورانيد بايد به كش-- مع حرف الغين فراغ ب--دو معني است يكي باد سرد باشد-- و ديگر فراغت يعني اسايش اس مج ا براه image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0229--png---------------------------- فغ دوست بود كه به معشوقه گيرند و ب--زبان خراسانيان در ماوراء النهر- بت باشد عنصري گويد گفتم فغان كنم ز-تو اي بت هزار-بار گفتا كه ازف-غان بود اندر-جهان فغان فرغ 1615 جوجه باشد قروغ1616 زيب- و تابش و شعاع بود ---اسدي گويد بمو------بد چنين گفت هرگز دروغ نگيرد بر مرد دانا فروغ مع حرف الكاف فدرنگ چوبي باشد قوي كه از براي محكمي در پس در اندازند و چوب گازران را نيز گويند كه جامه--- بدان تاب مي دهند تا اب--- جامه تمام بچكد- فراشتوك پرستوك باشد و او را به تازي خطاف- گويند مرغ4 سياه و سفيد بود كه به خان-ها جهت خانه كردن بانگ كند و اشيان سازد و بچه كند خسروي گويد---- اي قحبه با د----نياري زدن بدوك	89	-2897775276134790297	793	1293.0	618	1000	79.30000305175781	143	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms080	false	2322530169293075913	0	92	0	470	1532	302	ليكن سرود گو-شدهاي چون فراستوك فيلك9 تيري باشد بدخشاني كه پيكان او دو شاخ داشته باشد و پارسيان بيشتر بيلك--------------------------------------------------------------------------------------------------------- گويند------------ انكت كلوخ روي لقب كرد خوب كرد زيرا10 لقب گران نبود بر دل فغاك11 فزاك12---------- پلشت بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0181png فروشك بلغور بود1 فرانك مادر---- افريدون بود فر------------انك بناگاه بد در جهان كه فرزند او شاه بد بر جهان2 فتراك دوال او-يخته بود از زين3 فرسن-گ ميلي باشد كه از بهر نشان فرسنگ بر سر راه نهند4 فرهنگ---- عقل و دانش بود و هر كه نيكتر داند در علم و در	80	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms089	true	2447289284210202569	195	302	920	1463	1463	302	ليكن سرود گو شده-- چون فراستوك فيلك- تيرب--اشد بدخشاني كه پيكان او دو شاخ داشته باشد و پارسيان بيشتر image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0234png 256 فغاك 016 بروزن مغاك ابله و احمق بود و گروهي حرامزاده را گويند دقيقي گويد5 انكت كلوخ روي لقب كرد خوب كرد زيرا --لقب گران نبود بر دل فغاك-- فزاك بر وزن هلاك پلشت بود---------------------------------------------------- فروشك بلغور بود- فرانك مادر شاه افريدون بود فردوسي گويد فرانك بناگاه بد درج-هان كه فرزند او شاه بد بر-جهان- فتراك دوال او يخته---- از زين- فرسنكگ ميلي باشد--- از بهر-نشان فرسنگ بر سر راه نهند- فرهنگ1626 عقل و-دانش بود و هر كه نيك ترداند در علم و در-	89	-2897775276134790297	381	591.0	302	620	61.45161437988281	63	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms080	false	2322530169293075913	92	302	470	1532	1532	302	چيزها كه مردم بدان فخر كنند گويند مرد ف-رهنگي است عنصري گويد ---------------------------------------------------------------------------------------------------تو جاه و گنج ز فرمنگ وز5 مناعت جويچه جاه و گنج فزون از قناعت و فرهنگ6 مع حرف اللام فرغول تاخير بود در كارها7 فتال از هم بر دريدن و بگسستن و پراكندن8 و بشكستن9 و بشكفتن10 بود و به معني افشاندن11 نيز امده مع حرف الميم فام رنگ است فرزام سزاوار بود12 فرجام به معني انجام است يعني پايان كار فردوسي گويد بكوشيم و فرجام كار ان بود كه فرمان و راي جهانبان بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0182png فرهنگ فارسي مدرسها سپهسالار فلخم محلاج حلاجان بود و دخمها گورخانها گبران بود1 فخم2 چادري بود كه نثار چينان بر سر دو چوب بسته باشند تا بدان نثار از هوا بگيرند3 ف---------رم دلتنگي و اندوهناكي4 و فروماندگي5 بود به غم و گويند فلاني فرمگين6 شده است شاعر7گ---ويد رفت برون مير رسيده فرم پخچ شده بوق --دريده علم فلجم8 غلق در بود مع حر--------------------------------------------------ف النون فوگان9----- فقاع بو-د فرزان علم وحكمت بود10 فوژان11 بانگي باشد به سهم عظيم13 فروخويدن13------------ پيراستن تاك ب-ود فرورد جان و فروردين ماه اول نوروز-است و ان را فروردين و فوردين14 نيز گويند و باد دبور را بعضي فرودين گويند15 فركن جوي نو باشد كه بكنند و اب اندرو-- روان گردانند16 فژاگ-ن و فژاگين هر دو-	80	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms090	true	2319666825147619446	0	188	0	1003	1581	303	چيزها كه مردم بدان فخر كنند گويند مردي فرهنگي است معز-ي گويد خرد بايد اندر سر مرد وهنگ نه پوشيدن جامها رنگ رنگ image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0231png------------------------------------------------------------------------------------------------------------ فتال از-هم ---دريدن و -گسستن و پراكندن--- بشكستن و- بشكفتن-- بود-و بمع--ني افشاندن --نيز امده مع حرف الميم فام رنگ است فرزام سزاوار بود-- فرجام بمع--ني انجام است يعني پايان كار فردوسي گويد بكوشيم و فرجام كار ان بود كه فرمان و-راي جهانبان بود-------------------------------------------------------------------------------- فلخم محلاج حلاجان بود و دخمها گورخانها گبران فخم------ چادري بود كه نثار-چينان بر سر-دو چوب بسته باشند تا بدان نثار-از هوا بگيرند فرم بروزن درم دلتنگي و اندوهناكي- و در-ماندگي ب-ود به غم و گويند فلاني فرمگين -شده است خسرواني گويد رفت برون مير-رسيده فرم پخچ شده بوق و دريده علم فلجم- غلق درباشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0236png مع حرف النون فوگان 16362 فقاع باشد فرزان علم وحكمت باشد- فوژان-- بانگي بود ب---سهم عظيم-- فر-خويدن بر وزن فهميدن پيراستن تاك باشد قروزد جان و فروردين ماه اول نوروز است و ان-را فرو-دين و فوردين --نيز گويند و باد دبور را بعضي فرودين گويند-- فرگن جوي نوب-اشد كه بكنند و اب اندر ان روان ---كنند-- فراگين وفرا-گين هر دو	90	-2897775276134790297	756	1125.0	604	1250	60.47999954223633	113	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms081	false	2670222268959230482	2	142	8	684	1452	302	پليد و پلشت بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0183png فغان1 فرياد و زاري و نفير بود فلاخن و فلماخن2 هر دو فلاسنگ3 و يا قلباسنگ بود كه حالا ان را بيشتر فلاخمان گويند و ان ان است كه بدان سنگ را پرتاب كنند در وقت جنگ و غير ان فخن ميان باغ بود4---- فيمون5--------------- نامي است كه بر عذرا ماندهاند به دروغ مع حرف الواو فرخو پيراستن تاك رز باشد يعني پاك كردن كشت و زمين و باغ و انچه بدين ماند7 فنو فريفته باشد وغره شدن8 مع حرف الهاء فرخشه قطايف را گويند به ماوراء-النهر رودكي گويد بسا كسا كه بره است و9 فرخشه بر خوانش و بس10 كسا كه جوين نان همي نيابد سير فرهيخته ادب كرده باشد فرسوده پياپ-ي كوفته و ---------------------------------ماليده باشد فلخم------------ه و فخلمه11 هر دو به يك معني است يعني محلاج12 ندافان فغ-واره كسي بود كه	81	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms090	true	2319666825147619446	189	303	1009	1581	1581	303	پليد و پلشت بود---------------------------------------------------- فغان- فرياد و زاري و نفير بود قلاخن و قلماخن- هر دو فلاسنگ--- يا قلباسنگ را گو-----------------------------يند و ان ان--ست كه بدان سنگ را پرتاب كنند در وقت جنگ و غير ان فخن ميان باغ را گويند فيمون1626 بروزن ميمون نامي است كه بر عذرا مانده ب-----دروغ image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0233png مع حر---------------------------------------------------------------ف الهاء فرخشه قطايف را گويند در ماوراء النهر رودكي گويد بسا كسا كه بر-اهست وفر--خشه بر-خوانش-- بس-ا كسا كه جوين نان همي نيابد سير فرهيخته ادب كرده بو-د فرسوده به پاي كوفته و در بعضي نسخ بمعني كاسته نيزامده وماليده باشد فلخمه بروزن منظره و فخلمه-- هر دو ب--يك معني است يعني محلوج-- ندافان فسفواره كسي بود كه-	90	-2897775276134790297	423	649.0	329	743	56.931358337402344	72	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms081	false	2670222268959230482	142	302	684	1452	1452	302	از خجلي يا از تنگدلي سخن نگويد و خاموش باشد گو------------يند فغفواره گشته است يعني چون بت خاموش مانده است و فغ بت است يعني از image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0184png بي سخني بت را فغ خوانند و او را بابت نسبت كنند در بي سخني و خاموتي ------------فغفور1 بودم وفغ بود پيش من اكنون برفت فغ ز برم دل شده است فغواره فلا------------ده بيهوده و سقط باشد3----------------------------------------------------- فروهيده خردمند و زيرك باشد2 فره افزوني و زيادتي باشد در بازي و غيره رودكي گويد شعر كاش5 ان گويد كه باشد بيش نهبر يكي بر چند بفزايد فره6 فاژه به معني اسا باشد يعني دهان دره كه ان را خميازه خوانند و در باب الالف گفته شد7 فسيله8 گله او رمها اسب باشد و رمها گوسفند را نيز گويند رود-كي گويد تازيان و دوان همي ايد همچو اندر فسيله اسب نهاز9 فرسوده به پاي كوفته و ماليده باشد10--------------------------------------------------------- فروشه11 گندم نيم خرد كرده بود كه برغول- پزند12 فله شير نخستين بود يعني ماستي-	81	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms091	true	-8291383878938041286	0	160	0	793	1506	302	از خجلي يا--- تنگدلي سخن نگويد و خاموش باشد چنين كسي را گويند فغو-اره گشته است يعني چون بت خاموش --شده است-- فغ بت است يعني از بي س----------------------------------------------------خني بت را فغ خوانند و او را بابت نسبت كنند در-بي سخني و خاموشي بوشكور گويد فغفور- بودم وفغ -من پيشم فغ رفت ومن بماندم فغو---------------اره فلاده بروزن فتاده بيهوده و سقط باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0238png 260 فروهيده خردمند و زيرك باشد -فره افزوني و زيادتي باشد در بازي و غيره رودكي گويد---1 كاش- ان گويد كه باشد بيش نه بريكي بر-چند بفزايد فره- فاژة ب--معني اسا باشد يعني دهان دره كه ان-را خميازه خوانند فسيله------------------------- گله رمه ----اسب باشد و رمه- گوسفند را نيز گويند رود كي گويد تازيان و-دوان همي ايد همچو-اندر فسيله اسب نهاز4 فله شير نخست كه از پستان بيرون ايد فروخته فروزان ودرخشان فرومايه نادان و بداصل و بي خرد باشد فروشه-- گندم نيم خرد كرده كه انرا بلغور پزند-- فله شير نخستين بود يعني ماستي	91	-2897775276134790297	548	887.0	429	917	59.76008605957031	91	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms082	false	805030770797522789	0	147	0	730	1513	302	كه به يك لحظه كنند چنانكه بدوشند و برسته بدان زنند به يك دم ماست شود و ان شير سطبري بود كه وقت حمل13 از ابستن جدا شو-------------د نوايين14 مطربان داريم و بربطهاي گوينده مساعد ساقيان داريم و ساعدهاي چون فله15 ----------------------------------------------------و پنير تازها تنك را نيز گويند16 فگانه بچه باشد كه از شكم مادر برود فرزانه حكيم بود يعني خجسته و بزرگ فژه----- پلشت و پليد راگويند فانه ان چوب بود كه درود-گران در ميان-- چوبي كه شكافند نهند تا اسان تواند شكافت و image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0185png حالا انرا اغاز1 ميگويند و چوبي كه در پس در نهند تا در محكم بسته شود ان را -نيز فانه گويند فرخشته2----- بر زمين كشيده بود فرايسته3 زيادت بود فلخوده و فخميده4 هر دو به يك معني است يعني پنبها د--انه كشيده -و جدا-كرده بود طيان گويد جوان بودم و پنبه فخميدمي5- چو فخميده شد دانه بر چيدمي6-- فرغانه	82	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms091	true	-8291383878938041286	161	302	798	1506	1506	302	كه ب--يك لحظه كنند چنانكه بدوشند بيك---------------------دم ماست شود و ان شير سطبري بود--- وقت حمل ز----ابستن جدا شود منوچهري گويد نوايين-- مطربان داريم و بربطهاي گوينده مساعد ساقيان داريم و-ساعدهاي چون فله image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0235png 261 و پنير تازه- تنك را نيز گويند فكا--نه بچه باشد كه از شكم مادر برود فرزانه حكيم بود يعني خجسته و بزرگ فژه 1666 پلشت و-پليد باش---د فانه ان چوب بود كه درود گران در ميانها چوبي كه شكافند نهند تا اسان توان -شكافت و---------------------------------------------------- حالا انرا اغازمي گو-يند و چوبي كه در پس در نهند تا--- محكم بسته شود و انرا نيز فانه گويند فرخشته 16681 بر زمين كشيده بود فزايسته- زيادت بود فلخوده و فخميده- هر دو ب--يك معني است يعني پنبه از دانه كشيده يا جدا كرده شاعر گ----ويد جوان بودم وپ-نبه فخميده من چو فخميده شد دانه بر-چيدها من فرغانه-	91	-2897775276134790297	577	953.0	459	816	70.71078491210938	100	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms082	false	805030770797522789	147	301	730	1511	1513	302	نام ولايتي است ميان سمرقند وچين-------------------------------------------------- فرخنده همايون باشد فيريده7 خود-راي بود و به خويش مغرور8 فردره وسه9 بود10 ف------------------------------------رسته و فرستاده هر دو رسول راگو-يند عنصري گويد چون خبر يافت شاد11 بهر ان روز كامدستش فرستها بهروز2 فرهخته اموخته بود فركنده فرسوده باشد13 مع حرف الياء فرغوي نام مرغي است مانند باز كوچك كه گنجشك و تيهو گيرد14 فري به معني افرين باشد و پسنديده و نيكو و زيبا را نيز گويند image file---------------------------------------name0485QatranTabriziFarhangFarsi_0186png باب القاف مع حرف الالف قسطا پسر لوقا بوده است و ايشان دو حكيم بودهاند از يونان1 قبا نام شهري است2 مع حرف الجيم قنج3 فراهم فشاردن قنج4 بيهوده بود5 و خر دم بريده را نيز گويند مع حرف الدال قنود6 كسي كه در كار يا گفتار غره شود قزاگند جامه ايا باشد كه در جنگ پوشند مثل قباي پنبه اكنده مع حرف راء قياوار7---- شغل باشد قزدار---- نام شهري است در حد هند قندهار ن----ام موضعي است	82	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms092	true	-738114344996733497	0	86	0	510	1743	306	نام ولايتي است ميان سمرقند وچين image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0240png فرخنده همايون باشد ف-ريده- خود راي بود و ب--خويش مغرور- فردره 16741 بر وزن مجمره چوب گنده كه پس در كوچه باشد فرسته و فرستاده هر دو رسول را گويند عنصري گويد چون خبر-يافت شاد---بهر ان روز كامدستش فرستها بهروز- فرهخته اموخته بود فركنده فرسوده باشد-- مع حرف الياء فزعوي---- مرغي است مانند باز كوچك كه گنجشك و تيهو گير--------------------------------------------------------------د image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0237png-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- قياوارع1684 شغل باشد قزدار1687 نام شهري است در حد هند قندهار1688 نام موضعي است	92	-2897775276134790297	352	411.0	284	920	38.260868072509766	55	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms083	false	-3923208584582680724	0	43	0	237	1505	303	وي خوبان بسيار باشند8 قار--- دو معني مختلف دارد اول به تركي برف است و نسبت ان به چيزهايي سفيد كنند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0187png ديم چيزي به غايت سياه را گويند و نسبت--- به چيزهاي سياه كنند همچو قير1 قراقر------- روده يعني قرقر	83	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms092	true	-738114344996733497	88	132	516	715	1743	306	وي خوبان بسيار باشند- قار168 دو معني مختلف دارد---- به تركي برف است و نسبت ان به چيز---ي سفيد كنند و در اين لغت چ-------------------------------------------يزي به غايت سياه را گويند و نسبت ان به چيزهاي سياه كنند مانند قير قراقر1610 اب روده يعني قرقر	92	-2897775276134790297	163	260.0	126	250	65.19999694824219	30	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms083	false	-3923208584582680724	136	303	715	1505	1505	303	مرزبان باشد1 و چار2 طبع را نيز گويند3 كانا---- ابله و ------بي عقل بود----- رودكي گويد من سخن گويم تو كاناكي كني هر زماني دست بر دستم زني6 كمرا حظيرها گوسفندان بود يعني چهار-پايان و ديگر طاق بناي خانه را كه در ديوار باشد نيز گويند5 كريا6--- جنسي از ربواس7 است كندا8--- فيلسوف و مهندس و دانا را گوين-----------د پيلان ترا رفتن با دست و تن كوه دندان نهنگ و دل و انديشها كندا و نيز اسم نقاش9 است كبيتا---------------------------------------------------------- ناطف باشد كه ان را حويجي10 گويند و به تازي قبيطا------ كيانا---- مثل كيا باشد كه معني چهار طبع دارد كيميا---- حيلت باشد با عقل اميخته گردنا--- سيخي باشد كه مرغ يا گوشت بدو باز زنند و بر اتش بريان كنند و از چوب نيز كنند چون--- اهن نباشد كسايي گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0189png دلي راكز هوا جستن چو مرغ اندر هوا بيني به حاصل مرغ وار او را بر اتش گردنا بيني كفا-- محنت و تنگي بود از روزگار2 كولا---- زب------ان گردان بود3 گردا---- گردان بود-	83	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms092	true	-738114344996733497	142	294	837	1657	1743	306	مرزبان باشد- و چهار-طبع را نيز گويند- كانا1701 ابله ونادان وبي عقل بود حكيم سناءي گويد4 مرد را خصم دشمن دانا بهتر از دوستان همه كانا5 گنرا1702- حظيرها گوسفندان بود يعني چهار پايان و ديگر طاق بناي خانه را كه در ديوار باشد نيز گويند- كريا1703 جنسي از ريواس- است گندا1704 فيلسوف و-مهندس و دانا را گويند عنصري گويد پيلان ترا رفتن با دست و-تن كوه دندان نهنگ و-دل و-انديشها كندا و-نيز اسم نقاش- است image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0244png 266 گبيتا1705 ناطف باشد كه ان-را حويجي و ب----------تازي قبيطا گويند كيانا1706 مثل كيا باشد كه معني چهار طبع دارد كيميا1707 حيلت باشد با عقل اميخته گردنا108 سيخي باشد كه مرغ يا گوشت بدو باز-زنند و بر اتش بريان كنند و از چوب ك----نند چون از اهن نباشد كسايي فرمايد2------------------------------------------------- دلي راكز هوا-جستن چو-مرغ اندر-هوا بيني ب--حاصل مرغ وار اورابر---اتش گردناب-يني كف170 محنت و تنگي بود از روزگار- گولا1710 زبان كردا-----------ن گردا1711 گردان بود	92	-2897775276134790297	606	892.0	476	918	66.01306915283203	91	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms084	false	2636954047427982888	84	302	371	1428	1428	302	بر پشته باشد يا قلعها خراب تير تو---------- از كلا ت فرود اورد پلنگ10 تيغ تو از فرات برون اورد نهنگ11 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0190png كت تختي بو-د كه پادشاهان ملك هند بر انجا نشينند و حكم كنند كبت منج1 و زنبور-عسل را گويند يعني مگس انگبين رودكي گويد همچنان كبتي كه دارد انگبين چون بماند داستان من بدين كبس------------------------------------------------------ت گياهي است كه همچون زهر سخت ناخوش باشد كوست----- اسيب و چشم زخم بود گست زشت را گويند يعني به معني ديدن باشد3--------------------- دلبرا دو رخ تو بس خوب است از چه با يار كار گست كني4 گمست5--- نوعي از جواهر است گذشت راه6--- كلفت منقار باشد كفت---- دوشها باشد يعني كتفها عنصري گويد نظم فكندش به يك زخم گردن ز كفتچو افكنده شد دست عذرا گرفت گوغست7 برغست بود كشكفت8 و كنشت هر دو كليسا را گويند يعني نيايش گاه يهودان كشفت------------------------------------------------------------------------------------------- پريشان كردن بود گرفت جرم9 بود مع حرف الثاء كشوث عشقه باشد و ان گياهي است كه بر درخت پيچد و او را خشك كند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0191png مع حرف الجيم كاج به دو معني است يكي سيلي باشد عنصري گويد مرورا1گشت گ-ردن و سرو پشت كوفته سر به سر به كاج و به مشت و ديگر درختي مشهور است كوچ---------------------- جغد بود و كوف نيز گويندش كه در و-يرانه باشد و كنگ--ر2 نيز گويند كابليج-	84	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms093	true	883456179768379579	0	214	0	1061	1502	303	بر پشته باشد يا قلعها خراب دقيقي گويد تيرتو از كلا-ت فرود اورد هزبر6- تيغ تو-از فرات برون اورد نهنگ گ------------------------------------------------------ت تختي باشد كه پادشاهان ملك هند بر انجا نشينند و حكم كنند كبت منج- و زنبور عسل را گويند يعني مگس انگبين رودكي گويد همچنان كبتي كه دارد انگبين چون بماند داستان من بدين image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0246png 268 گبشت گياهي است كه همچون زهر سخت ناخوش باشد كوست 1721 اسيب-- چشم زخم گش----ت زشت را گويند يعني بم--عني ديدن باشد شاعر عماره مروزي گويد دلبرادو--رخ تو بس خوب--ست از-چه با يار كار گست كني- گمست1723 نوعي از جواهر بود گذشت راه بود كلفت منقار بو-د كفت1726 دوش بود گفت شكافت گرغست------------------------------------------------------------------------- برغست---- كشكفت- و گنشت هر دو كليسا را گويند يعني نيايش-گاه جهودان اس دوزخ مج اين بيت را ندارد اس دوزخ image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0243png گشفت 1730 پريشان كرد1 گي---رفت جرم- بود گشت برگشت 1372--- عشقه باشد و ان گياهي است كه بر درخت پيچد و او را خشك كند مع حر----------------------------------------------------ف الجيم كاج به سه معني است يكي سيلي باشد عنصري گويد مرد را كرد گردن و سرو-پشت كوفته سر بسر-- به كاج و به مشت ود-يگر درخت- مشهور است و ديگر بمعني ياليت گوچ173 جغد بود و كوف نيز گويندش كه در و يرانه باشد و كنگر را نيز گويند كابليج	93	-2897775276134790297	746	1211.0	576	1277	58.41816711425781	136	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms085	false	5968851870692264827	76	301	339	1410	1410	301	پيچ و شكن و چين زلف و جعد بود به --------موي جعد و ان زلف چو11 زنجير12 فتاده صد هزاران كلچ10 بر كلچ10 كفچ14 كف دهان بود كه ان را خيوي دهان گويند----- فردوسي گويد فرو هشت لفچ15 و براورد- كفچبه كردار قير و شبه كفچ و لفچ كنج به سه معني است يكي نقبي باشد كه در زمين كنده باشند چون خانه و ديگ--------------ر گوشه--- كه وي را بيغوله و بيغله16 نيز گويندش---17 فردوسي گويد اگر تند بادي برايد ز كنجبه خاك افكند نارسيده ترنج image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0192png گنج به سه معني است اول دفينهاي باشد كه پادشاهان بنهند ديم به معني جدا-جدا و پارهپ-اره و بهره بهره باشد و به تفاريق و ا---ندك را نيز-گويند1 سيوم خردم بريده بود2 مع حر---------------------------------------------ف الخاء كاخ كوشك باشد بلند ------و به تازي قصر گويندش كلوخ معروف است يعني پاره-هاي خشت بود يا پاره-هاي زمين شكافته كتخ3--------------------- كشك باشد يعني قروت4 كروخ نام دهي است شاعر5 گويد پيشم امد بامدادان ان نگارين از كروخ با دو رخ از باده لعل و با دو چشم از سحر شوخ استين بگرفتمش گفتم به مهمان من اي مر مرا گفتا به تازي مورد و انجير و كلوخ- كخ6 صورت زشت باشد كه طفلان را بدان ترسانند كخ كخ حراره بود7 مع حر---------------------------------ف الدال كوم-----------------ند شتاب وتعجيل باشد8 كيارند پا----دشاه بود1 گلوند10-- مرسله باشد يعني رشته كه در ان كشيده باشند-	85	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms094	true	3267315875282736917	2	218	9	1118	1539	302	پيچ و شكن و چين زلف------ بود شاعر گويد بموي جعد و ان زلف چو---زنجير-- فتاده صد هزاران كلچ-- بر كلچ گفچ---- كف دهان بود كه ان-را خ-وي دهان گويند شاعر فردوسي گويد فروهشته لفچ و---براورده كفچ ب-كردار قير و-شبه كفچ و-لفچ كنج ب--سه معني است يكي نقبي باشد كه در زمين كنده باشند چون خانه و ديگر گوژپشت و ديگر گوشه اي كه وي را بيغوله و بيغله-- نيز گويندش شاعر فردوسي گويد اگر تند-بادي برايد ز-كنج ب-خاك افكند نارسيده ترنج---------------------------------------------------- گنج ب--سه معني است---- دفينه اي---- كه پادشاهان -نهند بم------عني جدا جدا و پاره پاره و بهره بهره و ب-------تفاريق اندك اندك را نيز گويند------ خردم بريده image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0245png مع حرف الخاء كاخ كوشك----- بلند باشد كه به تازي قصر گويندش ك-وخ معروف است يعني پاره هاي خشت بود يا پاره هاي زمين شكافته گناغ 17473 تار ابريشم گتخ كشك باشد يعني قروت گ-روخ نام دهي است رودكي گويد پيشم امد بامدادان ان نگارين از كروخ بادو--رخ از-باده لعل وبا- دو چشم ازسجر--شوخ استين بگرفتمش گفتم به مهمان من اي مر-مرا گفتا بت--ازي مورد و انجير و كلوخ4 كخ- صورت زشت باشد كه طفلان را بدان ترسانند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0250png مع حرف الدال كرمند1752 بر وزن فرزند شتاب وتعجيل ب--ود كيازند1753 پادشاه بود- كدوند1754 مرسله باشد يعني رشته كه در ان كشيده باشند	94	-2897775276134790297	845	1327.5	667	1243	67.9806900024414	140	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms086	false	5250496774366151259	77	302	393	1518	1518	302	به كهبد بفرمود ده داشتن ز كف كار ناخوب بگذاشتن گرد---- گردون بود فردوسي گويد كه تا اين زمان هرچه رفت از نبرد به كام دل ما همي گشت گرد4 كند---- خرزه بود5 كفيد6 ي---عني تركيد حالا ترقيد7 ميگويند گرايد به معني پيچيدن8 باشد گزايد به معني كاستن باشد9 گرد به معني دلير و پهلوان و مبارز بود فردوسي گويد نظم به تركان چنين گفت هومان گرد كه انديشه از دل ببايد سترد كمند---- ريسماني بود كه وقت جنگ در گردن خصم افكنند-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- كلند---- بيلي بود10 سر اندر چفته11 و برزگران ماوراء-النهر دارند به وقت ابياري كردن12 گردباد---- ان باد بود كه بر مثال اسيايي گردد و بادي گرد بود فرخي گويد نظم همي فكند به تير وهمي فكند به تيغ چو گرد باد همي گشت بر يمين و يسار كزبود13-- كدخدا بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0194png گزند رنج باشد مع حرف الراء گژار1--- حوصلها مرغ باشد كيار---2 كاهلي باش----------د مرد مزدور اندر اغازيد كار پيش او دستان همي زد بي كيار3 كتنبر---4 كاهل----- بسيار خوار باشد---------------------- كاچار--- الات هر چيز بود5 كوكنار---- خشخاش را-گويند گوار--- سبدي بزرگ بود--- باغبا ناان دارند و بدان انگور كشند و حالا ان را كواره گويند گنگبار جزاير بود گهنبار بارگاه باشد6 اسدي گويد نظم به فر فريدون رخشش نهنگ به گاه گهنبار و هوشنگ و شنگ7 گمار---- گماشتن يعني مسلط كردن بود گنجور---- خزينه-دار بود كفشير ار-----زيز پيوند يعني-	86	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms095	true	-8057350162349084066	9	239	76	1330	1646	303	به كهبد بفرمود ده داشتن ز-كف كارنا خوب بگذاشتن گرد1751 گردون بود فردوسي گويد كه تا اين زمان هرچه رفت از-نبرد ب--كام دل ما همي گشت گرد- كند1760 خرزه بود- گفيد1761 يعني تركيد حالا ترقيد گوي---ند گرايد1762 پيچد گرد1763 بم------------------------------------عني دلير و پهلوان و مبارز بود فردوسي گويد ----به تركان چنين گفت هومان گرد كه انديشه از دل ببايد سترد گمند1764 ريسمان- بود كه وقت جنگ در گردن خصم افكنند گند1765 بندي باشد چوبين كه بر پاي محبوسان نهند شاعرفرخي گويد4 روز رزم از بيم او در دست و در پاي عدو كندها گردد ركيب و اژدها گردد عنان كلند1766 بيلي باشد- سر اندر چفته-- و برزگران ماوراء النهر دارند ب--وقت --ياري كردن گي-ردباد1767 ان باد بود كه بر مثال اسيايي گردد-- بادي گر----د فرخي گويد---- همي فكند به تيرو همي فكند ب--تيغ چو گرد باد همي گشت بر-يمين و يسار گزبود1768 كدخدا بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0252png---------------- مع حرف الراء گژار1270 حوصله- مرغ باشد كيارا177 كاهلي بود رودكي گويد مرد مزدور اندر اغازيد كار پيش او دستان همي زد بي كيار- كتنبر1772 كاهلي بود بسيار خوار گمر1723 طاق كوه وميان ادمي كاچار177 الات هر چيز باشد گوݣناره177 خشخاش را گويند گوار146 سبدي بزرگ بود كه باغبان--ان دارند و بدان انگور كشند و حالا ان-را كواره گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0249png ب---فر فريدون وهنگ نهنگ ب--گاه كهنبار---هوشنگ-- شنگ گءمار1779 گماشتن يعني مسلط كردن بود گنجور1780 خزينه دار---- گفشير1781 ار زيز پيوند يعني	95	-2897775276134790297	864	1304.0	690	1360	63.52941131591797	134	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms087	false	-3598006217938711157	0	77	0	382	1448	302	الات مسينه8 و رويينه9 و مانند ا-ن كه به لحام10 محكم كنند ان را كفشير خوانند11 استاد عنصري گويد وليكن روانم ز تو سير نيست دلم چون دل تو به كفشير- نيست image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0195png ز خون كف شير كفشير بود-دل شير پر تير و شمشير بود1 كوير به --حركت غير اشباع مثل شير كه اسد گويند زمين شوره باشد و شير ژيان2 را نيز گويند كسندر---- ناكس بود عنصري گويد نظم سزد مرد را گر تكبر	87	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms095	true	-8057350162349084066	239	302	1330	1643	1646	303	الات مسينه- و روءينه و--مانند اين كه به لحام-- محكم كنند ان-را كفشير خوانن--------د عنصري گويد وليكن روانم زتوسيرن---يست دلم چون دل تو---بكفشير2 نيست يا ز--------------------------------------------------خون كف شير-كفشير بود دل شير پر-تير و شمشير بود- كوير1782 بحركت غير اشباع مثل شير كه اسد گويند زمين شوره باشد و شير ژيان- را نيز گويند كسندر1783 ناكس بود عنصري گويد---- سزد مرد را گر تكبر	95	-2897775276134790297	286	443.0	227	391	73.14578247070312	44	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms087	false	-3598006217938711157	80	302	393	1448	1448	302	نيكويي با كسندر كند3 كردر---- زمين يا دامن كوه باشد ي----عني دامنه و دره4ا كوه كه پشته دارد5 كيفر و كيفر6----- مكافات باشد به بدي يعني پاداش بدي و به معني پشيماني نيز امده شاعر7 گ--ويد مار را هر چند بهتر پروري چون ايكي خشم اورد8 كيفر بري و ديگر ظرفي باشد كه ماست فروشان شير در انجا كنند اما ديوار ان از ديوار تغا ر------------------------------------------------- بلندتر باشد يعني تغار دوغيان شعر شير -----عشاق به پستان در بسيار شده است10 چشم دارد كه فرو ريزد در كيفر تو گند اور---- مرد- دانا و دلير را گويند فردوسي گويد شعر همان ياره وتاج او انگشتري همان طوق وهم تخت گند اوري كشور---- اقليم بود كر----------------------- توان و قدرت و مراد11 باشد دقيقي گويد خجسته مهرگان امد بتو12 شاه جهان امد ببايد داد داد او به كام دل به هرچت كر13 كذر --مرد احمق بود14 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0196png كديور1 برزگر ب--اشد و روزگار را نيز گويند و هر كس كه او را خانه--- باشد او را كديور خوانند از انكه خانه را كده3 گويند4---------- شه را5 اگر--چه هست فراوان اكده3 رسد از بندگانش هر كده3 اي را كذيوري كنكر---- خصومت و تعصب بود7------------------------------------------------- كبودر---- كرمكي خورد8 بود ---در اب خورش او ماهي بود1---- گبر10- جامه-اي است كه در جنگ پوشند---- خفتان و كژاگن11 نيز گويندش فردوسي گويد برفتند با نيزه وخود و گبر همي-	87	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms096	true	-388428831087543787	1	218	5	1137	1595	303	نيكويي با كسندر كند- كردر1784 زمين يا دامن كوه را گويند يعني دامنه و دره --كوه كه پشته دارد- كيفرگ يا كي ف1785 مكافات باشد به بدي يعني پاداش بدي و ب--معني پشيماني نيز امده ابوشكور گويد مار را هر چند بهتر پروري چون -يكي خشم اورد- كيفر-بري و ديگر ظرفي باشد كه ماست فروشان شير در انجا كتند اما ديوار ان از ديوار تغار image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0254png بلندتر باشد يعني تغار-دوغيان طيان گويد شيرعشاق ب--پستان در بسيار شدست----- چشم دارد كه فرو ريزد در كيفر-تو گند-اورعه17 مردي دانا و دلير را گويند -دقيقي گويد ه----مان ياره وتاج و--انگشتري همان طوق وهم تخت كند-اوري كشور1287 اقليم بود كوتر1788 كبوتر باشد كز178 توان وقو--ت و مراد ب--اشد دقيقي گويد خجسته مهرگان امد سوي-- شاه جهان امد ببايد داد داد او ب--كام دل ب--هرچت كر گذر1790 مرد احمق بود گ------------------------------------------------------ديور1711 بزرگ باشد و روزگار را نيز گويند و هر كس كه او را خانه اي باشد ك------ديور گوي-ند از انكه خانه را كده- گويند عنصري گويد شه را--اگر4 چه هست فراوان -كده- رسد از بندگانش هر كده--اي را كديوري گنگر1792 خصومت و تعصب بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0251png كبودر1713 كرمكي خ-رد- بود كه در اب خورش--- ماهي خرد باشد گبر114 جامه اي است كه در جنگ پوشند مثل خفتان و كژاگن-- نيز گويندش فردوسي گويد برفتند با-نيزه وخود وك-بر همي	96	-2897775276134790297	863	1337.5	679	1246	69.26163482666016	143	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms088	false	1556967917517320447	0	88	0	414	1419	301	گرد لشگر برامد چو ابر يكي گبر پوشيد زال دلير به جنگ اندر امد به كردار شير2 گنج باداور -----نام نوايي است كه مطربان زنند كتير---- سراب بود يعني زميني--- شورستان بود و سفيد نمايد از دور همچو اب و در او نبات رسته نبود و از دور مانند اب ايستاده بود13 كالنجر---- قلعه-اي است در هند كه نيل- بسيار از-و خيزد از ولايت -او14 كهبر نام ولايتي است در هند نزديك بابل15 كتر16 ولايتي است در هندوستان17 كاوكلور---- خرزه بود18 كنور به ------------------------------------------------------دو معني است يكي رعد	88	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms096	true	-388428831087543787	218	302	1137	1592	1595	303	گردلشك-ر برامد چوابر1 يكي كبر پوشيد زال دلير ب--جنگ اندر امد ب--كردار شير- گنج باداور12152 نام نوايي است كه مطربان زنند كتير1716 سراب بود يعني زميني كه شورستان بود و سفيد نمايد--------------- و در او نبات رسته نبود و از دور مانند اب ايستاده باشد- كالنجر1792 قلعه اي است در هند كه نيلي بسيار از و خيزد كهير1708 بروزن صغير نام ولايتي است درهند3 كز--------1719 نام ولايتي است در هند------- كاوكلور 180 خرزه بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0256png 278 گيور1801 بدو معني است يكي رعد	96	-2897775276134790297	328	499.5	256	492	66.66666412353516	57	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms088	false	1556967917517320447	90	300	431	1417	1419	301	بلرزيد بازار و كوي از كنور تو گفتي كه برق اتشي بد به زور1 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0197png و ديگر به معني كندوله و كتويه1 نيز گويندش-- و ان چيزي است كه ازگل و سرگين سازند تا گندم در--و كنند----- رود-كي گويد از تو دارم هر چه در خانه خنور ور بودمان گندم و جو در كنور2 كارزار ----جنگ بود- گرزه مار -----------------زهرانداز بود گرگر و گروگر و كردگار---- جمله نامهاي خداي است جل جلاله و عم نواله دقيقي گويد شعر چو بيچاره گشتند و فرياد جستند2 بر-يشان ببخشود يزدان گرگر- مع حرف الزاء كاناز اوكنز--- هر دو بن خوشها رطب را گويند شعر4------- من بدان امدم به خدمت تو تا برايد رطب زكانازم گراز---- چند معني دارد يكي خوك نر راگويند فردوسي گويد شعر سر دشمنان تو بادا به گاز بريده چنان كان سر ان گراز گرازان به دندان و شيران به چنگ-توانند كردن به هر جاي جنگ ديگر بيلي بو-د سركژ5 كه برزگران رسن درو-- بندند و به دو تن بكشند و بدان زمين راست كتند6------------------------------------------------- گواز---- دو معني دارد يكي تبشي7 باشد كه از حرارت پيدا شود و بيشتر زنان را باشد به وقت زادن8 و ديگر كوزها سر تنگ باشد كه مسافران دارند و بيشتر بزرگان9 ان را در غلاف دارند و به----- تازي قله گويندش10 و	88	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms097	true	8747447016390606654	4	199	20	992	1482	301	بلرزيدصحرا1 وكوه2- از كنور تو-گفتي كه برق اتشي زد به طور3 و ديگر بم------------------------------------------------------عني كندوله و كنويه- نيز امده است و ان چيزي است از --گل و سرگين سازند تا گندم در او كنند شاعر رود كي گويد از تو دارم هر-چه در خانه خنور ور بودمان گندم و جو-در كنور- كارزار1802 جنگ بود4 گرزه بفتح اول يا به ضم مارزهرانداز بود كزكز و گروگر و كردگار1804 جمله نامهاي خداي عز و جل است--------------------------- چو بيچاره گشتند-- فرياد جستند- برايشان ببخشود يزدان كركر5 مع حرف الزاء كانازو گنزه180 هر دو-بن خوشها رطب را گويند رود كي گويد من بدان امدم ب--خدمت تو تا برايد رطب زكانازم گراز1806 چند معني دارد يكي خوك نررا گويند فردوسي گويد سر-----دشمنان تو-جانا ب--گاز بريده چنان كان سرا-ن گراز گرازان ب--دندان و-شيران به چنگ توانند كردن بهر---جاي جنگ ديگر بيلي باشد سركژ ك-ه برزگران رسن در ان بندند و بدوش -----كشند و----- زمين راست كنند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0253png گواز1807 دو معني دارد يكي تبشي- باشد كه از حرارت پيدا شود و بيشتر زنان را باشد به وقت زادن- و ديگر كوزها سر-تنگ باشد كه مسافران دارند و بيشتر برزگران ان-را در غلاف دارند و به زبان تازي قله گويند و ---	97	-2897775276134790297	767	1189.5	602	1100	69.7272720336914	125	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms089	false	7889614819516751753	1	120	5	570	1431	302	خراميدن به ناز و باليدن باشد11 شاعر12 گويد نظم اهو همي گوازد گردن همي فرازد گه سوي دشت تازد گه سوي راغ و صحرا image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0198png و هاون را نيز گويند گاز1--- به چهار معني امده اول ناخن بيراي زر بود دوم لگد و سيلي بود و سيوم درخت صنوبر كه ستون كنندش2 ازرقي گويد يكي چادر ي جوي پهن و دراز بياوب-ز چادر ز- بالاي گاز چهارم جاي بر زمين فرو كنده بود در بيابانها و كوهها--- به شب چهارپايان را اندر ان كنند و كاروان نيز در-رود و به تازي ان را مغاره گويند3 كاريز ----جوي اب----- كه در زيرز-مين رود و به تازي ان را قنات گويند كندز---- كوشك و قلعها كهنه بود گربز---- مرد	89	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms097	true	8747447016390606654	200	301	998	1482	1482	301	خراميدن ب--ناز و باليدن باشد-- شاعر-- گويد---- اهو-همي كوازد گردن همي فرازد گه سوي دشت تازد-گه سوي راغ و-صحرا و-----------------------------------------------------هاون را نيز گويند كاز1808 به چهار معني است----- ناخن پيراي زر-بود 2---لگد و سيلي----------- درخت صنوبر كه ستون كنند-- ازرقي گويد يكي چادر-ي جوي پهن و دراز بياو يز چادر به بالاي كاز2 4--- جاي بر زمين فرو كنده---- در بيابانها و كوهها كه به شب چهارپايان--- اندر ان كنند و كاروان نيز در رود و ب--تازي ان-را مغاره گويند- كاريز1801 جوي ابي بود كه در زير زمين رود و ب--تازي ان-را قنات گويند كندز1810 كوشك و-قلعها كهنه بود گربز1811 مرد-	97	-2897775276134790297	442	675.5	349	592	74.66216278076172	64	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms089	false	7889614819516751753	122	280	576	1334	1431	302	و زبرك و طرار را گويند گرز---- عمود باشد و گرز گاوسار گويند ان را كه فريدون داشت و-دستها هاون را نيز گويند كشاورز ده----قان بود يعني برزگر فردوسي گويد كشا--------------------------------------------------ورز و دهقان سپاهي شدند-دليران و شاهان جنگي شدند4------ كريز فرنسه5 -----بود و ان طعمه-اي است كه بازان را دهند و فرنسه6 نيز گويندش كيكيز7 ترهاي است كه برگ پهن دارد و به تازي جرجير8 گويندش1 گوز10 خميده و دوتا شده را گويند مع حرف الژاء كروژ11 به معني شادي و طرب و نشاط بود رود-كي گويد نظم باكروژ12 و خرمي اهو به دشتميخرامد چون كسي كو مست گشت كاژ---- احوال باشد يعني كژ چشم image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0199png به يك پاي لنگ و به يك دست- شل به يك چشم كور و به يك چشم كاژ1 كواژ2 طعنه بود كژ---- ناراست باشد گوژ---- خوهل باشد و خميده يعني خرامان و خمار3 و خم و چفت و چفته را نيز گويند گلموژ4--- كرب-------اسه را خوانند و مارپلاس5 نيز گويندش	89	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms098	true	2266495314277351698	1	136	5	693	1465	302	و زيرك و طرار را گويند گرز1813 عمود باشد و گرز-گاوسار گويند ان-را كه فريدون داشت و دستها هاون را نيز گويند كشاورز1813 دهقان بود يعني برزگر فردوسي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0258png كشاورز و دهقان سپاهي شدند دلير--------ان جنگي و شاهي شدند كريز 18142 فريسه بود و ان طعمه اي است كه بازان را دهند كوز1815 خم----------------------------------------------------------------------------يده و دوتا باش--------د مع حرف الژاء كروژ1816 بمعني شادي و طرب -------بود رود كي گويد---- باكروژ-- و خرمي اهوبدشت مي -خرامد چون كسي كو-مست گشت كاژ1817 احو-ل باشد يعني--- چشم كژ شاعر معروفي گويد ب----------------------------------يك پاي لنگ و ب--يك دست6 شل ب--يك چشم كور و---بيك چشم كاژ- كواژ- طعنه بود گزه181 ناراست ب-ود كوژ1820 خوهل باشد و خميده يعني خرامان و خمار -و خم و------ چفته را نيز گويند كلموژ8217 كرباسه چلپاسه را گوين-د و مارپلاس- نيز گويندش	98	-2897775276134790297	516	770.0	403	854	60.421546936035156	83	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms090	false	7563618007565793894	0	163	0	796	1396	301	چيز را گويند يكي انكه سخت بر هم زنند7 چنانكه دو كس در راه دوش بر دوش يا پهلو بر پهلو زنند8 فردوسي گويد زنا-گه به روي اندر افتاد طوس تو گفتي ز پيل ژيان يافت كوس و ديگر جنسي مسين يا رويين كه پوست گاو بر ان بستهاند و ان طبلي9 بود عظيم بزرگ كه ---لشكرها در وقت جنگ فرو كوبند اواز سهمگين دارد شاعر گويد به شبگير برخاست10 اواز كوس شد از گرد لشكر سپهر ابنوس كرونيس11 جزيره ايا بود كه وامق--- انجا مي بود عنصري گويد جزيره يكي بد به يونان زمين كرونيس بد نام و شهر12 گزين كيوس---13 جزيره-اي است كه عذرا را درو---- فروختند و منقلوس خريد و ديگر چوب كژوخول14 را نيز گويند15 كاس خوك بود كالوس احمق وابله باشد16 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0200png فرهنگ فارسي مدرسه سپهستلار مع حرف الشين كربش جانوري است چون ماري كوتاه و-ليكن دست و پاي دارد و تيز دود و بيشتر در و-يرانهها باشد و انرا كر-باسه نيز گويند و در كرمان	90	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms098	true	2266495314277351698	144	302	764	1465	1465	302	چيز را گويند يكي انكه سخت بر هم زنند- چنانكه دو كس در راه دوش بر دوش يا پهلو به پهلو-زنند- فردوسي گويد زنا گه ب--روي اندر افتاد طوس تو گفتي ز-پيل ژيان يافت كوس و ديگر جنسي مسين يا رويين كه پوست گاو بر ان بستهاند و ان طبلي ب-ود عظيم بزرگ كه در لشكرها در وقت جنگ فرو كوبند اواز سهمگين دارد شاعر گويد به شبگير برخاست ا--واز كوس شد از گرد لشكر سپهر ابنوس گرونيس-- جزيره اي ب-ود كه وامق در انجا ب---ود عنصري گويد جزيره يكي بد به يونان زمين كرونيس بد نام و شهري- گزين گيوس 1825 جزيره اي است كه عذرا را در انجا فروختند و منقلوس خريد و ديگر چوب كژ-------را---- گويند-- كاس خوك بود كالوس احمق وابله باشد--------------------------------------------------------------------------------- مع حرف الشين گربش جانوري است چون ماري كوتاه و ليكن دست و پاي دارد و تيز-دود و بيشتر در و يران-ها باشد و انرا كر باسه نيز گويند و در كرمان-	98	-2897775276134790297	668	1185.0	523	814	82.06388092041016	135	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms090	false	7563618007565793894	163	300	796	1393	1396	301	كربو1 خوانند و به تازي حربا و سام-------------------------------------------------- ابرص گويند و به دندان هر كه را بگزد دند-ن در زخمها بگذارد2 استاد عنصري گويد شد مژه گرد چشم او ز اتش نيش و دندان كژدم و كربش و به م---------------------------------------------------------------------------عني شاد و-خرم باشد و به معني پهلو و بغل نيز امده3 گ---رزش تظلم و تشنيع باشد4 كفش معروف است مع حرف الغين كناغ تار ابريشم و ريسمان بود كه از--و مبرم5 يا ديبا بافند چنانكه شاعر6 گويد تو سيمين فغي من چو زرين كناغ تو تابان مهي من چو سوزان چراغ گريغ به معني گريز باشد----- فردوسي گويد چو روزي-كه باشد به خاور گريغ هم از باختر بر زند باز تيغ ك--------------يغ ريم چشم بو-د يعني ابي بو-د سفيد كه بر كنار --چشم خشك شده----- و ان را به تازي رمص7 خوانند كاغ-كاغ بانگ و مشغلها كلاغ	90	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms099	true	4035525075097302806	0	146	0	702	1481	303	كربوا خوانند و به تازي------- سام image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0260png ابرص گويند و بدن--دان هر كه را بگزد دندان در زخم-- بگذار-------د عنصري گويد شد مژه گرد چشم او ز-اتش نيش دن--دان كژدم و كربش گش شهري است به ماوراءالنهر نزديك سمرقند كه در اين زمان او را شهر سبز خوانند گش بمعني شاد و خرم باشد و بم--عني پهلو و بغل نيز امده است كرزش تظلم و-تشنيع باشد--------------- مع حرف الغين كناغ تار ابريشم و ريسمان بود كه از او بيرم- يا ديبا بافند منجيك گ-------ويد تو سيمين فغي من چو-زرين كناغ تو-تابان مهي من چو سوزان چراغ كريغ بم--عني گريز باشد شاعر فردوسي گويد چو روزي كه دارد به خاور كريغ هم از باختر بر زند باز-تيغ كيغ1834 بروزن تيغ ريم چشم باشد يعني ابي باشد سفيد كه بر كنارها چشم خشك شده باشد و ان-را بت--ازي رمص گوي--ند كاغ كاغ بانگ و مشغلها كلاغ	99	-2897775276134790297	505	812.5	392	759	66.534912109375	90	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms091	false	2064115707921705750	1	153	4	723	1425	302	عسجدي گويد اي گرفته كاغ كاغ از خشم ما همچون كلاغ كوه و بيشه جاي كرده چون كلاغ كاغ كاغ كزوغ------------------------------------------------------ مهرها گردن بود فردوسي8 گ---ويد به زخمي كزوغ9 ورا خرد كرد چنين حرب سازند مردان مرد10 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0201png كوغ----- در شدن بود1 مع حرف الفاء كف سياهي بود كه مشاطگان در ابروي زنان كنند2 گزاف سخن و-كاري بيهوده را گويند كاف شكاف باش------------------د كشاورز و اهنگر و پاي باف چو بيكار مانند سرشان بكاف3 كوف جغد3 و بوم و كوچ5 را نيز گويند و ان جنسي است از مرغان شوم پي ----------چون درو خذلان و عصيان ازتو6اي شه راه يافت كاخها شد جاي كوف و باغها شد جاي خار كرف----8 قير باشد و بعضي گفتهاند سيم سياه باشد و اين اصح است1--- كشف سنگ-پشت را گويند كتف سر دوش بود و جايگاه شانه مع حرف الكاف كلك -------------------------------------در اصل ني باشد و به استعاره قلم را گويند استاد عسجدي گويد	91	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms099	true	4035525075097302806	147	303	707	1481	1481	303	عسجدي گويد اي گرفته كاغ كاغ از-خشم ما همچون كلاغ كوه و بيشه جاي كرده چون كلاغ كاغ كاغ image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0257png گروغ1836 مهرها گردن بود شاعر عسجدي گويد ب--زخمي كزوغ و را خرد كرد چنين حرب سازند مردان مرد------------------------------------------------------ كوغ 1837 در شدن----- مع حرف الفاء گف سياهي بود كه مشاطگان بر ابروي زنان مالند گزاف سخن و كار- بيهوده را گويند كاف شكاف باشد شاعر ابوشكور گويد كشاورز و اهنگر و پاي باف چو بيكار گشتند سرشان بكاف -كوف جغد بود--- و كوچ- را نيز گويند و-ان جنسي است از-مرغان شوم پي فرخي گويد چون درو خذلان و-عصيان از تواي شه راه يافت كاخها شد جاي كوف و باغها شد جاي خاد4 گزف 218 قير باشد و بعضي گوي--ند سيم سياه باشد و اين درست تر است كشف سنگ پشت را گويند گتف سر-دوش بود و جايگاه شانه image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0262png كلي در اصل ني باشد و به استعاره قلم را گوين------د عسجدي گويد-	99	-2897775276134790297	572	925.5	443	855	66.90058135986328	110	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms091	false	2064115707921705750	153	296	723	1398	1425	302	كلكت چو مرغكي است دود-يده پراب مشك وز-بهر10 شر و خير زبانش دو شاخ و تر1 گنگ-------- به سه معني است اول بتخانهاي است به تركستان و نيز- نام شهري است در ان ولايت و جزيره12 را نيز گويند عنصري گويد شعر همانگه سپاه اندر امد به جنگ13 سپه همچو دريا و دريا چو گنگ و ديگر رودخانهاي است در هندوستان خسرواني شاعر گويد شعر image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0202png تا چون بهار گنگ شد از روي او جهان دو چشم خسرواني چون رود گنگ شد و ديگر خمي است----- كه در پشت اي-----د و ان را حدب1 و گوزپشت نيز گويندش2-------- همي مناظره و جنگ-خواهي از تن خويش كنون كه گنگ شدي و براوريدي گنگ3 گنگ ا-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------مردي سطبر تن و فربه و دراز4 و قوي بود شاع-----ر5 گويد شعر گنگي پليد6 بيني گنگي بزرگ پاي محكم سطبر ساقي زين پهن ساعدي7 گزگي لال باشد -	91	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms100	true	4935638784650856288	0	158	0	763	1465	302	كلكت چو مرغكي--ست دو ديده پراب مشك وز بهر------- خير و شر دو زبانست وتن يكي گنگ1826 به سه معني است اول بتخانه اي-ست به تركستان و ديگر نام شهري است در ان ولايت و جزيره-- را گو----يند عنصري گويد---- همانگه سپاه اندر امد ب--جنگ-- سپه همچود-ريا و دريا چوك-نگ و ديگر رودخانهاي است در هندوستان خسرواني----- گويد-------------------------------------------------------- تا چون بهار گنگ شد از روي او-جهان دو چشم خسرواني چون رود گنگ شد و ديگر خمي را گويند كه در پشت پيدا شود و ان-را حدب- و گوژپشت---- گويند شاعر گويد همي مناظره و-جنگ خواهي از-تن خويش كنون كه گنگ شدي و براوريدي كنگ- گنگ لال باشد كيك بر وزن نيك مردمك ديده بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0259png كليك بروزن شريك كف دست را گويند كاك مرد باشد به زبان ماوراءالنهر كنگ مردي سطبر تن-- فربه و دراز- و قوي بود شاعر عنصري گويد---- كنگي بلند- بيني كنگي بلند پاي محكم سطبر ساقي زين گرد ساعدي كاواك چيزي باشد	100	-2897775276134790297	506	751.5	390	868	58.29492950439453	86	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms092	false	5690653725737776907	0	148	0	766	1575	302	دست را گويند كاك مرد باشد به زبان ماوراءالنهر10--------------------------------------------------------------------------------------------------------------- كاواك چيزي باشد ميان تهي گاورنگ گرز11 فريدون را-گويند12 كابوك13 جاي مرغ خانگي بود و دام14 را نيز گويند و زنبيلي كه از ميان خانه15 در او-يزند تا فاخته و-كبوتر در انجا بيضه نهند و بچه برارند16 و به استعاره اشيان جملها مرغان را كابوك توان17گفت18 كرا----------------ك مرغكي است سياه و سفيد چند خطافي بود و دم دراز دارد و بر لب اب نشيند و دم مي-لرزان----------------د چنان اند يشناك19 از دشمن خويش كه باز تيز چنگال از كراكا20 گلفهشنگ21 اب فسرده بود كه از ناودان22 فرود ا---------------------------------------------------يد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0203png كليك و كلك هر دو احول راگويند خسرواني1 شاعر گويد شعر چون ببينم ترا ز بيم حسود2 خويشتن را كليك سازم زود كاونجك خيار بادرنگتر كه هنوز سبز بود3 كيارنگ سفيد بود4 كنارنگ-------- حاكم ملك و مرزبان را نيز گويند فردوسي گويد ازين هر دو هرگز نگشتي جدا	92	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms100	true	4935638784650856288	121	302	588	1465	1465	302	دست را گويند كاك مرد باشد به زبان ماوراءالنهر كنگ مردي سطبر تن فربه و دراز و قوي بود شاعر عنصري گويد كنگي بلند بيني كنگي بلند پاي محكم سطبر ساقي زين گرد ساعدي كاواك چيزي باشد ميان تهي گاورنگ گرز-- فريدون را گويند-- كابوي-- جاي مرغ خانگي بود و دام-- را نيز گويند و زنبيلي كه از ميان خانه --در او يزند تا فاخته و كبوتر در انجا بيضه نهند و بچه برارند-- و به استعارت اشيان جمله- مرغان را كابوك توان- گفت-- كراي ه185 بروزن هلاك مرغ-ي است سياه و سفيد چند خطافي بود و-دم دراز بود- و بر لب اب نشيند و دم مي لرزاند شاعر دقيقي گويد چنان انديشد او-- از دشمن خويش چو باز تيز چنگال از كراكا5 ك-لفهشنگ-- اب فسرده بود كه از ناودان-- فرود ايد كليك وگيي 1857 هر دو احول را گويند شاعر مظفري گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0264png 286--------------------------------------------------- چون ببينم ترا ز-بيم حسود -خويشتن را كليك سازم زود كاونجك خيار بادرنگ-- كه هنوز سبز-بود گ-يارنگ سفيد بود- كنارتگ سپهبد و حاكم ملك و مرزبان بو---------د فردوسي گويد ازين هر دو هرگز-نگشتي جدا-	100	-2897775276134790297	605	953.5	481	972	62.2427978515625	102	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms092	false	5690653725737776907	148	302	766	1575	1575	302	كنارنگ بودي و يا يادشا5 كولك----- كدويي بود كه زنان روستا پنبه در-ان نهند6 كلوك كودك امرد بود7 كرك مرغ خانگي بود كه از خايه كردن باز ايستد گويند كرك شد كاغك نشاط بود8 كژك شاخ درخت باشد9 كوشك منظره بود شاعر10 گو---يد بديدم نشسته ابر بام كوشك به پيشش يكي كاسها پر فروشك1 كسك غليه بود12----------------------------------------------------------- مع حرف اللام كا-چال----- الات خانه بود از13 هر لوني كه باشد از قماش و انچه بدان ماند14 استاد عنصري گويد زود بردند و ازمودندش همه كاچالها نمودندش گوال15 گواليدن16 بود چون انداواختن image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0204png كوتوال دز-دار بود ----------الت است اري وليكن روزگارش زيردست قلعه است اري وليكن افتابش كوتوال7 كلال چكاد باشد يعني ميان سر از بالاي پيشاني18 كنجال ثفل19 هر مغزي بود- كه روغن ازو گرفته باشند كو------------------------------------------------------------------------------پال گرز باشد يعني چماق اهنين و عمود بزرگ فردوسي گويد به پا-ي اورد زخم كوپال من20 نراند كسي نيزه بر يال21 من گال22 گريختن باشد چون-	92	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms101	true	-405507062253324396	0	169	0	877	1556	302	كنارنگ بودند واو پادشا- كولك 1عه1 كدويي بود كه زنان روستا پنبه در ان نهند كءلوي كودك امرد بود كزي- مرغ خانگي---- كه از-خايه كردن باز-ايستد گويند كرك شد كاغك نشاط بود كزف- شاخ درخت باشد ك-وشك منظره بود شاعر اسدي گويد بديدم نشسته ابر-بام كوشك به پيشش يكي كاسها پر-فروشك- كسك 1867 قليها گوشت بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0261png مع حرف اللام كا چال 8فه1 الات خانه بود از-- هر لوني كه باشد از قماش و انچه بدان مان--------د عنصري گويد زود بردند و ازمودندش همه كاچالها نمودندش كيوال ك-واليدن --بود چون اند--وختن كيوث---------------------------------------------------وال دز دار بود عنصري گويد منزلست اري وليكن روزگارش زيردست قلعه است اري ل-يكن افتابش كوتوال گ-لال چكاد باشد يعني ميان سر از بالاي پيشاني-- كنجال ثفل و--- مغزي باشد كه روغن ازو گرفته باشند شاعر ابوالعباس گويد بس پند پذيرفتم و اين شعر بگفتم ازمن بدل خرمابس باشد كنجال كوپال گرز بود ي-عني چماق اهنين و عمود بزرگ فردوسي گويد بيندازم ا--ز دست كوپال را كمر بشكنم رستم زال را كال--------- گريختن باشد چون	101	-2897775276134790297	609	973.5	486	975	62.46154022216797	103	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms093	false	-7773524848851933803	0	132	0	671	1462	302	كسي بگريزد گويند بگاليد كيغال23---------------------------------------------------- مردم جماش را گويند و-رند پيشه كه كاري نكنند24 و به هرزه گردند25 كچول جنبانيدن سرين بود در رقص و پا-كوفتن گ----------ول احمق و ابله و نادان را گويند كول26------------------------------------------- جايي را گويند كه اب تنك ايستاده27--- مع حرف الميم كنام شبگاه و ارامگاه سباع و طيور باشد فردوسي گويد ببيند28 يكي روي دستان سام كه بد پرورانيده29 اندر كنام و چرانيدن شتر را نيز گو يند30-- كلكم منجنيق بود31 كام به دو معني است يكي خطوه است كه پاي بنهند و پاي32 بر-گيرند33 و ديگر به معني image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0205png مراد است و به زبان اذربايجان نك1 را گويند و نك اندر دهان به بالا بر باشد چنانكه زبان پيوسته بدو ميرسد2 شاعر3 گويد نظم رسيده افت نشپيل او به هر كامي نهاده كشتها اسيب او	93	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms101	true	-405507062253324396	169	302	877	1556	1556	302	كسي بگريزد گويند بكاليذ image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0266png 288 كيفال مردم عياش را گويند و رند پيشه كه كاري نكن---د و بطال گردد------ كچول جنبانيدن سرين بود در رقص و پا كوفتن گول بروزن غول احمق و-ابله و-نادان باشد كاگل51878 كلك ميان تهي باشد كه در اب رويد كسول 18712 جايي را گويند كه اب تنك ايستاده باشد مع حرف الميم كنام شبگاه و ارامگاه سباع و طيور باشد فردوسي گويد ببيند --يكي روي دستان سام كه بد پرورانيده ا--ندر كنام و-چرانيدن شتر-را نيز كنام گويند كلكم منجنيق بود-- كام ---------------يكي خطوه است كه پاي بنهند و پاي-- بر گيرند-- و ديگر ب--معني---------------------------------------------------- مراد است و به زبان اذربايجان تك- را گويند و تك اندر-دهان ب--بالا ترب-اشد چنانكه زبان پيوسته بدو مي رسد منجيك گويد---- رسيده افت نشپيل او بهر---كامي نهاده كشتها اسيب او-	101	-2897775276134790297	506	791.0	400	784	64.54081726074219	84	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms093	false	-7773524848851933803	135	302	682	1462	1462	302	كمان سام قوس قزح را گويند كمر رستم نيز قوس قزح راگويند كركم4 هم قوس قزح را گويند5----------------------------------------------------- كالم----- زني باشد كه شوهر كرده باشد و بي شوهر مانده كوم----- گياهي بو-د خشك كه در ميان شدكار يابند6 گاودم بوق7 كو ---چكي يا-ناي روييني8 باشد كه بر صورت دم گاو ساخته باشند و در وقت جنگ زنند و به نفير مشهور است فردوسي گويد سفيده بزد ناي وا رويينه خم خروش امد از9 نالها گاو دم وغند رود10 را نيز گاو-دم گوي-ند كزم سبزه اي باشد كه بر كنار جوي و حوض رويد11 گرم----- تبش و تاسه و رنج و غم و اندوه دل گرفته باشد فردوسي گويد نظم ز چنگال يوزان همه دشت غرم دريده بر-و دل پر از داغ گرم مع حرف النون كيان پادشاهان را گويند و-كي پادشاه است12 ك------------------------يان به چند معني است يكي خيمها عرب و كرد باشد كه از موي ساخته بود شعر13 -------همه باز بسته بدين اسمانكه- بر پرده14 بيني بسان كيان image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0206png و ديگر ستاره بود و-	93	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms102	true	1637718456052704686	1	165	8	787	1480	302	كمان سام و كمر----------------رستم ------------------و كرگم 318 قوس قزح را گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0263png 289 كالم 1882 زني باشد كه شوهر كرده باشد و بي شوهر مانده كوم 5م18 گياهي باشد خشك كه در ميان شذكار-يابند- گاودم عم18 بوق كوچكي يا ناي رو ي-ين باشد كه بر-صورت دم گاو ساخته باشند و در وقت جنگ زنند و به نفير مشهور است فردوسي گويد سپيده بزد ناي رو --يينه خم خروش امد از- نالها گاو-دم وغند رود-- را نيز گاو دم خوانند كزم سبزه اي باشد كه بر-كنار جوي و حوض رويد-- گرم 8م18 تبش و تاسه و رنج و-غم و اندوه دل گرفته باشد فردوسي گويد---- ز چنگال يوزان همه دشت غرم دريده براو دل پراز--داغ گرم مع حرف النون كيان پادشاهان را گويند و كي پادشاهست گلجان 1890 بمعني مزبله باشد كيان ب--چند معني است يكي خيمها عرب و كرد باشد كه از موي ساخته بود ابوشكور گويد همه باز بسته بدين اسمان كه بر پرده-- بيني بسان كيان و-----------------------------------------------------ديگر ستاره بود و	102	-2897775276134790297	623	978.0	483	890	70.0	119	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms094	false	-4930708886751058958	0	146	0	684	1469	301	نقطها پرگار را نيز گويند1 كيهان خديو باشد يعني خداوند كيهان----- جهان بود2 كاه------------------------------------------------------كشان مجره باشد كران3 و كرن4----- هر دو اسبي را گويند كه رنگ او ميان-زرد و بور بو-د گرگان ولايتي است مشهور كيوان زحل باشد و فلك زحل را نيز گويند كولاويان5 پهلوانان و گردان با---شند6 گرزمان7 طايفه-اي گفتند----- عرش است و بعضي گويند--- اسمان است و اين اصح است دقيقي گويد نظم مه و خورشيد با برجيس و بهرام زحل با تير و زهره بر گرزمان8 همه حكمي به فرمان تو رانند كه -يزدان مر تو را دادست فرمان كرستون كيان-------------- بزرگ باشد كه به ان بار سنجند شاعر9 گ--ويد خواهي به شمارش ده و خواهي به گزافه10 خواهيش به شاهين ده11 و خواهي به كرستون كوبين چيزي است مثل كفها تراز-و از حصير خوص12 بافته و عضاران بزر13 كوفته و غيره در انجا كنند و پاك كنند14 و ان را در	94	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms102	true	1637718456052704686	165	302	787	1480	1480	302	نقطها پرگار را نيز گوي-----------------------------ند كيهان 1892 جهان باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0268png 290 كافكشان مجره باشد كران- و كءرن18941 هر دو اسبي را گويند كه رنگ او ميان زرد و بور باشد گرگان ولايتي است مشهور كيوان زحل باشد و فلك زحل را نيز گويند كولاويان- پهلوانان و گردان را گويند- گرزمان- طايفه اي گفتهاند كه عرش است و بعضي گويند كه اسمان --------------است دقيقي گويد---- مه و-خورشيد با برجيس و-بهرام زحل با تير و زهره با كرزمان- همه حكمي بفر--مان تو-رانند كه ايزد-- مرت---را دادست فرمان گرشتون بروزن شفق گون كپان بزرگ باشد كه بدا-ن بار سنجند خسرواني گويد خواهي ب--شمارش ده-- خواهي ب--گزافه خ--واهيش به شاهين ----زن خواهي به كرستون كوبين چيزي است مثل كفها تراز و از حصير------ بافته و عصاران بذر-- كوفته و غيره در انجا كنند و پاك كنند-- و ان-را در-	102	-2897775276134790297	557	875.5	437	780	71.4102554321289	90	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms094	false	-4930708886751058958	146	301	684	1469	1469	301	ولايت سند چژگو-يند و بعضي گويند15 كذين-------------------------------------------------- گازران بود16 كشكين ناني باشد كه از جو و جاورس و باقلي پخته باشند كانون اتشدان را گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0207png گرزن---- نيم تاجي مرصع1 باشد به زر و جواهر كه پادشاهان فرس چون بر تخت نشستندي به زنجير زر ان را بر بالا ي سر ايشان بياوب-ختندي و احيانا بر سر نهادندي----------- او مير نيكوان جهان است و نيكويي تاج است و سال وماه-مراورا2 چوگرزن-است3 كودن اسب پير و پالاني باشد كياخن سخن چرب و شيرين بود كه كسي را بدان مطيع سازند3- كابين مهر ----زنان بود كياكن------ مخالف و ناهموار باشد5 كاويدن زمين كندن باشد از بهر چيزي جستن كلان----- بزرگ گرازيدن----- خراميدن بود گنج فريدون نام نوايي است كه مطربان زنند ------------------------------------------------------كاويان6 پوست پارها كاوها اهنگر كه علم فريدون از ان ساختند كمرد--------------ون قوس وقزح باشد7 كشن انبوهي چيزي از قافله و لشكر و مال و شاخ درخت و بيشه و انچه بدين ماند كمكان-	94	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms103	true	1916234248291498167	0	160	0	863	1623	303	ولايت سند چژ گويند و بعضي گويند-- كدين image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0265png گازران باشد گ-شكين ناني باشد كه از جوو--جاورس و باقلا پخته باشند كانون اتشدان را گويند كرزن----------------------------------------------- گرزن1903 نيم تاجي مرصع بو--د به زر-و جواهر كه پادشاهان فرس چون بر تخت نشستندي به زنجير زر ان-را بر بالا-ي سر-ايشان بياو يختندي و احيانا بر سر-نهادندي دقيقي گويد او مير نيكوان جهانس--ت و نيكويي تاج است-- سال وماه مراور- اچوكرزن است- كودن اسب پير و پالاني باشد كياخن سخن چرب و شيرين بود كه كسي را بدان مطيع گردانند كابين 1106 مهرزنان بود كياگين 1907 مخالف و ناهموار باشد -كاويدن زمين كندن----- از بهر چيزي جستن كلان يعني بزرگ گرازيدن 1910 خراميدن---- گنچ فريدون نام نوايي است كه مطربان زنند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0270png 292 كاويان- پوست پارها كاوه- اهنگر كه علم فريدون از ان ساختند كمردون بروزن شفق گون قوس -قزح باشد گ-شن انبوه چ-يزي از قافله و لشكر و-مال و شاخ درخت و بيشه و انچه بدين ماند كمكان	103	-2897775276134790297	664	1061.5	531	944	70.33898162841797	109	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms095	false	5772490833273281141	0	150	0	764	1496	302	كوهكن باشد8 گوزن گاو-كوهي بود گ-واليدن باليدن باشد كريان----- يعني فدا بود1 گ------وان نام مبارز بود10--- فردوسي گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0208png گوان پهلواني بود زورمند به با------زو به زور و به بالا بلند گلاندن افشاندن بود1 گليون جامه اي باشد كه از هفت رنگ بافته باشند و هفت رنگ2 در ان بتوان ديد3 گلخن تون گرمابه باشد كشور ز-------------------------------------------------يان بزرگان باشند به --------------كشت اربرد4 رنج كشور زيان چنان كن كه نايد به5 كشور زيان6 كرگدن جانوري است از پيل بزرگتر در هند باشد كن كون باشد كران به معني كرانه باشد----------------------------- گويند فلان كار را كرانه پيدا نيست استاد بوشكور گويد كرانه --بكردم7 ز8 ياران بد كه 9بنياد من استواراست خود10 مع حرف الواو- كاو---- مرد په-----------لوان و مبارز و دلير باشد11 و به معني كاويدن چيزي نيز امده عنصري گويد- بكاو-يد كالاش را سر به سر كه داند كه چه پافت زر و گهر كاوكاو---- ژكيدن بود12 كندرو---- وزير	95	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms103	true	1916234248291498167	160	303	863	1623	1623	303	كوهكن بود-- گوزن گاو كوهي باشد كواليدن باليدن ب-ود كزيان 1118 يعني فدا گوان بروزن روان نام مبارز-بود شاعر فردوسي گويد گ----------------------------------------------------وان پهلواني بود زورمند به بازوي برزو ب---------ه بالا بلند گلاندن افشاندن بود ك-ليون جامه اي باشد كه از هفت رنگ بافته باشند و هفت رنگ- در ان -توان ديد- گلخن تون -حما-م باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0267png كشورزيان بزرگان باشند شاعر اسدي گويد1 بكشت از برد رنج كشورز-يان چنان كن كه نايد به- كشور-زيان- كرگدن جانوري--ست از پيل بزرگتر در هند باشد كن كون ب------------------------اشد گران بمعني كناره باشد چنانكه گويند فلان كار را كرانه پيدا نيست شاع--------ر گويد كرانه چو كردم ز---ياران بد چو--بنياد من استوار-ست خرد-- مع حرف الواو3 كاو1127 مردمان مبارز و پهلوان-------- و دلير باشد و---------- كاويدن چيزي نيز امده عنصري گويد4 بكاو يد كالاش را سرب---سر كه داند كه چه يافت زر-و گهر كاوكاو1128 ژكيدن------ كندرو1121 وزير-	103	-2897775276134790297	568	829.0	452	906	62.69315719604492	82	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms095	false	5772490833273281141	150	300	764	1490	1496	302	ضحاك بود فردوسي گويد------------------------------------------------------ ورا كندرو خواندندي به نام به كندي زدي پيش بيداد گام كانيرو--- مازربون بود و ان دارويي است كه در استسقا به كار دارند-- بعد از انكه به سركه يك هفته فرغار كرده باشند و در ميان چندين دارو نهند انگه دهند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0209png تانكشد1 گرنجو گراني باشد كه در خواب بر مردم افتد و ان را به تازي كابوس خوانند و به فارسي عبدالجنك نام-ند گاو---- برج گاو را گويند فردوسي گويد شعر چو خورشيد برزد سر از برج گاو ز هامون بر-امد خروش چكاو گو--- مهتر و دلير و بزرگ و محتشم است فردوسي گويد اگر چه گوي سرو بالا بود جواني كند پير2 كانا بود و به معني مغاكي در جايي3 نيز امده خسرواني گويد چگونه سازم و با وي چگونه حرب كنم ضعيف كالبدم من نه كوهم و نه گوم كاليو---- ابله ومتحير باشد به معني4 كنستو5 نباتي است يعني چيزي	95	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms104	true	-6973384970834496398	0	132	0	694	1556	303	ضحاك بود فردوسي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0272png 294 ورا كندرو خواندندي به نام به كندي زدي پيش بيداد گام كانيرو113 مازريون بود و ان داروءي است كه در استسقا ب--كار دارند و بعد از ان--------كه يك هفته فرغار كرده باشند و در ميان چندين دارو نهند انگه دهند گرتجوا113-------------------------------------------------------- گراني باشد كه در خواب بر مردم افتد و ان-را به تازي كابوس خوانند و ب--فارسي عبدالجنك خوانند گاو1132 برج گاو-را گويند فردوسي گويد چو-----خورشيد برزد سر-از برج گاو ز-هامون بر امد خروش چكاو گو193 مهتر و دلير و بزرگ و محتشم است فردوسي گويد اگر چه گوي سرو-بالا بود جواني كند پير--كانا بود و ب--معني مغاك نيز-----------امده شهيدي گو--يد چگونه سازم و با-وي چگونه حرب كنم ضعيف كالبدم من نه كوهم و-نه گوم كاليو1136 ابله ومتحير بود گنشتوه113------- نباتي است يعني چيزي	104	-2897775276134790297	582	987.5	459	798	72.93232727050781	101	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms096	false	-2763311008952269556	0	161	0	780	1484	302	بدان جامه شويند و ان را اشنان خوانند و حالا اشلان مي گويند6 كژو--------------------------------------------------------------- دندان فرسودها كاواك شده را گويند كدو7 فرسوده و كاواك را گويند مع حرف الراء-------- گاه به سه معني است يكي تخت باشد و ديگر وقت را گويند و ديگر گوي باشد ---سيم پالايان زر و سيم گداخته در انجا ربزند كلاب-------------ه چرخه بود كه جولاهگان8 ريسمان بدو زنند تا ازو به كار برند كلاژه ععقق و غلبه و-كجله9 و عقه10 را گويند و حالا عكه نامندش image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0210png كرباسه كربس بود يعني سوسمار كبه محجمه باشد كه بدان حجامت كنند كالفته اشفته باشد1 كرته به تازي قرطه بود و ان نيم-تنه اي باشد كوتاه كه در پوشند كرته خاري باشد كه شتران خورند2------------------------------------------------ كيس-------------نه ريسمان بر------دوك پيچيده بود و ان را پوسه2 نيز گويند4 كلته دم بريده بود از خر و اسب و دد و دام و هر-چه از كار افتاده بود5 كنجه -خري باشد كه دهانش اماس كرده باشد6 كنده بندي بود چوبين كه	96	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms104	true	-6973384970834496398	133	303	697	1556	1556	303	بدان جامه شويند و ان-را اشنان خوانند و حالا اشلان مي گويند شهيدي گويد ايمن بزي6 اكنون كه بشستم دست از توباشنان و كنشتو كروء113 دندان فرسوده- كاواك شده را گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0269png گاه به سه معني است يكي تخت باشد و ديگر وقت را گويند و ديگر گوي باشد كه سيم پالايان زر-و سيم گداخته در انجا ريزند كلابه بر وزن كلافه چرخه بود كه جولاهگان- ريسمان برو-زنند تا ازو ب--كار برند كلاژه عقعق و غلبه و كجله- و-عقه-- را گويند وح-الا عكه مشهور است گ-------------------------------------------------رباسه كربس بود يعني سوسمار كپه محجمه باشد كه بدان حجامت كنند كالفته اشفته باشد ك-رته ب--تازي قرطه بود و ان نيم تنه اي باشد كوتاه كه در پوشند----- خاري باشد كه شتر-- خورد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0274png كيسنه بر وزن اشكنه ريسماني بود بر دوك پيچيده---- و ان-را پوسه- نيز گويند گ-لته دم بريده بود از خر و اسب و دد و دام و هر چه از كار افتاده باشد كنجه چيزي باشد كه دهانش اماس كرده باشد كينده بندي بود چوبين كه-	104	-2897775276134790297	620	981.0	487	938	66.09808349609375	111	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms096	false	-2763311008952269556	161	302	780	1484	1484	302	بر پاي محبوسان------- نهند خسرواني7 گويد-- روز رزم از بيم او در دست و --پاي دشمنش كند هها گردد ركاب و اژدها -ردد-عنان كروه جانوري است سيه فام و پرخشم--- از مار بتر8 كش-------------فته پريشان شده باشد كفته تركيده بود ك-نبوره9 گفت و گوي باشد10 كده ملازه بود يعني كام دهان كه به تازي لهات گويندش شاعر11 گ-----------------------------------------------------------ويد در جهان هيچكس نديد چنين1--2 كدهاي بر مثال خرطومي و ديگر ان چوبي را گويند كه به كليدان فرو افتد و در بسته شود يعني دندانههاي كليدان كده خانه بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0211png كلبه حجره باشد كفيده و كفته----- هر دو نار تركيده را گويند كدواده بنياد خانه باشد1 گواره سبدي باشد كه انگشت بدان كشند -گوباره2 كه حالا گواره3 گويند رمه و گلها گاو و خر باشد كاتوره سرگشته بود4 كوره5 زميني بود كه سيلاب ان را كنده باشد و گو شده-	96	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms105	true	9222111847090797862	0	140	0	704	1486	302	بر پاي محبوسان گنهكار نهند شاعر فرخي گويد2 روز رزم از بيم او بر دست و برپاي عدو كند---هها گردد ركاب و بندها گردد عنان گروه جانوري--ست سيه فام و پرخشم تر از مار----- كشفته بر وزن شنفته پريشان شده باشد گفته تركيده باشد گنبوره- گفت و گوي باشد --كده ملازه بود يعني كام دهان كه ب--تازي لهات گويند- شاعر معروفي image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0271png 297 گويد در-جهان ديده اي ازاين جلبي2 كدها- بر مثال خرطومي و ديگر ان چوبي را گويند كه به كليدان فرو-افتد و در بسته شود يعني دندانها ي كليدان كده خانه باشد--------------------------------------------------- كلبه حجره باشد گفيده و گفته 1155 هر دو نار تركيده را گويند گذواده بنياد خانه باشد گ-واره سبدي باشد كه انگشت بدان كشند كيوپاره---------------------- رمه و گله- گاو وخربا--شد كاتوره سرگشته باشد كيوه- زميني بود كه سيلاب ان-را كنده باشد و گو شده	105	-2897775276134790297	536	840.0	420	802	66.83291625976562	90	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms097	false	-6125894826202655343	0	174	0	850	1448	301	و گل درو -مانده بود عنصري گويد دلش نگيرد از اين كوه و دشت و بيشه و-رود سرش نگردد ازين ابكند6 و كوره و جر كلندره7 مرد- قوي و بشكوه بود گودره8------------------------------------------------------ مرغي باشد كبود كه در اب باشد و او را فنون9 گويند كازه به دو معني است يكي الاجوق و سايه باني را گويند كه پاليزبانان از چوب و گياه سازند و ان را خر-پشته نيز گويند فردوسي گويد سپه را ز بسياري اندازه نيست برين دشت يك مرد را كازه نيست و يكي ديگر كومه بود يعني شاخهاي درخت باشد كه برابر نهند تا صيد از ان بترسد و به دام ايد10 گواژه افسوس و مسخرگي و مزاح و طعنه باشد و بيضها مرغ را نيز گويند11 كاله خربوزها خام بود12 كنغاله13 وكنگاله هر----- دو روسبيباره14 و قحبه باشد15 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0212png فرهك فرسي مدرسه سپهسالار كهبله و كمله1 هر دو ابله و نادان را گويند كمانه كاريزكن باشد يعني چاخو و كمان را نيز گويند2 كوفشانه جولاهه باشد3 گفانه4 بچهاي باشد كه از شكم مادر برود كاشانه خانها زمستاني باشد	97	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms105	true	9222111847090797862	140	302	704	1486	1486	302	و گل در اومانده---- عنصري گويد دلش نگيرد ز---ين كوه و دشت و بيشه و رود سرش نپيچد -زين اب گند و كوره و-جر گلندره- مردي قوي و بشكوه باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0276png 298 كودره مرغي باشد كبود كه در اب باشد و ا-نرا فونون گويند كازه ب--دو معني است يكي الاچوق و ساي--باني را گويند كه پاليزبانان از چوب و گياه سازند و ان-را خر پشته نيز گويند فردوسي گويد سپه را ز بسياري اندازه نيست بدين دشت يك مرد را كازه نيست و---- ديگر كومه بود يعني شاخهاي درخت باشد كه برابر نهند تا صيد از ان بترسد و ب--دام ايد ك--واژه افسوس و مسخرگي و مزاح و طعنه باشد و بيضه- مرغ را نيز گويند-- كاله خرب-زها خام بود-- گنقاله و گ-نگاله 1966 هر دو روسبي و-------قحبه باشد------------------------------------------------------------------------------- كهبله و-كمله- هر دو ابله و-نادان باش----د كمانه كاريزكن باشد يعني چاخو-و كمان را نيز گويند- كوفشانه جولاهه باشد- گفانه- بچه-- باشد كه از شكم مادر برود كاشانه خانها زمستاني باشد-	105	-2897775276134790297	679	1130.5	531	913	74.37020874023438	118	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms097	false	-6125894826202655343	174	300	850	1442	1448	301	و ان را دارالشفاء5 گويند كسايي گويد عالم بهشت گشته عنبر سرشت گشته كاشانه زشت گ---------------شته صحرا چو روي حورا ك--------------------------------------------------شكينه---- ناني باشد از جو اوا باقل-ي پخته گذرنامه مكتوبي باشد كه در راهها بنمايند و بگذ راند كنبوره گفت و گوي بود بر فريب و دراز و مكرو دستان ساختن با كسي6 رودكي گويد شعر دستگاه او نداند كه7 چه روي تنبل وكنبوره و دستان اوي ككنبه چشم بود8 كاوه اهنگري است كه درفش كاو-يان بدو باز خوانند فردوسي گويد خروشيد و زد دست بر سر ز شاه كه شاها منم كاوها نيك خواه9 كراشيده اشفته وپريشان بود10 كو------------نده جوالي بود كه كاه را بدان پر كنند و ان بر مثال دام باشد و گويند كه جوال---- باشد11 كرشمه ناز را گويند گله----- رنجش باشد	97	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms106	true	2980880118452801161	0	101	0	528	1581	303	و انرا--دارالشفاء- گويند كساءي گويد عالم بهشت گ---------------شته كاشانه زشت گشته عنبر سرشت گشته صحرا چو-روي حورا image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0273png گشكينه 172 ناني باشد از جوو--- باقلاي پخته گذرنامه مكتوبي باشد كه در راهها بنمايند گنده امرد ق--------------وي بود كه پادشاه بود ك--------------------------------------------------------------------------------------------------------------اوه اهنگري است كه درفش كاو يان بدو باز خوانند فردوسي گويد خروشيد و زد دست بر سر ز-شاه كه شاها منم كاوه دادخواه گ---راشيده اشفته وپريشان بود-- كونده بروزن رونده جوالي بود كه كاه را بدان پر كنند و ان بر مثال دام بو-د و گويند كه جوال كاه باشد-- كرشمه ناز را گويند گله 1979 رنجش بود -	106	-2897775276134790297	393	650.0	310	684	57.456138610839844	67	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms098	false	-654076088365926418	0	206	0	1039	1534	303	احول بو-د كژنه پاره باشد كه بر جامه دوزند13 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0213png گودره و كندره1 هر--- دو مرغ-- كوچكي را گويند كه در اب نشيند و تيهو2 نيز گويند- كهينه و كمينه هر----- دو به معني كهتر و كمتر باشد از هرچه خواهي گير كابيله------------------------------------------------------------------------ هاون بود3 كاسانه مرغي است سبزر--گ در خوزستان بسيار بود شاعر4 گويد چند پويي به گرد عالم چند چند كوبي طريق پويايي زانكه از بهرقوت و شهوت نفس همچو كاسانه مي-نياسايي كاشه يخ تنك بود عنصري5 گ----------ويد گرفت اب كاشه ز سرماي سخت چو زرين ورق گشت برگ درخت كليچه6 قرص افتاب بود7 كنجه8 خر دم بريده بود و به تازي ابتر گويندش ك-وال-غنچه9 گلگونه و غازه بود يعني سرخي--------------------- كياده رسوايي بود10 گرزه مار بود و موش را نيز-گويند11 كل----------يزه سبو بود شاعر2 گو------------يد چو كرد او گليزه پر از اب جوي به اب گليزه فر او شست روي گلا گونه13 و گلگونه س----رخي باشد كه زنان روي بدان اندايند كسيم--------------ه اشتر خار بود14 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0214png مع حرف الياء گزاي گزيدن بود1 گوش سراي و گوش اواي2 هر--- دو ان كسي را-گويند كه هرچه بگويند بشنود و نيك فهم كند گراي گراءيدن باشد يعني ميل و يازيدن و گرويدن بود3 كمي -----كمين خواستن است4 كليكي5 كليك6 ب-----------اشد و به	98	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms106	true	2980880118452801161	102	303	533	1581	1581	303	احول باشد كژنه پاره باشد كه بر جامه دوزند گودزه------------------------------------------------------ و كندره1183 هر دو مرغكي كوچك- را گويند كه در اب نشيند و تيهو- نيز گويندش كهينه و-كمينه 1983 هر دو ب--معني كهتر و كمتر باشد از هرچه خواهي كليچه افتاب باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0278png 300 كاپيله 1985 هاون باشد كاسانه مرغي است سبز رنگ در خوزستان بسيار بود عمعق گو-يد چند پويي ب--گرد عالم چند چند كوبي طريق پويايي زانكه از بهرقوت-- شهوت---- همچو كاسانه مي نياسايي كاشه يخ تنك باشد شاعر عمعق بخاري گويد گرفت اب كاشه ز-سرماي سخت چو-زرين ورق گشت برگ درخت---------------------- كنجه- خر-دم بريده بود و ب--تازي ابتر گويندش كيوال غنچه- گلگونه و غازه بود يعني سرخي كه زنان بر روي مالند كياده رسوا-- بود-- گرزه ماربو-د و موش را نيز گويند گليزه بروزن پشيزه سبوباشد شاعر ملك عزيزالله گويد چو-كرد ان كليزه پر-از اب جوي ب--اب كليزه فر--و شست موي گلا-گونه-- و گلگونه1193 سرخي باشد كه زنان روي بدان ار-ايند گشتيمه بروزن پشمينه اشتر خار بود-- image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0275png -------------------------------گوش سراي و گوش اواي1196 هر دو ان كسي را گويند كه هرچه بگويي- بشنود و-نيك فهم كند گراي گرانيدن باشد يعني ميل----------------------- كمي 1118 كمين خواستن است- كليلي بر وزن حقيقي كلنك باشد و به-	106	-2897775276134790297	746	1142.5	589	1220	61.14754104614258	111	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms098	false	-654076088365926418	206	278	1039	1385	1534	303	اذربايجان سور خوانند و به تازي احول باشد7 كي پادشاه بود و اين نام كي را از بلندي قدر از كيوان بر-گرفتند8 كاس-موي سبيل گراز بود كه كفش دوزان به رشته باز بسته دارند و بدان موي چيز- دوزند1 ككري نام شهري است در هندوستان10 كپي11 بوزينه بود شعر------ يكي پير كپي بيامد12 چو دود ز شيران و ديوان كالا ربود ك-شتي يكديگر را انداختن كشتي زنار بود به زبان پهلوي image	98	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms107	true	8643110167354026830	0	70	0	338	1521	303	اذربايجان سور خوانند و ب--تازي احول باشد- كي پادشاه بود و اين نام ---را از بلندي قدر از كيوان بر گرفتهاند كاشموي سبيل گراز بود كه كفش دوزان ب--رشته باز بسته دارند و بدان موي چيزي دوزند- ككري نام شهري است در هندوستان-- كپي-- بوزينه بود شاعر گويد يكي پير كپي در امد چو--دود ز شيران و ديوان كالا ربود كيشتي يكديگر را انداختن بود- زنار بود ب--زبان پهلوي image	107	-2897775276134790297	307	532.5	242	356	86.23595428466797	52	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms099	false	-7394991792783733160	4	240	12	1097	1433	302	معني يك است3 و ان عمودي است كه سرهنگان را روز حرب ابها كار ايد لبيبي گويد رويت4 زدر خنده و سبلت زدر تيز-گردن ز در سيلي و پهلو ز درلت و ديگر به معني پاره5 امده كه گويند پاره پاره و لخت-لخت---------- ان جغد كه با باز و كلنگان پرد-اشكسته شود بالش و گردد لتلت6 و به معني سيلي زدن نيز اامده لوت امرد باشد7 مع حر-------------------------------------------------ف الجيم لوچ8----- احول چشم و معيوب بود لج لگد باشد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0216png يكروز به گرمابه همي اب فرو ريخت مردي بزدش لج به غلط1 بر در دهليز2 لخچ زاگ سياه رنگرزان بود3 لفج لب شتر4 و لب زشت سطبر و اب سطبر را گو----يند كه از بيني ايد5 و كسي را كه به خشم رود گويند لفج فرو هشته يعني فرو گذاشته فردوسي گويد خروشان ز-كابل همي رفت زال فرو هشته لفج و بر اورده يال لنج ----------روي و رخ وبيرون لب را نيز گويند6 لنج اهيختن بود يعني چيزي از جايي7 بيرون كشيدن8 مع حرف الدال لو-----------ند روسپي بود1 لاند به زبان هندي الت10 تناسل باشد11 لاد ديباي نرم و تنك باشد يعني جامها ابريشم-- كه زنان پوشند و ديگر ديواري از گل بر هم نهاده بود يا از خشت پخته و به عراق سبو گويندش1 مع حرف الواو لرلر13 خداي عز وجل لتنبر-------------------- كاهل و-بسيار خوار باشد شاعر14 گ-------ويد بر دل مكن مسلط گفتار هر لتنبر هر گز كجا پسند دا افلاك جز15 ترا سر	99	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms107	true	8643110167354026830	81	302	418	1513	1521	303	معني است---- و ان عمودي است كه سرهنگان را روز حرب ب----كار ايد لبيبي گويد رويت5 زدر خنده و-سبلت زدر-تيز گردن ز-در سيلي و پهلو-ز درلت و ديگر بم--عني پاره باشد-------------------- و لخت لخت شاعر گويد ان جغد كه با باز و كلنگان پرد اشكسته شود-بالش و-گردد لت لت وبم---عني سيلي زدن نيز ا-مده لوت امرد باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0277png مع حرف الجيم لوچ 20012 احول چشم و معيوب بود لج لگد باشد خسرواني گويد--------------------------------------- يكروز به گرمابه همي اب فرو-ريخت مردي بزدش لج ب--غلط -بر در دهليز- لخچ زاك سياه رنگرزان باشد لفج لب شتر و--لب زشت سطبر و اب سطبر را نيز گويند كه از بيني ايد- و كسي را كه ب--خشم رود گويند لفج فرو هشته يعني فرو گذاشته فردوسي گويد خروشان ز كابل همي رفت زال فرو هشته لفج و-بر اورده يال لنج بيرون رخ وروي و بي----رون لب را نيز گويند -لنج اهيختن بود يعني چيزي از-جايي- بيرون كشيدن- مع حرف الدال لوند بروزن كمند روسبي بود4 لاند بز -بان هندي الت-- تناسل باشد-- لاد ديباي نرم و تنك باشد يعني جامها ابريشمين كه زنان پوشند و ديگر ديواري از گل بر هم نهاده بود يا از خشت پخته-- به عراق سبو گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0282png لتنبر2019 كاهل و بسيار خوار باشد شاعر ابوشكورا گويد بر دل مكن مسلط گفتار-هر لتنبر هر-گز كجا پستدد-- افلاك جز---ترا-سر	107	-2897775276134790297	877	1423.5	686	1208	72.59933471679688	157	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms099	false	-7394991792783733160	244	302	1154	1433	1433	302	شهري است در هند1 لوهر ----نام ولايتي است هم در هند2 لاله-سار ----نام مرغي است خوش اواز ----خطيري گويد پراكنده بامشك--دم سنگ خوار خروشان به هم شارك3 و لاله سار مع حرف الزاء لغز---- عربي است و پارسيان نيز استعمال كنند و ان سخني باشد پوشيده -لغوز--4 خزيدن باشد ولغزيدن از اينجاست لغز---- فرو خزيدن بود از جاي-	99	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms108	true	7748358036124332705	0	57	0	298	1505	303	شهري است در هند- لوهر2021 نام ولايتي است هم در-هند- لاله سار2022 نام مرغي است خوش اواز شاعرخطيري گويد پراگنده بي مشك دم سنگ خوار خروشان ب--هم شارك- و-لاله سار مع حرف الزاء لغز2024 عربي است و پارسيان نيز استعمال كنند و ان سخني باشد پوشيده الغوز202 خزيدن باشد ولغزيدن از اينجاست لغزه202 فرو-خزيدن بود از جاي	108	-2897775276134790297	263	434.5	212	306	85.94771575927734	42	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms100	false	1891828846446023658	0	286	0	1361	1428	302	خود گويند پايش لغزيد شاعر5 گويد ترگشت زمين ز اب چشمم چون پا----ي نهم همي بلغزم مع حرف السين لوس لابه است يعني فريفتن بود به گفتار خوش و بياندازه و فروتني كردن-------------------------------- عنصري گويد شعر چون بيامد به وعده برسا-مند ان كنيزك سبك زبام بلند6 به رسن سوي او فرود امد گفتي از جنبشش7 درود امد جان سامند8 را به لوس گرفت دست و-پاي و سرش به بوس گرفت مع حرف الشين لوش خربز-------ه بود1 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0218png لوش گل سياه و به معني پاره نيز بود و كژ دهان را نيز گويند1 لاش به زبان مرغزي غارت بود2 لبيش دهان-گير اسب بود به وقت نعل بستن3 مع حرف الغين لوغ دوشيدن و اشاميدن باشد ميلوغد يعني ميدوشد و مياشامد4 مع حرف الفاء لاف صلف بود به تازي يعني دروغ ----و خودبيني و خويشتن ستايي باشد كه من چنينم و چنانم بوشكور گويد نگويم من اين خواب5 شاه از گزاف زبان زود نگشايم از بهر لاف ليف----- گياهي است6 مع حرف الكاف لنكاك سخن درشت ناخوش بود7 لنارنگ8 حاكم ملك9 را-گويند و مرزبان نيز گو-يند -لاك لك باشد كه رنگ سرخي زنان ازو---گيرند عنصري گويد همي گفت او پيچيد بر خشك خاك10 ز خون دلش خاك همرنگ لاك و ديگر گل سرخي باشد كه بدان پوست و جامه رنگ كنند لك به معني تك و پوي بود11 و بعضي الات خانه را از كاسه و كوزه و غيرهما نيز گويند12 و به معني رعنايي و لاف جستن و بي-هنري نيز امده13 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0219png لك ان دارو باشد كه كارد بدان در دسته استوار كنند و ان را دوژ نيز گويند1 و مردم خس يعني دون و ناكس و احمق و ياوه گو را نيز لك گويند و ان بازماندها لاك بود2 ليوك امراد ضخيم	100	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms108	true	7748358036124332705	57	297	298	1444	1505	303	خود گويند پايش لغزيد شاعر گ-ويد ترگشت زمين ز-اب چشمم چون پاي همي نهم---- بلغزم -------------لوز2026 موش------------- بود و امرد را نيز گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0279png عنصري فرمايد --چون بيامد ب--وعده بر سامند ان كنيزك سبك زبام بلند ب---رسن سوي او فرود امد گفتي از جنبش-- درود امد جان سامند- را ب--لوس گرفت دست و پاي و سرش ب--بوس گرفت -------------لوش خر بزها پوله بود -----------------------------------------------------لوش گل سياه و بم--عني پاره نيز بود و كژد-هان را نيز گويند- لاش بز--بان مرغزي غارت بود- لبيش دهان گير اسب بود به وقت نعل بستن image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0284png مع حر--------------------ف الفاء لاف صلف بود ب--تازي يعني دروغ بود و خودبيني و خويشتن ستايي باشد كه من چنينم و چنانم بوشكور گويد نگويم من اين خواب- شاه از-گزاف زبان زود نگشايم از بهر-لاف ليف 2034 گياهي است-------------- لنكاك سخن درشت ناخوش كنارتگ------ حاكم ملكي را گويند و مرزبان نيز گو يندش لاك لك باشد كه رنگ سرخي زنان از ان گيرند عنصري گويد همي گفت -و پيچيد بر خشك خاك ز---خون دلش خاك همرنگ لاك و ديگر گل سرخ- باشد كه بدان پوست و جامه رنگ كنند لك بم--عني تكا--پوي بود-- و بعضي الات خانه--- از كاسه و-كوزه و غيره-ا نيز گويند-- و بم--عني رعنايي و لاف جستن و بي هنري نيز امده------------------------------------------------------ لك ان دارو باشد كه كارد بدان در دسته استوار نمايند------ دوژ نيز گويند -و مردم خس و--- دون و ناكس و احمق و ياوه گو-را نيز--- گويند------------------------ ليوك امر-د ضخيم	108	-2897775276134790297	944	1473.5	736	1423	66.3387222290039	172	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms101	false	2827423848501023895	1	302	4	1520	1520	302	دو-لب چو نار كفيده دو پلك4 سوسن سرخ دو رخ چو نار شكفته دو ملك5 لالها لال ----------------------------------------------------مع حرف الميم لام زيور است6 لمالم مالامال بود فردوسي گويد نه از لشكر ماكسي كم شد استنه اين كشور از خون لمالم شدست مع حرف النون لاندن افشاندن بود7 لادن جنسي است از معجونهاي خوشبوي به رنگ سياه چون عنبر و انچه بدان ماند لغزيدن ان بود كه كسي را پايي بخزد8 و بيفتد لگن شمعدان باشد مانند طبقي ديوارش بلند و از سيم و زر و روي و اهن و مس سازند تا شمع گداخته از وي نريزد9 و ديگر اتشدان اهنين است ليان10------------------------------------------------------------------------- فروغ اءينها تابش دهنده يعني روشني ااي كه رخشنده بود11 فرخي گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0220png ---------------لجن اغشته بود به گل3--- لكهن2 چيزي بود كه بت-پرستان دارند براي احترام بت4 مع حرف الهاء لتره پارهپ-اره و-ژنده و دريده شده باشد5 لنبه شخص6 فربه-- بزرگ تن بود7 لكانه عصيب8 راگويند لانه كاهل و بيكار بود9 و جاي مرغ و مار و موش را نيز گويند- لابه فريب بود لاله شقايق بود به10 تازي و شنبليد گويندش11------------------------------------------------ لونه گلگونه بود13 لهبله13 ابله ونادان باشد لنجه خراميدن زشت بود14 لخته ياره بود15 لوسانه چاپلوسي بود يعني فريفتن به گفتار خوش و بي-اندازه فروتني16كردن7 مع حرف الياء لاي دردي ابي بود كه در ته ظرفي يا غير ان نشيند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0221png باب الميم مع حرف الالف مغما تباهه باشد1 مارافسا2 مار-اموز باشد ماشلا نام زني ----كه بر بالين عذرا امد-- پنداشت كه مرده است3 مروا4 فال نيك- بود----- عنصري گويد لب بخت فيروز- را خندهاي مرا نيز مرواي5 فرخندهاي مرغوا --------------------------------------------------فال بد بود------------- خسرواني گويد شعر نفرين كند به من بر و دارم به افرين-مروا-كنم بدو بر ودارد به مرغوا مع حرف الباء مكيب به معني مپيچ ايد ي-----عني از راستي به كژي يا به جاي ديگر مكش ماراب6 ماده7ا بختي بود-	101	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms109	true	3802056971338201170	12	253	52	1295	1586	304	دو لب چو-نار كفيده دو برگ- سوسن سرخ دو رخ چو نار شكفته دو برگ -لالها لال image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0286png مي---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- سازند تا شمع گداخته از-وي نريزد- و ديگر اتشدان اهنين است سلمان گويد شمع خود سوخت بشب دوش بزاري امروز گر لگن را طلبد شاه زمن مي سوزم لپان فروغ اثينه- تابش دهنده يعني روشن----- كه رخشنده بود-- فرخي گويد گردون ز برق تيغ چواتش لپان لپان كوه از غريو كوس چو كشتي نوان نوان الجن اغشته ----به گل بود لكهن- چيزي بود كه بت پرستان دارند براي احترام بت-------------- لتره پاره پاره و ژنده و دري----ده باشد- لنبه شخصي فربه و بزرگ تن بود- لكانه عصيب بو-----د لانه كاهل و بيكار بود- و جاي مرغ و باز و موش را نيز گويند4 لابه فريب بود لاله شقايق بود ب----تازي و شنبليد گويندش image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0283png لونه گلگونه باشد- لهبله-- ابله ونادان بو-د لنجه خراميدن زشت بود-- لخته پاره بود لء--سانه چاپلوسي بود يعني فريفتن ب--گفتار خوش و بي اندازه فروتني- كردن---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- مغما تباهه باشد -مارافسا- مار اموز باشد ماشلا نام زني بود كه بر بالين عذرا امد و پنداشت كه مرده است- مروا -فال نيكو بود شاعر عنصري گويد لب بخت فيروز3 را خندهاي مرا نيز مرواي- فرخندهاي image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0288png مرعوا فال بد بود شاعر ابوطاهر خسرواني گويد---- نفرين كند ب--من برو--دارم ب--افرين مروا كنم بدو برو دارد بمر--غوا مع حرف الباء مكيب ب--معني مپيچ امده است يعني از راستي به كژي پا------------ مكش ماراب تازه--- بختي بود	109	-2897775276134790297	854	1069.5	679	1800	47.44444274902344	140	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms102	false	-2771256444852877675	65	302	346	1484	1484	302	زنبور-عسل را گويند هر ---------------------چند حقيرم سخنم عالي او شيرين اري عسل شيرين نايد مگر4 از منج5 مع حرف الخاء ماخ زر اوا سيم ناسره و مرد- دون را نيز گويند---------- عسجدي گويد چون شد حكيم ما6- جوانمرد اوادل فراخ يك پيرهزن خريد به يك مشت سيم ماخ مخ لگامي باشد سنگين كه اسب و استر سركش را بدان رام كنند7 ميخ ناسره بود8 مع حرف الدال ميزد جاي و مجلس ميهماني و عيش و طرب بود مانيد -----چون كاري و سخن- كردني و گفتني نكند و نگويد گويند مانيد------------------------------------------------------ رودكي گويد دريغ مدحت چون زر و ابدار غزل كه چابكيش نيايد همي به لفظ پديد اساس طبع به پاي است نك9 قوي تراز ان ز الت سخن ايد همي همه مانيد مستمند يعني اندوهگين مستيمند و مهوند10 نام جايگاهي است در هند كه نمك سفيد از انجا خيزد11 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0223png مازيد يعني- بگذاريد13 مءبد عالم و حكيم و دانا باشد و ان كس را گويند كه----- حكايتها ازو روايت كنند چون فقيهان ومانند ان از گبران مينو اباد13 نام باديهاي14 بود به روزگار ضحاك مع حرف الراء مندور---- بخيل و زفت باشد و متحير و درمانده و محزون و اندوهگين را نيز گويند15 مناور---- شهري است نزديك ختن و غلامان خوب روي از انجا ارن----------------د اي حوروش بتي كه چو بينند مر تراگو-يند خوبرويان16 ماه مناوري7 مهر---- دو معني دارد يكي دوستي و يكي---- افتاب مازندر---- ولايت مازندران است ماذه در18---------------------------------------------------- دزد و تهمت بد-	102	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms110	true	-8762201197651112641	0	228	0	1200	1551	302	زنبور عسل را گويند شاعر منجيك ترمذي گويد هرچند حقيرم سخنم عالي وشي--رين اري عسل شيرين نايد مگر- از منج- مع حرف الخاء ماخ زر و --سيم ناسره و مردم دون را نيز گويند شاعر حكيم عسجدي گويد چون شدح-كيم ماو3 جوانمردو---دل فراخ يك پير-زن خريد ب--يك مشت سيم ماخ مخ لگامي باشد سنگين كه اسب و اشتر سركش را بدان رام كنند- ميخ ناسره بود- مع حرف الدال ميزد جاي-- مجلس م-هماني و-عيش و طرب بود مانيد يعني چون كاري و سخني كردني و گفتني نكند و نگويد گويند مانيد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0290png 312 رودكي گويد دريغ مدحت چون زر و-ابدار غزل كه چابكيش نيايد همي ب--لفظ پديد اساس طبع بباي----ست نك- قوي تراز-ان ز-الت سخن ايد همي همه مانيد مستمند----- اندوهگين مستيمند و مهود ---نام جايگاهي است در هند كه نمك سفيد از انجا خيزد------------------------------------------------------ مازيد 20842 بگذاريد مو--بد عالم و-حكيم بودوان-----------كس را گويند كه ازاو حكايتها---- روايت كنند چون فقيهان ومانند ان از گبران مينوباد ----نام باديه اي است ب---روزگار ضحاك مع حرف الراء مندور2087 بخيل و-زفت باشد و متحير و درمانده و محزون و اندوهگين--- نيز-گويند-- مناور2088 شهري است نزديك ختن و غلامان خوب-روي از انجا ارند شاعر خسروي گويد اي حوروش بتي كه چو-بينند روي تو گويند خوبرويان-- ماه مناوري- مهر2089 دو معني دارد يكي دوستي و يكي نام افتاب مازندر2090 ولايت مازندران است image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0287png مازه در2091 دزد و تهمت بر	110	-2897775276134790297	951	1540.0	754	1328	71.61144256591797	152	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms103	false	-3702428905667094095	31	102	143	512	1459	302	مادندر---- زن پدر بو-----------د كه از شير سيري نبد در سرم21 فرو ماند از بهر نان مادرم23 به مادندر بد در اوي-ختم به جان امدم كارد23 بگريختم مع حرف الزاء مكياز---- مخنت بود و بيريش24 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0224png ميز اب تاختن بود يعني بول كردن و ميهمان را نيز گويند1 مرز---- سر حد ملكي بود و نشست-گاه ادمي را نيز-گويند2---- فردوسي گويد -سنده كند زين جهان مرز خويش بداند مگر مايه	103	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms110	true	-8762201197651112641	229	302	1204	1551	1551	302	مادندر2013 زن پدر باشد شاعر گويد كه از شير سيري نبد در سرم-- فرو ماند از بهر-نان مادرم بما د---ندر بد در او يختم ب--جان امدم كارد-- بگريختم مع حرف الزاء مكياز2013 مخنث وبي ريش بود ميز2094 بر وزن چ---------------------------------------يز اب تاختن بود يعني بول كردن و م-همان را نيز گويند- مرزه209 سر حد ملكي بود و نشستنگاه ادمي را نيز گويند شاعر فردوسي گويد بسنده كند زين جهان مرز-خويش بداند مگر مايه-	110	-2897775276134790297	280	415.5	219	400	70.0	45	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms103	false	-3702428905667094095	102	302	512	1459	1459	302	و ارز خويش موز---- تركش بود3 و ديگر ميوه اي باشد در مصر معروف و موز-مكي2 چون باتنگاني بود ماز ش----كنج بود كه بر شكنج افتد يعني چين-ها كه بر هم نشيند و شكاف چوب و ديوار و انچه بدين ماند----- فردوسي گويد------------------------------------------------------ تنش بد همه ناز بر ناز بر بر-و غبغبش ماز بر ماز بر- مازو را ماز نيز گويند5 ملماز---- گونها رنگرزان6 بود كه جامه بدان زرد كنند7 مغياز8-- شاگردانه باشد مع حرف السين مرس نام مغني است9 مينوش10 پادشاه عظيم ----كه به درو-يشي افتاده و باز ديگر باره پادشاه شده عنصري گويد كه مينوش فرخ11 شه دادگر كه بد پادشاه جهان سر به سر جدا ماند بيچاره از تاج و تخت به درويشي افتاد و شد شور بخت سر تخت بختش12 بر امد به ماه دگر باره شد شاه و بگرفت---------------------- گاه شخسنوسا مردي فرزانه بو------------------د حكيم عنصري گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0225png حكيمي بد و --نام او مخسنوس كه دانش همي دست او داد بوس ملذيطس1 نام پدر وامق است چنانچه عنصري گويد كه ملذيطس ان جايگه داشتي به شاهي بر او دستگه داشتي مع حرف الشين مدهوش ديوانه باشد و شيدا------------ مراش3 قي باشد منش خواست باشد يعني تكبر و همت و بزرگي4 بود مولش5 درنگ-	103	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms111	true	6775403535534066820	0	190	0	946	1496	303	و ارز-خويش موز2096 تركش بود -و ديگر ميوه اي باشد در مصر معروف و موز مكي- چون باتنگان ب-ود ماز2017 شكنج بود كه بر شكنج افتد يعني چين ها كه بر-هم نشيند و شكاف چوب و ديوار و انچه بدين ماند شاعر فردوسي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0292png 314 تنش بد همه ناز بر ناز بر بر و غبغبش ماز بر مازبر و مازو را---- نيز گويند- ملماز2098 گونها رنگرزان باشد كه جامه بدان زرد كنند- مغياز209 شاگردانه باشد مع حرف السين مرس نام مغ-ي است- ميءو--س پادشاه عظيم بود كه به درو يشي افتاد- و باز ديگر باره پادشاه شد- عنصري گويد كه مينوس فرخ-- شه دادگر كه بد پادشاه جهان سر ب--سر جدا ماند بيچاره از تاج و-تخت ب--درويشي افتاد و-شد شور بخت---------------------------- دگر باره شد شاه و بگرفت گاه سرتخت پستش برامد بماه مخسنوس- مرد- فرزانه و حكيم بود عنصري گويد --------------------------------------------------------------------حكيمي كنه بد نام او مخسنوس كه دانش همي دست او داد بوس مكذيطس -نام پدر وامق -------بود عنصري گويد كه مكذيطس ان جايگه داشتي ب--شاهي بد--و دستگه داشتي image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0289png مراش- قي باشد منش خواست باشد يعني تكبر و همت و بزرگي- بود مءلش- درنگ	111	-2897775276134790297	738	1157.0	578	1084	68.08118438720703	129	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms104	false	1301436507827640318	0	109	0	527	1417	301	كردن بود در كارها مع حرف الغين ماغ مرغي است سياه فام مانند ما-كيان و بيشتر در اب نشيند و ان نوعي از مرغ-ابي است---------- بهر سو يكي ابدان چون گلاب-شناور شده ماغ بر روي اب6 مرغ---- مرغزار بود ميغ ابر باشد فردوسي گويد- همانا كه باران نبارد7 ز ميغ فزون زانكه باريد بر سرش تيغ8 مغ---- ژرف ابي بود كه در وي پاي بر زمين نرسد مغ---- گبر اتش پرست بود بر ملت ابراهيم عليه-السلام و گويند بر ملت-------------------------------------------------------------- زردشت بود كه وي پيغمبر اتش-پرستان بود حكيم عنصري گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0226png چو شب رفت و بر دشت پستي گرفت هوا چون مغ اتش پرستي گرفت1 مع حرف	104	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms111	true	6775403535534066820	190	303	946	1496	1496	303	كردن بود در كارها مع حرف الغين ماغ مرغي است سياه فام مانند ما كيان و بيشتر در-اب نشيند و ان نوعي از مرغ ابي است اسدي گويد بهر سو-يكي ابدان چون گلاب شناور شده ماغ بر روي اب قرغ 2109 مرغزار بود ميغ ابر-باشد فردوسي گويد4 همانا كه باران نبارد ز--ميغ فزون زانكه باريد بر سرش تيغ مع مغاك ژرف ابي بود كه در-وي پاي بر زمين نرسد مغ2112 گبر اتش پرست بود بر ملت ابراهيم عليه السلام و گويند بر ملت اس مع الغين image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0294png زردشت بود كه وي پيغمبر اتش پرستان بود----- عنصري گويد چو-----------------------------------------------------شب رفت و بر-دشت پستي گرفت هوا چون مغ اتش پرستي گرفت- مع حرف-	111	-2897775276134790297	447	738.0	353	617	72.44732666015625	89	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms104	false	1301436507827640318	109	299	527	1406	1417	301	الكاف منگ و منگك هر دو به معني لاف و قمار باشد3 شاعر3 گ-----------ويد نشكيبند ز لوس و نشكيبند ز فحش نشكيند ز لاف و نشكيبند ز منگ4 مچاچنگ5 التي باشد از اديم يا--- چرم و--سعتريان بد فعال ساخته باشند و استعمال ميكنند به منزلها جلق كه مردان6 ميزنند مغاك گوي باشد در زمين يا--- كوه چون چاه كوچك------------------ گروهي وي را لان نيز گويند7 رود-كي گويد ابله و فرزانه را فرجام خاك جايگاهي8 هر دو باشد در مغاك ملك دانهاي است از نخود كهتر بيزند و بخورند و به تازي ان را جلبان9 گويند و به اذربايجان كلول سفيدفام و سيه فام و سرخ نيز گويندش10 منجك شعيده ---كه مشعيدان كنند چنانكه چند پارها اهن در نيم كاسه--- نهند و اب در ان كنند و به شعبدهاي ان اهن ياره-ها ---از ان-جا بر-جهانند همچنانكه قلم از دوات و سنگ از طاس و-مانند اينها به حيلتها------------------------------------------------------ مك مكيدن و مزيدن بو-----------------د هم ساده گلي هم شكري هم نم--------------------------------------------------كي من بوسه دهم لب بمكم تو نمكي1 مفلاك تهيدست و حقير و درو-يش حال بود ماك دارويي است -----در هندوستان112و ديگر به معني اتباع است چنانكه گويي خاك و ماك12 ميروك----- مورچه	104	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms112	true	-1586767308356013201	0	207	0	973	1455	302	الكاف منگ و منگك هر دو بم--عني لاف و-قمار باشد- شاعر قريع الدهرا گويد نشكيب-د ز-لوس و-نشكيب-د ز-فحش نشكيبد زلا-ف و نشكيب-د ز-منگ- مجاچنگ كيري ب-اشد از اديم يا از چرم كه سعتريان-------- ساخته باشند-و استعمال ك---------------------------------نند مغاك گوي----- در زمين يا در كوه چون چاه كوچك و در هر چه افتد و گروهي وي را لان نيز گويند- رود كي گويد ابله و فرزانه را فرجام خاك جايگاه-- هر دو باشد در مغاك هلك دانهاي است از نخود كهتر بپزند و بخورند و ب--تازي ان-را جلبان- گويند و به اذربايجان كلول سفيدفام و سيه فام و سرخ نيز گويندش-- منبك شعبده اي كه مشعبدان كنند چنانكه چند پاره -اهن در نيم كاسه اي نهند و اب در-ان كنند و به شعبده-- ان اهن پاره ها را از ان جا بر جهانند همچنانك- قلم از دوات و سنگ از طاس و مانند اين----- حيلتها image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0291png 217 مك مكيدن و مزيدن باشد شاعر عسجدي گويد هم ساده گلي هم شكري هم نمكي بربرگ گل سرخ چكيده نمكي پيغمبر مصرءي بخوبي نه مكي من بوسه زنم لب بمكم تو-نمكي- مفلاك تهيدست و-حقير و درو يش حال بود ماك دارو يي مي باشد در هندوستان --و ديگر بم--عني اتباع است چنانكه گويي خاك و ماك-- ميروك 2121 مورچه	112	-2897775276134790297	756	1192.5	595	1062	71.18643951416016	128	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms105	false	-8872961554543651904	2	96	46	482	1483	302	موك نيش1 بود ملك سفيدي بود كه بر بن ناخن باش----د و بعضي گفتهاند در ناخن پديد ايد نقطهاي سفيل مجرك2---------- بيگار بود و سخراه چه به قهر و چه به خوشي -بوشكور گويد چنين گفت هارون مرا روز جنگ-مفرماي هيچ ادمي را مجرگ مدنگ دندانها كليدان باشد يعني چون خواهند كه در را ببندند ان دندانهها از بالاي در افتد و محكم شود شاعر3 گويد شعر-- همه اويخته از دامن4 بهتان وا دروغچو-- كنه از كس گاو و چو كليدان زمدنگ مشنگ5 نام دزدان است----------------------------------------- مع حرف اللام مالامال ظرفي باشد كه پر	105	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms112	true	-1586767308356013201	208	302	977	1455	1455	302	موك نيش -بود ملك سپيدي بود كه بر بن ناخن پديد ايد و بعضي گفتهاند در ناخن بو-----د نقطهاي سپيد مجرگ بروزن تگرگ بيگار بود و سخر-ه چه ب--قهر و چه به خوشي ابوشكور گويد چنين گفت هارون مرا-روز مرگ مفرماي هيچ ادمي را مجرگ مدنگ دندانها كليد ب--اشد يعني چون خواهند كه در را ببندند ان دندان-ها از بالاي در-افتد و محكم شود قريع الدهر گويد3 همه اويخته از دامن- بهتان و- دروغ چون كنه از-كس گاو5 وچو-كليدان زمدنگ مج ا هامون image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0296png مع حرف اللام مالامال ظرفي باشد كه پر-	112	-2897775276134790297	366	588.5	287	497	73.64185333251953	61	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms105	false	-8872961554543651904	96	302	482	1483	1483	302	چيز كرده باشند از روغن و غيره------------- هنوز جام پر از مي-نگشته بود كه گشت ز خون ديدها من جام باده مالامال6 مرغول -جعد -بود يعني زلف بر پيچيده7 ماكول8 گلوبند9 باشد و رسن10 را نيز گويند مول لفظي است كه از براي تاخير و درنگ گويند يعني بايست و درنگ كن ممول يعني مايست11 و تاخير و درنگ مكن پس مول و مولش درنگ كردن و ايستادن بود----- فردوسي گويد بموليم تا نزد خسرو شود12 به درگاه او لشكر نو شود1 مومول علتي است در چشم13 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0228png مازل نام كوهي است در هندوستان1 مءيها زال نوايي است كه مطربان زنند مگ--------------------------------------------------ل كرمكي است ---در اب بود كه اگر در گلو ايد بگيرد و خون مي-خورد و بزرگ مي-شود چنانكه بيم هلاك بود2 مندل3 خط عزيمت باشد كه عزايم خوانان4 در ان نشينند5 مل شراب نبيذ بود----- عنصري گويد به زرينه جام اندرون لعل مل فروزنده چون لاله بر زرد گل مع حرف الميم مينافام رنگ است مدام6 شراب راگويند مع حرف النون مرج---------------ان بسد را گوي--------ند مازريون7 دارويي است براي استسقاء زقي مجرب است----------------------------------------------------------- مازن------------------ين نام مردي است كه حصار سنگو-يه را كرده است در هندوستان و ستونهايش هر يكي يكپاره است و هر ستون- به هزار مرد بر نتوان داشتن و عمارت-	105	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms113	true	-3143595458730684138	0	214	0	1085	1510	302	چيز كرده باشند از روغن و غيره خسرواني گويد هنوز-جام پر-از مي نگشته بود كه گشت ز-خون ديده- من جام باده مالامال- مرعول مجعد2 بود يعني زلف--- پيچيده- ماگول- گلوبند است-- و رسن-- را نيز-گويند مول لفظي است كه از براي تاخير و درنگ گويند يعني بايست و درنگ كن ممول يعني مايست-- و تاخير و درنگ مكن پس مول و-مولش درنگ كردن و ا-ستادن بود شاعر فردوسي گويد بموليم تا نزد خسروشويم ب----درگاه او لشكري نوشويم موهول علتي است در چشم------------------------------------------------------ مازل نام كوهي است در هند مو------يها زال نوايي است كه مطربان زنند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0293png مكل كرم-ي است كه در اب بود كه اگر-در گلو ايد بگيرد --خون مي خورد و بزرگ مي شود چنانكه بيم هلاك بود- قندل- خط عزيمت باشد كه عزيمت خوانان -در ان نشينند- مل شراب نبيد بود شاعر عنصري گويد ب--زرينه جام اندرون لعل مل فروزنده چون لاله بر-زرد-گل به نقل فرهنگ رشيدي ابوريحان گويد چنين شنيدم كه مازريون در هندوستان بسيار باشد ابن ماسويه گويد بگزين از مازريون ان را كه برگ او درشت باشد صيدنه ج ص 637638 image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0298png 320 مازنين 121 بروزن پاك دين نام مردي است كه حصار سنكو يه ك---رده است در هندوستان و ستونهايش هر يكي يكپاره است و-هر ستوني به هزار مرد بر نتوان داشت- و عمارت	113	-2897775276134790297	768	1155.5	603	1185	64.81012725830078	127	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms106	false	8990581271026766888	0	102	0	511	1470	302	ان را دو كس كردهاند مردي و زني اسدي گويد به هندوستان نام ان هر دو تن بدش مازنين مرد و مازينه زن مدن8-------------------- كسي كه به نشاط رود گويند مي-دند ميتين9 كلنگ- باشد كه بدان كوه كنند موژان چشم نيكو10 باشد كه اندك كر شمه--- داشته باشد و نرگس شكفته را نيز گويند مرزبان حاكمي را گويند كه سر حد ملكي را نگاه دارد و مرز سرحد باشد عوليدن پاييدن و دير ماندن بوذ1 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0229png مكيدن مزيدن باشد ميزبان ميهماندار1 بود ماكيان مرغ خانگي بود مابون3 حيز راگويند مان خانه را گويند و نيز خان و مان اتباع است	106	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms113	true	-3143595458730684138	214	301	1085	1506	1510	302	ان-را دو كس كردهاند مردي و-زني اسدي گويد به هندوستان نام ان هر دو-تن بدش مازنين مرد و مازينه زن موكن باز ايستادن بود مدن كسي كه به نشاط رود گويند مي دند ميتين- كلنگي باشد كه بدان كوه كنند موژان چشم نيكو---باشد كه اندك كر-شمه اي داشته باشد و نرگس شكفته را نيز گويند مرزبان حاكمي را گويند كه در--------------------------- سرحد باشد موليدن پاييدن و-دير ماندن--------------------------------------------------------- مكيدن مزيدن باشد ميزبان م-هماندار- بود ماكيان مرغ خانگي بو-------------------د مان خانه را گويند و نيز خان و-مان اتباع است	113	-2897775276134790297	391	664.0	310	536	72.94776153564453	67	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms106	false	8990581271026766888	102	302	511	1470	1470	302	چو امد بر ميهن و مان خويش ببردش به صد لابه مهمان خويش ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ماه بر كوهان---- نوايي است كه خنيا-گران زنند و گويند ميهن جاي ارام و خان و مان و زاد بود4 عنصري گويد به دل گفت اگر جنگ جويي كنم-به پيكار او سرخ رويي كنم بگريد مرا دوده و ميهنم كه بيسر ببينند خسته تنم مرزغن و مرغزن5 هر دو گورستان را گويند شاعر6 گ------ويد هر كه را راهبر زغن باشد-گذر7 او به مرزغن باشد مع حرف الواو مينو بهشت بود فردوسي گويد گرايدون اكه ايد ز مينو سروش8نباشد بدان فر و اورند و هوش منو به م--عني مجنب باشد تو -------------از من كنون داستاني شنو بدين داستان بيشتر زين منو مشكو---- بتخانه و موضعي كه خلوت سراي خسر--و شيرين بود ان را------- نيز مشكو گفتندي------------------------------------------------ مركو---- گنجشك بود10 ميلاو---- شاگرد11 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0230png مع حرف الهاء ماه معروف است مسكه كرها روغن- باشد كه از سر دوغ- گيرند خواه--- گاو خواه--- گوسفند منده سبو و كوزها شكستها بي دسته و گردن باشد1 مراغه غلتيدن بود به پهنا م-لازه كام باشد يعني حنك مارگرزه شير و ماري ---------كه بهترين شيران و ماران باشد2 ماله سمه3ا جولاهان باشد كه بدان تار جامها را اهار دهند و ان را از-	106	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms114	true	-6694463249123635714	2	214	10	1100	1586	303	چو امد بر ميهن و-مان خويش ببردش ب--صد لابه مهمان خويش اس پاليدن ه در فرهنگهايي كه در دسترس بود باين معني ديده نشد اسر image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0295png 321 مابون 2152 حيز را گويند ماه بر كوهان نام نوايي است كه خنيا گران زنند و گويند هيهن جاي ارام و-خان و مان-- زاد بود- عنصري گويد ب--دل گفت اگر جنگ-جويي كنم به پيكار او سرخ رويي كنم بگريد مرا دوده --ميهنم كه بي سرببينند خسته تنم قرزغن و-مرغزن- هر دو گورستان را گويند حكيم رود كي گويد هر كه را راهبر زغن باشد گذر- او به مرزغن باشد مينو2156--------- بهشت بود فردوسي گويد گرايدون -كه ايد زم-ينو سروش نباشد بدان فر و اورند و هوش متو2157ا يعني مجنب شاعر ابوشكورا گويد تواز من كنون داستاني شتو بدين داستان بيشتر-زين منو مشكو2158 بتخانه و موضعي كه خلوت سراي خسرو و شيرين بود و انرا مشكوي نيز گويند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0300png 322 مركو2151 گنجشگ باشد- ميلاو2160 شاگرد بود مع حر--------------------------------------------------ف الهاء-------------- مسكه كره- روغني باشد كه از سر دوغي گيرند خواه از گاو خواه از گوسفند منده سبو-و كوزه- شكسته- بي دسته و گردن باشد- مراغه غلتيدن بود به پهنا2 علازه كام باشد--------- مارگرزه------ ماري را گويند كه بهترين-------- ماران است-- ماله سمه-- جولاهان بود -كه بدان تار جامها را اهار-دفند و ان-را از	114	-2897775276134790297	759	1157.5	599	1217	62.36647415161133	120	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms107	false	2276496708588495632	0	86	0	423	1583	303	ليف كرده باشند مويه گريستن بود ميلاوه شاگردانه بود4 ميشته5 معلم جهودان باشد------------------------------------------------------------ ديدم بت ماه روي رعنا-يك را سرمست به پيش ميشته بنشسته6 مهينه و مه مهتر بود يعني بزرگتر موسيجه7 مرغي است سفيد-رنگ شب-ه قمري مشخته حلوايي بود صافي-- درشت و به تازي مشاش گوي-ند تو در تو بود مغنده---- چيزي بر اندام در گوشت چون دملي پديد ايد--------- چند گوزي يا-گويي و ان را دشبل نيز خوانند معشقوليه----- زن پدر وامق بو-د مسته طعمه8ا اشكره9 بود يعني خورش شكره بود--- انوري گويد گر	107	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms114	true	-6694463249123635714	214	303	1100	1586	1586	303	ليف كرده باشند مويه گريستن بود ميلاوه شاگردانه باشد ميشته- معلم جهودان باشد شاعر گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0297png ديدم بت ماه-روي رعنا يك را سرمست به پيش ميشته بنشسته- مهينه و هه مهتر بود يعني بزرگتر موسيجه- مرغي است سفيد رنگ شبيه قمري مشخته حلوايي بود صافي و درشت و ب--تازي مشاش خوانند تودرتوب---ود مغنده2173 چيزي بر اندام در گوشت--------- پديد ايد چون دملي چند جوزي يا گويي و ان-را دشبل خوا----نند معشقوليه 2174 زن پدر وامق باشد مسته طعمه-ا اشكره- بود يعني خورش جانور شكاري انوري گويد گر-	114	-2897775276134790297	373	589.5	298	512	72.8515625	59	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms107	false	2276496708588495632	86	303	423	1583	1583	303	مشتري جوي ز هواي تو كم كند نسرين چرخ را جگر جدي مسته باد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0231png مونه خاصها طبيعي بود1 ماچوچه---- دار-و ريز ب-ود كه در گلوي كود-كان دار-و بدان ريزند2 مرنده كوزها اب بود3 مشكانه كوزها اب بود4---- ميزه----- ميان زين بود5 مغلگاه جاي خفت و خواست بود از-ان ددو6 چهاربا7 مخيده به رفتار امده و جنبنده-اي كه در جامه افتد گويند مخيده در افتا-------------د سبك پيرهزن سوي خانه دويد برهنه در اندام او در مخيد8 م-------------------------------------------------زه طعم ولذت مژ-----ه هدب چشم باشد به تازي مرخشه نحس بود1 مهنانه10 بوز-نه باشد شعر-------- اگر ابروش چين ا-رد سزد چون روي من بيند كه رخسارم پراز چين گشت چون رخسار مهنانه1 مع حرف الياء ماي موضع جادويان باشد چون بابل و غير ان12 ه-----------------------------------اني نقاشي معروف است عدي به معني مده بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0232png في شنك قارسي مدرسه سينسالار موري گنك كاريزها بود--- از سفال1 كردهاند كه اب اندرو به زير زمين گذرد درهم بيوسته دارند تا انجاءيكه اب رسد3 متواري پنهان گشته بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0233png باب النون مع حرف الالف نيا پدرپدر يا پدر-مادر1 بود كه ان را جد گويند فردوسي گويد نظم---------------------------------------------- نبير ها كه جنگ اورد با نيا-هم از ابلهي2 باشد و كيميا نغوشا مذهبي است در-كيش گبران شاعر3گ-ويد تاو-يل كرد از ايزد ان مءبد نغوشا--از زردهشت گويد استاد پيش دارا باز-	107	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms115	true	6031118333269948753	0	209	0	1067	1538	303	مشتري جوي ز-هواي تو كم كند نسرين چرخ را جگر جدي مسته باد---------------------------------------------------- مونه خاصها طبيعي بود- ماچوچه2127 دار و ريز باشد كه در گلوي كود كان دار و بدان افكنند مز-ده كوزها اب بود منگله 2171 ترها دشتي باشد ميزه 2180 ميان زين بود- مغلگاه جاي جفت و خ-است بود از ان دديا چهارپا- مخيده ب--رفتار امده و جنبنده اي كه در جامه افتد گويند مخيده در افتاد ابوشكور گويد سبك پير-زن سوي خانه دويد برهنه ب--اندام او بر مخيد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0302png قزه طعم ولذت باشد مره هدب چشم باشد ب--تازي مرخشه نحس بود- مهنانه-- بوزينه بود ابوشكور گويد اگر ابروش چين گيرد سزد چون روي من بيند كه رخسارم پراز چين گشت چون رخسار مهنانه- مع حرف الياء ماي موضع جادو-ان باشد چون بابل و-غيره مردري ميراث باشد كه مرده ريگ نيز گويند ماني نقاش- معروف است مدي ب--معني مده باشدا يوي گنگ------------------------------------------------------------------------------- كاريزها بود كه از سفال- كرده باشند---------------------------------------------------------------- متواري پنهان گشته-------------------------------------------------------- باب النون مع حرف الالف نيا پدر پدريا پدر مادر- بود كه ان-را جد گويند فردوسي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0299png نبيره-- كه جنگ اورد با نيا هم از ابلهي ب-اشد و كانيا نغوشا مذهبي است در كيش گبران دقيقي گويد تاو يل كرد-از ايزد-ان موبد نغوشا3 از زردهشت گويد استاد پيش دارا باز	115	-2897775276134790297	788	1175.5	622	1348	58.456974029541016	133	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms109	false	7834859888248617839	137	264	625	1275	1457	301	فردوسي گويد نهادند اورد گاهي بزرگ دو جنگي به كردار ارغده گرگ به اورد گه شد سپه پهلوان به قلب اندرون با گروه گوان15 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0236png ز ناورد او اورد او در نبرد --------ي بردوت گزدده- گرد ناروند نارون بو-د ناهيذ زهره ب-ود نهاديد---1 يعني بترسيد از چيزي يا از كسي نياز----------------------مند و حاجتمند ----يكي است و حاجتمند مشترك است ميان تازي و فارسي زيرا كه حاجت تازي است و مند فارسي نورد در-خورنده باشد2------------------------------------------------- مع حرف الراء ناهار ناشتا باشد و گرسنها يك روزه را نيز گويند فردوسي گويد نهادند خوان و بخنديد شاه كه ناقتار بودي همانا به راه نهمار---- عظيم و بي-كرانه و بسيار را-گويند------------------ رودكي گويد- گنبد اي نهمار بر برده بلند نش ستون از-زير اوانزير سوس بند نجار---- غنجار بو-د يعني	109	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms116	true	7425615469923654474	166	297	854	1552	1588	303	فردوسي گويد نهادند اورد-گاه- بزرگ دو جنگي ب--كردار ارغده گرگ به اورد-گه شد سپه پهلوان ب--قلب اندرون با گروه گوان ز-------------------------------------------------------ناورد -و اورد او در نبرد رسد تا به گردون گردنده گرد ناروند نارون باشد ناهيد زهره باشد نهاريد2211 يعني بترسيد از چيزي يا از كسي نيازمند بمعني حاجتمند نيازمند و-حاجتمند هردويكي است و حاجتمند مشترك است ميان تازي و فارسي زيرا كه حاجت تازي است و مند فارسي نورد در خورنده باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0303png مع حرف الراء ناهار ناشتا باشد و گرسنها يك-روزه را نيز گويند فردوسي گويد نهادند خوان و-بخنديد شاه كه ناهار- بودي همانا ب--راه نهمار2223 عظيم و بي كرانه و بسيار را گويند از هرچه باشد شاعر رودكي گويد2 گنبد نه---مار بر برده بلند نش ستون از زير -و نزبر سوش بند نجار2224 غنجار باشد يعني	116	-2897775276134790297	555	908.5	442	771	71.98443603515625	91	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms109	false	7834859888248617839	0	148	0	682	1457	301	مردم اندر خور زمانه شدست نرد چون شاخ گشت و شاخ چو نرد نماد نمود بود3 تژاد اهل4 واصل و ----نسب باشد فردوسي گويد شعر بپرسيد از--و پهلوان از نژاد برو5 يك به يك سر-و بن كرد ياد6 نژند اندوهگين بود نهاد رسم و ايين را گويند يا بنايي--- سازند يا قاعدهاي كه نبوده باشد نهند كسايي گويد شعر خداي عرض جهان را چنين نهاد نهاد كه گاه مرد- ازو شادمان و گه ناشاد7 ناورد رزم و رزمگاه8 يعني جنگ و مبارزت باشد نشكليد9 يعني------------------------------------------------ نشان و رخنه10 به سر ناخن و انگشت-------- افكن------------------د ياسمن لعل پوش11 سوسن گوهر فروش بر زنخ پيلغوش نقطه زد و نشكليد12 نبرد رز----م و جنگ كردن است ميان دو تن از ادمي و غيره ناورد نيز رزمگاه بود يعني جنك13 و گرد گشتن14 اسب را كه چون دايره گردد نيز گويند فردوسي گويد نهادند اورد گاهي بزرگ دو جنگي به كردار ارغده	109	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms116	true	7425615469923654474	51	175	264	907	1588	303	مردم اندر خور زمانه شدست نرد چون شاخ گشت و شاخ چو-نرد نماد نمود بود ن-ژاد ------اصل واهل ونسب باشد فردوسي گويد---- بپرسيد از او پهلوان از نژاد بر اويك ب--يك سر و بن كرد-ياد- نژند اندوهگين بود نهاد رسم و ايين را گويند يا بنايي كه سازند يا قاعدهاي كه نبوده باشد نهند رودكي گويد---- خداي عرش جهان را-چنين نهادن-هاد كه گاه مردم از وشادمان و گه ناشاد- ناورد رزم و رزمگاه- يعني جنگ و مبارزت باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0306png 328 نشكليد نشان و رخنه سر------ناخن و-انگشت باشد كه افكنند1 شاعر كساءي گويد ياسمن لعل پوش-- سوسن گوهر-فروش بر-زنخ پيلغوش نقطه زد و-نشكليد-- نبرد2216 رزم و جنگ----- است ميان دو-تن از ادمي و --------------------------------------------------------------------------------غيره فردوسي گويد نهادند اورد-گاه- بزرگ دو جنگي ب--كردار ارغده	116	-2897775276134790297	519	829.5	413	771	67.31517791748047	80	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms110	false	8223524142248404789	0	275	0	1351	1470	302	كه بسيج9 نهار كرد نهار نا گوار و ناگذار10 هر دو به م----------------------------------عني امتلا باشد از بسيار خوردن image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0237png نسر1 سايه گاه باشد يعني سايهباني بود بر سر كوه از چوب و خاشاك---------------- دور ماند از سراي2 خويش اواتبار- نسري ساخت بر سر كهسار2 نژغار3 بانگ و نعره ب-ود مع حرف الزاء نهاز---- پيش رو رمه باشد يعني بزي باشد كه در پيش گله رود و به تازي قاءده5 گويند و سروران و پيش روان-را نيز------ به استعارت گويند نياز---- دوست بود نخيز---- كمينگاه بود عسجدي گويد يكي از جهان جهنده چو بادي يكي از نخيزي گزنده چو ماري6 ناز كرشمه بود نغز لطيف و خوب---- و چابك7 و نيكو باشد نوز به م--عني هنوز باشد حكيم عنصري8 گويد شعر بدو گفت كاي پشت بخت تو گوز كسي از شما زنده ماند---ست نوز نهج-----------------يز پيچيدن باشد9 نواز---- نواختن بود فرخي گويد نظم خو-اهي تو مرا نواز خو--اهي منواز معشوق مني تا نكني قصه دراز نوژ -----------------------و ناژ درختي است مانند سرو و بار او ترنجي بود كوچك غيبه11 غيبه11 چو- غيبه1ا جوشن و گفته-اند درخت ناج است12 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0238png فرهشك فقارسي مدرسد سپفسالار مع حرف السين نكس1 انگور باشد نوس2 قوس قزح را گويند----- خسروي2 گ-ويد از باد كشت بيني چون اب موج موج4 وز نوس ابر بيني چون جزع رنگ-رنگ5 نس پوز بود يعني گرداگرد دهان از بيرون سو و عبارت را نيز گويند6 نسناس جانوري بود چهارچشم سرخ رو ادراز بالا و سبز موي در --حد هندوستان بود چون گوسفند وي --را صيد كنند و خورند اهل هندوستان مع حرف الشين نيوش گوش كردن و شنودن چيزي باشد يعني بشنو------------------------------------------------------------- ان جهان را بدين جهان مفروش-گر سخن داني اين سخن	110	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms117	true	6814678718260851242	51	303	261	1582	1582	303	كه بسيج ن-هار كرد بهار image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0308png ناگوار2231 بمعني امتلا باشد از بسيار-خوردن نسر سايگ-------------------------------------------------------اه باشد يعني ساي-باني بود بر سر كوه از چوب و خاشاك شاعر رودكي گويد دور ماند از قرين وخويش --وتبار1 نسري ساخت بر سر كهسار- نرغار- بانگ و نعره باشد مع حرف الزاء نهاز2234 پيش-رو رمه----- يعني بري باشد كه در-پيش گله رود و ب--تازي قابل گو--يند و سروران و پيش-روان را نيز گويند به استعاره------ نياز2235 دوست بود نخيز2236 كمينگاه بود عسجدي گويد يكي ا-ژدهاي دمنده چو-بادي يكي از نخيزش گزنده چو-ماري نغز2237----------- لطيف و-خوب بود و چابك- و نيكو-باشد نوز2238 بمعني هنوز باشد شاعر اسدي گويد------ بدو گفت كاي پشت بخت تو كوز كسي از شما زنده مانده است نوز نهجيز2231 بر وزن برخيز پيچيدن باشد- نواز2240 نواختن بود فرخي گويد مصرع خواهي تو مرا نواز و خواهي منواز image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0305png نود و ناژ درختي است مانند سر--و بار او ترنجي بود كوچك و عيبه عيبه-- چون عيبه-ا جوشن و گفته اند درخت ناج است مع حر----------------------------------------------------------------------------------ف السين نكس- انگور باشد نوس- قوس قزح را گويند شاعر خسرواني گويد از باد كشت بيني چون اب موج موج- وز-نوس ابر بيني چون جزع رنگ رنگ- نس پوز بود يعني گرداگرد دهان از بيرون سو---------------------- نسناس جانوري بود چهارچشم سرخ روي دراز بالا-ي سبز-موي كه درحد هند ب-----ود چون گوسفندان و يرا صيد كنند و خورند اهل هند----- مع حرف الشين نيوش گوش كردن و شنودن چيزي باشد يعني بشنو كساءي گويد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0310png ان جهان را بدين جهان مفروش گر سخن-داني اين سخن-	117	-2897775276134790297	964	1487.0	756	1553	62.07340621948242	153	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms111	false	7995237087203410887	0	302	0	1450	1450	302	تضرع باشد فردوسي گويد به پرويز- اندر نيايش كنيد جهان افرين11 را ستايش كنيد نكوهش ضد ستايش بود يعني مذمت و سرزنش و ملامت كردن بود بوشكور گويد اگر روزي از تو پژوهش كنند همه مردمانت12 نكوهش كنند13 مع حرف الغين نتاغ14---- قدحي باشد كه از ان شراب خورند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0239png نفاغ قحف1 بود به تازي بو----شكور گويد به باده ز دل شست اندوه-- داغ بخورد و به ياران او شد نفاغ نوفاغ نام شهري است2 نفغ تنك بود3 نغنغ--- تغاري يا چيزي باشد كه بدان غله پيمايند يعني كيل و ان را قفيز نيز گويند يكي از وي چهار خروار بود به ماوراء-النهر4 مع حر-------------------------------------------------ف الفاء نوف اوازي باشد كه در كوه يا جاي د-يگر كنند بعينه همان اواز باز ايد و ان را به تازي صدا خوانند و سگ را كه به شب اواز كنند گويند مي نوفد5 عنصري گويد از تك و بانگ اسب و -----نعرها مرد6 كوه پر-نوف شد هوا-ءر گرد مع حرف الكاف نيوك7 عروس باشد و عروسي را نيوكاني8 گويند نلك9 كشتها الو باشد و الوي ترش كوهي را نيز گويند نيرنگ نقش و هيولاي10 هرچه باشد و نقاشان چون نقشي بكشند اول نيرنگ كنند و بعد از ان نقش كنند11 و افسون و حيلت و جادو--ي را نيز گويند بر گرد ك---------ردن نير انگا ساختي بسيار نه بوي ماندت و نه رنگ چند ازين نيرنگ12 نارنگ نارنج است image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0240png نغوشاك جهود را گويند و كسي كه از مذهب گبران است و بر ملت ابراهيم باشد1 بوشكور گويد نظم سخن گوي گشتي سليمانت كرد نغوشاك بودي مسلمانت كرد نرك جويي بود كه اب به جوي ديگر دزدند3 نبك زه اب بود3 نيم ----------------------------------------------------لنگ كمان-دان را گويند كه قربان باشند4 نوك تيزي قلم باشد يعني سر قلم ------بوشكور- گويد اگر سيم خواهي ز من يا درم-فراز اورم من به نوك قلم5 و سر مژها-	111	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms118	true	-914954353477047388	25	297	117	1475	1494	302	تضرع باشد فردوسي گويد به پيروزي اندر-نيايش كنيم جهان افرين-- را ستايش كنيم نكوهش ضد ستايش ي----عني مذمت و سرزنش و ملامت كردن بود بوشكور گويد اگر روزي از تو-پژوهش كنند همه مردمانت-- نكوهش كنند-- مع حرف الغين نفاغ 22512 قدحي باشد كه از ان شراب خ--------------------------------------------------------------------------------ورند شاعر گويد ب--باده ز-دل شست اندوه و داغ بخورد و ب--ياران او شد نفاغ نوفاغ نام شهري است- نفغ تنگ بود نعنع2254 تغاري يا چيزي باشد كه بدان غله پيمايند يعني كيل و ان-را قفيز نيز گويند يكي از-وي چهار خروار بود به ماوراء النهر image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0307png مع حرف الفاء نوف اوازي باشد--- در كوه يا جايي ديگر كنند بعينه همان اواز باز-ايد و بتازي انرا--- صدا خوانند و سگ را كه به شب اواز ك-ند گويند مي-نوفد- عنصري گويد ازت--------گ اسب وبانگ ونعرها مرد -كوه پر نوف شد هوا پر گرد نيوك --------------عروس باشد و عروسي را نيوكاني- گويند نلك- كشته- الو-باشد و الوي ترش كوهي را نيز گويند نيرنگ نقش و هيولاي-- هرچه باشد و نقاشان چون نقش- بكشند اول نيرنگ كنند-- بعد از ان نقش كنند-- و افسون و خيلت و جادو يي را نيز گويند عنصري گويد بگرد گردن نيرنگ--- ساختي بسيار نه بوي ماندت وني- رنگ چند-ازين نيرنگه -نارنگ نارنج باشد نغو---------------------------------------------------شاك جهود را گويند و كسي كه از مذهب گبرا----------------------ن است ابوشكور گويد سخن-----گوي گشتي سليمانت كرد نغوشاك بودي مسلمانت كرد نرك جويي بود كه اب به جوي ديگر دزدند- نبك زه اب بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0312png 334 نيملنگ كمان دان را گويند كه قربان باشد --نوك تيزي قلم باشد يعني سر-قلم شاعر ابوشكورا گويد اگر سيم خواهي ز-من يا درم فراز اورم من ب--نوك قلم- و سر-مژها	118	-2897775276134790297	1128	1903.5	890	1595	70.72100067138672	190	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms112	false	-7325542542464306719	6	301	21	1353	1353	301	بر بيني موزه زنند نيز --------------نوك گويند ناك به دو معني است يكي الت لفظ- است و ان نون6 و الف و كافست-- كه در اخر كلمها ابساء معن نع-ت دهد چنانكه خنده ناك و غمناك و سهمناك و جامها پرزناك و تابناك و خاك ريگ ناك و ديگر مشكي باشد مغشوش به جگر ب----------رشته شده و عنبر و كافور و هر طيبي كه بود نسك به دو معني است يكي عدس بود و ديگر جزوي است از اخبار كتاب گبران و همچون قران سوره سوره است و ان را جزو-جزو خوانند در هر وقتي نشك و نشنك----7 درخت ناژ و نوژ باشد ننك رز بود يعني تاك8 نمتك زعرور9 بود به تازي و--- الوچه نيز گويندش سرخ بود و زرد نيز باشد در كوه رويد از درخت نژنگ هم دام وهم تله را گويند10 نهنگ ان است كه به تازي تمساح گويندش- در درياي نيل باش---د و مردم را به يكبار فرو برد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0241png مع حرف اللام نشپيل شست ماهي بو-د و التي كه بدان خرما گيرند از درخت خرما چون قلاب بود1 نهال شاخي بو-د سبز وتر كه از بيخ درخت--- جهد و گفتند درخت خرد نو نشانده بو1 عنصري گويد نظم به يك ماه بالا گرفت ان نهال فزون زانكه ديگر درختان به سال نال ني باريك باشد و گويند در ميان قلم است ن------------------------ول نس ي-----عني گرداگرد بيرون دهان2 نويل3 پيشاني باشد و بعضي گفتهاند--- چكاد نخچ----ل به سر دو ناخن اندام كسي گرفتن چنانكه به درد ايد و به تازي ان را قرص و به ----تركي چمدي و -كرمانيان ترنجي گويند و در اصفهان نشكنج و در هر شهري به نامي خوانندش4 نشل5 دراو--يختن بود- از جايي نخجير وال نخجير-انگيز بود6 نكل7 نوخاسته بود كه هنوز خطش برنيامده باشد مع حر--------------------------------------------------ف الميم نفام چيزي تيره و گرد-ناك و-	112	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms119	true	-5159862916536224794	0	283	0	1351	1442	302	بر بيني موزه زنند جهت محكمي انرا نيزنوك گويند ناك به دو معني است يكي الت لفظي است و ان نون -و الف و كاف است كه در اخر كلمها اسماء معني لغت دهد چنانكه خنده ناك-- غمناك-- سهمناك----------------- تابنا--------------ك و ديگر مشكي باشد مغشوش به جگرسوخته يعني سرشت----ه و عنبر و كافور و هر طيبي كه بود نسك ب--دو-معني است يكي عدس بود و ديگر جزوي است از اخبار كتاب گبران و همچون قران سوره سوره است و ان-را جزو جزو خوانند در هر وقتي نشك و-نشنك 2267 درخت ناز و نوژ باشد--------------------- نمتك زعرور1 بود ب--تازي يعني الوچه---- گويند- سرخ بود و زرد نيز باشد در كوه رويد از درخت ارنگ هم دام وهم تله باشد------ نهنگ ان--ست كه بت--ازي تمساح گويند و در درياي نيل مي باشد و مردم را ب--يكبار فرو برد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0309png مع حر--ف اللام نشبيل شست ماهي باشد و التي كه بدان خرما گيرند از درخت خرما چون قلاب بود ن-هال شاخي باشد سبز وتر كه از بيخ درخت بر جهد و گويند درخت خرد نو نشانده بود عنصري گويد ب------يك ماه بالا گرفت ان نهال فزون زانكه ديگر درختان ب--سال نال ني باريك ب-ود و گويند در ميان قلم است و بمعني ناليدن نيز امده ءول نس باشد يعني گرداگرد بيرون دهان- نويل- پيشاني بود- و بعضي گفتهاند كه چكاد است نحجل به سر-دو ناخن اندام كسي گرفتن چنانكه ب--درد ايد و بت--ازي ان-را قرض گويند و بتركي چ-دي و بكرم---ان ترنجي و به------ اصفهان نشكنج و در هر شهري ب--نامي خوانندش- نشل- در او يختن باشد از جايي نعجير-وال نخجير انگيز بود- نكل- نوخاسته بود كه هنوز خطش برنيامده باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0314png مع حرف الميم نفام چيزي تيره و گرد ناك و	119	-2897775276134790297	1103	1819.5	856	1474	74.83039093017578	194	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms113	false	-8962683017102962219	20	303	94	1488	1488	303	و بي همتا و قامت بلند و سخت ضخيم---- نزم ميغ باشد يعني بخار11 زمين كه به تازي ضباب12 گويندش image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0242png مع حرف النون نوان به دو معني است يكي شخصي را ميگويند كه چيزي مي-خواند و مي جنبد و يا در فكر و اندوه جنبشي ميكند1 و ديگر اسبي را گويند كه رنگ او ميان زرد و بور بود2 نهمان3 به م--عني يكبارگي و هميشه بود نانيوشان4 به معني ناگاه بو-د نازنين----- معشوقها با-كرشمه بود------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ نگون معروف است نان كشكين ان نان بود كه از جو و باقلي و نخود و گندم و هر لوني به يكجا---- جمع كرده بود نرگان گدايان شوخ چشم را گويند5 نون به معني اكنون بود نفرين ضد افرين است و ان لعنت باشد نسترون و نسترن---- هر دو-گل نسرين را گويند و ان گلي است سفيد-رنگ مشكين نكهت خوشبوي رودكي گويد از گيسوي او نسيم مشك ايد نوژان بانگي باشد به سهم و هيبت7 نسرين گل ----مشك بيد8 باشد9 نشيمن اشيان يعني جا-و مقام باشش باز --بود و--- ديگر مرغان را نيز گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0243png نسيان1 مخالف بود نهنبن سرديگ و تنور بود نوايين شگفت و-طرفه و نو پديد امده بود---------------------------------------------------------------------------------------------------- او بر شكل چنار بود نيو-------------------------------------------------------------------- مرد دلير و مردانه بود فردوسي گويد چه- طوس و چه گودرز گشواد و ك-----------------------------يو نيرو---- زور و-قوت و شوكت باشد نيسوا--- نشتر بو-د نكو و نيكو---- هر دو معروف است نياستو4--- گند دهان بود ناو---- بستها چوبين بود يعني ناوه5 مع حرف الهاء نبخته6 فرو مانده و عاجر باشد ن----------وه نه بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0244png نوفه اواز بلند باشد1 نمونه زشت باشد و نمودار چيزي را نيز گويند شاعر----2 گويد- خوب اگر سوي ما نگه نكندگو مكن3 شو كه ما نمونه شديم نكوهيده عيب كرده-	113	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms120	true	-6810739066132600377	0	289	0	1445	1508	302	و بي همتا و قامت بلند و سخت ضخيم بود نزم ميغ باشد يعني بخار---زمين كه ب--تازي ضباب گ--ويندش مع حر----------------------------------------------------ف النون نوان بد--و معني است يكي شخصي را --گويند كه چيزي مي خواند و مي جنبد و-يا در فكر و اندوه جنبشي مي كند و ديگر اسبي را گويند كه رنگ او ميان زرد و بور بود- نهمار42284 بمعني يكبارگي و هميشه بود نانيوشان ه228---- ناگاه باشد نازنين 2286 معشوقه- با كرشمه بود نيوشيدن شنيدن باشد نرگان 22883 گدايان بود نياكان جدان از طرف مادر image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0311png 337 نگون معروف است نان كشكين ان نان بود كه از جو-و باقلا و-نخود و گندم و-هر لوني ب--يكجا بهم جمع كرده بود------------------------------- نون بمع--ني اكنون---- نفرين ضد افرين است و ان لعنت باشد نسترون و نسترن2216 هر دو گل نسرين باشد و---- ان گلي است سفيد رنگ مشكين----- خوشبوي نو-------------------------------------ان بانگي باشد ب--سهم نس--------رين گل بيد مشك باشد------ نشيمن اشيان يعني جا و مقام شاهين و بازبود و از ديگر-مرغان را-نيز گويند نيسان 2218-----------------------------------------------1 مخالف بو-----------------------د نواءين شگفت و طرفه و نو-پديد امده باشد نهنبن سر ديگ و تنور باشد نارون چوبي است سخت وبيشترراست بالا رود و از او پيشهوران دست افزار سازند و او بر شكل چنار بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0316png مع حرف الواو1 نيو2302 مرد دلير و مردانه بود فردوسي گويد چو2 طوس و چو-گودرز گشواد و گيو چو گرگين و فرهاد و بهرام نيو نيرو2303 زور و قوت و شوكت باشد نيسو2304 نشتر باشد نك--وونيكو2305 هر دو معروف است نياستو2306 گند دهان است ناو2307 بستها چوبين بود يعني ناوه- مع حرف الهاء----------------------------- نوه بروزن كوه نه بود---------------------------------------------------- نوفه اواز بلند باشد- نمونه زشت باشد و نمودار چيزي را نيزگو-يند شاعر شهيد گويد4 خوب گرشوي بهرما--- نكند گوبكن- شو كه ما نمونه شديم نكوهيده عيب كرده	120	-2897775276134790297	966	1445.0	753	1783	54.17835235595703	168	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms114	false	2869392198729930790	10	275	55	1337	1512	302	چه در اجنگا و چه در كارها نشكرده دست-افزار كفش دوز6 و موزه دوز بود------------------------------------------------------ نبيره پسر پسر و پسر دختر بود نودره8 فر----زند عزيز باش----د نايزه--------------- يكي اب چكنده9 بود----- عنصري گويد نه از خواب واز خورد10 بودش مزه نه بگسست از چشم او نايزه و ديگر ني باريك مجوف كه ماشوره سازد جولاهه و چوب مجوف انباچها- محقنه 12 را نيز گويند ---------------------------------------نيوشه گوش فرا داشتن به جايي13 و نيوشيدن چيزي بود از كسي و به م--------------------------------عني گريستن نرم نرم در گلو نيز امده14 نوسه قوس قزح يعن----ي كمان رستم خسرواني گويد از باد كشت بيني چون اب موج موج وز نوسه ابر بيني چون جزع15 رنگرنگ ناله اواز باريك بود نوجبه خيراب16 بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0245png نيسته1 به جاي نيست شايد گفت كسايي گوبد اس شدم زير اسياي زمانه نيسته خواهم شدن هميا به كرانه نخله نعلين بود و گروهي عصا راگويند2 نب--------------------------رده مبارزت و جنگ بود ميان دو تن3 فردوسي گويد ز ايران تهمتن بوادا كينه خواه دلير و نبرده به هر جاين نون--ده تيز-فهم بود3 نوده فرزند فرزند باشد5 نه------------اله جايي بود كه در كوه كنند نهاني صيادان از براي صيد گرفتن تا6 نخحبر ب-شان را نبيند7 و ان را كمينگاه صيادان خوانند نوباوه---- بر نو يعني ميوه و --هرچه رسته شود و نورسيده بود و به تازي با كوره گوينذت نهنانه8 كليچه ونان سفيد ب--------------ود مع حرف الياء نهالي ان است كه به تازي مطرح خوانند و بر صدر صفها افكنند و دست9 نيز خوانندش0 نهاري طعام ناشتا باشد يعني كم مايه طعامي بود كه پيش از طعام تمام مايه خورعد و------------------------------------------------------------------------------- كه اين طعام كم مايه--- خورند-------------11 image	114	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms121	true	318718985761664341	1	296	2	1463	1531	303	چه در سخن-- و چه در كارها نشگرده دست افزار كفش دوز- و موزه دوز بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0313png 339 نبيره پسر پسر و پسر دختر بود نوده 23151 فرزند عزيز را گويند نايژه به سه معني است يكي اب چكيد-ن بود شاعر عنصري گويد نه از-خواب واز خورد-- بودش مزه نه بگسست از چشم او نايژه و ديگر-ني باريك مجوف كه ماشوره سازند------ و چوب مجوف انباچه و محقن----------- گويند نفايه بي قيمت و باز گردانيده و باژگونه نيوشه گوش فرا داشتن ب--جايي-- و نيوشيدن چيزي بود از كسي و گوش فراد سخن نهاني را نيز گويند و بمعني گريستن نرم نرم در گلو نيز امده-- نوشه قوس قزح بود يعني كمان رستم خسرواني گويد از باد كشت بيني چون اب موج موج وزنوش-ه ابر بيني چون جزع -----رنگ ناله اواز باريك بود نوجبه 2321 خيز اب بود نيسته ب---------------------------------------------------جاي نيست شايد گفت كساءي گويد اس شدم زير اسياي زمانه نيسته گشتم زبس جفاي زمانا image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0318png 240 نبرده بروزن نكرده مبارزت و جنگ بود ميان دوتن-- فردوسي گويد ز-ايران تهمتن بود-- كينه خواه دلير و نبرده ب--هر جايگاه نويده تيز فهم بود ------------------------نهاله بروزن پياله جايي بود كه در كوه كنند نهاني صيادان از براي صيد گرفتن تا--نخجير ايشان را نبيند- و ان-را كمينگاه صيادان خوانند نوباوه2326 بر نو يعني ميوها نووهرچه رسته شود و نورسيده بود و بت--ازي با-كوره گويند- نهنانه- كليچه ونان سفيد بود نونه مركب بود مع حرف الياء نهالي ان--ست كه به تازي مطرح خوانند و بر صدر صفها افكنند و دست -نيز خوانندش- نهاري طعام ناشتا ب-ود يعني كم مايه طعامي---- كه پيش از طعام تمام مايه خورند و گويند نهاري كنيم تا ديگر طعام برسد و نهاري از ان سبب گويند كه ناهار بوده باشند كه اين طعام كم مايه را خورند نيازي دوست بود image	121	-2897775276134790297	1009	1594.5	791	1598	63.14142608642578	175	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms115	false	8301734633025603873	0	291	0	1456	1504	302	را و-يدا كردم يعني گم كردم------------------ اميرا جان شيرين برفشانم-اگر ويدا شود پيكار عمرت2 وا به مع-ني با بود چنانكه گويند سكبا و سكوا و سفيدبا و سفيدوا وستا و اوستا3---- هر دو تفسير زند و صحف ابراهيم پيغمبر--ست عليه ال-------------------------------------------------------------------------سلام مع حرف الباء وريب كژي باشد بر عكس راستي مثل خطي4 بوشكور گويد تواني برو كار بستن فريب كه نادان همه راست بيند وريب مع حرف التاء وروت5 خشم بود----- image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0247png مع حرف الجيم ورج بزرگي بود1 ورتاج پنيرك سبز باشد و گفتهاند كه پنيرها كبود است و ان گياهي است اكه با افتاب گردد و او را حربا-گويند2 شاعر3 گويد مثال تو و من باشد نگاراچو قرص افتاب و برگ ورتاج واديج جايي بود- كه انگور از انجا رسته باشد4 ورتيج سمانها خانه باشد5 ويلانج6 حلوا بود ونج----- گنجشك را گويند7 ويفنج8 مار رزي9 بود يعني ماري كه در باغ باشد و چون بگزد زهر و زخم او كار نكند مع حر--------------------------------------------------ف الدال وسد بسد باشد به تازي10 و بدانكي11 مرواريد وسناد بسيار باشد رود-كي گويد شعر------------------------------------------------------- ورزرو د13 ماوراءا-لنهر را گويند فردوسي گويد نظم-------------------------------------------- ويد به م--------عني و-يدا بود يعني گم شده را گويند14 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0248png مع حرف الراء وخشور پيغمبر راگريند1 ورزكار برزيگر بود واتگر پوستين دوز بود و رودكر2 را نيز گويند نهاده اروي ابه حضرت چنانكه رو به پير3 به تيم واتگران ايد از در4 تيماس5 مع حرف الزاء وراز6 خوك بزرگ دندان بود مع حرف السين ورس7 چوبي بود كه در بيني اشتر كنند مع حرف الشين وش شبيه ومانند باشد وغيش به معني بسيار-- انبوه باشد از مال و بيشه و د اراخت و اجناس و غيرها----------------- اي دريغا كه مورد8 زار مرا- ناگهان باز خورد9 برف و غيش وخش---- نام شهري است در تركستان و به معني ابتدا-كردن كارها	115	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms122	true	-7217167805437364220	28	278	153	1496	1656	304	را و يدا كردم يعني گم كردم چنانكه دقيقي گويد اميرا جان شيرين برفشانم اگر ويدا شود پيكار عمرم وا2332 بمعني با بود چنانكه گويند سكبا-- سكو-----------------وا وستا-و اوستا 2335 هر دو تفسير زند و صحف ابراهيم پيغمبر است عليه السلام خسرواني گويد چوگلبن از براتش نهادو عكس افكند بشاخ اوبر دراج گشت وستاخوان مع حرف الباء وريب كژي باشد بر عكس راستي ا--------بوشكور گويد تواني بروك-ار بستن فريب كه نادان همه راست بين--------------------------------د وريب image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0320png مع حر--ف الجيم ورج بزرگي بود- ورتاج پنيرك سبز-باشد و گفتهاند ---پنيره- كبود است و ان گياهي است -كه با افتاب گردد و او را حربا گويند منجيك گ-ويد مثال بنده وان توجانا4 چو--قرص افتاب و-برگ ورتاج واذيج جايي باشد كه انگور از انجا رسته باشد- ورتيج سمانه- خانه باشد- ويلانچ- حلوا بود ورنج 323 گنجشك با----شد و يفنيج ما--رزري بود---------- كه در-باغ باشد و چون بگزد زهر و زخم او كار نكند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0317png مع حرف الدال وسد بسد بود وش------------------------------ناد بسيار ب-ود رود كي گويد امروز باقبال تواي ميرخراسان هم نعمت وهم روي نكودارم و سناد ورزرود م---اوراء النهر را گويند -رودكي گويد2 اگر پهلواني نداري زبان ورز رود را ماورالنهردان ويد بروزن قيد بمعني و يدا بود يعني گم شده -----------image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0322--png مع حر-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ف الشين وش شبيه ومانند باشد وغيش بمع--ني بسيار و انبوه بود- از مال و بيشه و د---رخت و-اجناس و-غيرها شاعر كساءي گويد4 اي دريغا كه مورد- زار مرا5 ناگهان باز خورد- برف و-غيش وخش2356 نام شهري است در تركستان وبم---عني ابتدا كردن كارها	122	-2897775276134790297	880	1302.5	698	1753	50.19965744018555	138	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms116	false	56845042793770288	55	278	273	1313	1423	302	نام درختي است كه در هندوستان ميباشد بس عجايب بامداد بهارش مي باشد و شبانگاه خزان مي-كند و برگهايش بر صورت مردم باشد چون روز پيش ايد برگهايش در اشوب افتد --چون شب ايد فرو ريزد2 مع حرف الكاف وه-----------نگ به سه معني است اول حلقها چوبين كه بر بار بند بود----- شهيد3 گ----ويد چون برون كرد حلقه را ز وهنگ4در زمان در كشيد محكم تنگ دوم تخمي است كه زنان در داروي فربهي كنند -------عظيم نرم بود و لعاب باز دهد چون ابزرا قطونا5 سيم دم اب بود كه باز خورند6 وننگ رز بود يعني تاك7 وركاك مرغ مرد---ار باشد8 وشنگ ميا حلاجان بود منطقي گويد گر بري دست سوي نان زبيب9 در فراخي و-گاه نعمت تنگ بكند ---------------------------------------------------ر دو چشم خويش بخي--ل همچو حلاج دانه را به وشنگ10 ويك به معني واي بود- و بعضي به معني و-يحك گويند و شعراء فارس به معني طوبي لك گويند و و-يحك به معني دعاء نيك بود- و و-يك به معني دعاء بد بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0250png فرهنگ فارسي مدرسه سپهسالار ماده گفتا هيچ شرمت نيست و-يك چون 1سبك ساري نه بد-داني نه نيك2 مع حرف اللام ويل به معني ظفر و نصرت بود و هنگام يافتن كاري به مراد رودكي3 گويد بد انديش دشمن بد و ويل جوي كه تا او ستاند ازو چيز اوي وال ماهي چناغ بود4 ونكل5 ابله و بياندام	116	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms123	true	854925937706835316	0	214	0	1007	1446	302	نام درختي است كه در هندوستان ميباشد بس عجايب بامداد بهارش--- باشد و شبانگاه خزان مي كند و برگهايش بر صورت مردم باشد چون روز-پيش ايد برگها-ش در اشوب افتد و چون شب ايد فرو-ريزد- مع حرف الكاف وهنگ بروزن درنگ به سه معني است 1---حلقها چوبين كه بر-بار-بند بود شاعر شهيد بلخي گويد چون برون كرد زو هماره و هنگ در زمان در كشيد محكم تنگ 2-- تخمي است كه زنان در داروي فربهي كنند خورند وعظيم نرم بود و لعاب باز-دهد چون بذر-- قطونا 3--- دم اب بود كه باز-خورند وت-نگ رز بود يعني تاك وز-كاك مرغ مردمخوار باشد -وشنگ ميل حلاجان باشد شاعر گويد گر بري دست سوي-نان دانت- در فراخي و گاه نعمت تنگ image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0324png بكني هر دو چشم خويش از بخل همچو حلاج دانه را به وشنگ1- ويك بمع--ني واي باشد و بعضي ب--معني و يحك گويند و شعراي پارس بم--عني طوبي لك گويند و و يحك ب--معني دعاي نيك امده و و يك ب--معني دعاي بد امده است شاعر رود كي گويد2-------------------------------------------------------- ماده گفتا هيچ شرمت نيست و يك بس سبك---ساري نه بد داني نه نيك ويل---------------------- ظفر و-نصرت بود و هنگام يافتن كاري ب--مراد رود كي گويد بد-انديش دشمن بود -ويل جو- كه تا-او ستاند ازو چيزاو4- وال ماهي چناغ باشد ونگل- ابله وبي اندام	123	-2897775276134790297	802	1242.0	626	1134	70.72310638427734	142	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms117	false	6825844760812957535	2	103	10	510	1516	303	وارون بخت بد فعل و نحس و شوم و برگشته و ناسازگار بود بوشكور گويد گمان برد كز بخت وارون برست9 نشد بخت وارون ازو يك بدست وارن بند-گاه دست باشد ميان بازو و ساعد كه ان را به تازي مرفق گويند ويژگان خاصگان باش-د عنصري گويد ابا ويژ-گان ماند وامق به جنگ-نه روي گريز و نه جاي درنگ10 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0251png مع حرف الهاء ويژ-ه بي اميزش و پاك و بي همتا و خاصه بود حكيم فردوسي گويد مرا زين همه و-يژه اندوه تست كه بيدار دل باشي و تندرست وسكاره---- تيان بود2------------------- ويشيده گسترده بود3 وسمه رنك سياه- است	117	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms123	true	854925937706835316	217	301	1057	1441	1446	302	وارون بخت بد فعل و نحس و شوم و برگشته باشد---------------------------------------------------------------------------- وارن بند گاه دست باشد ميان بازو و ساعد كه ان-را ب--تازي مرفق گويند ويزگان خاصگان باشند عنصري گويد ابا و يژگان ماند وامق ب--جنگ نه روي گريز و-نه جاي درنگ------------------------------------------------------ مع حرف الهاء ويزره بي اميزش و پاك و بي همتا و خاصه بود----- فردوسي گويد مرا زين همه و يژه اندوه تست كه بيدار دل باشي و تندرست وسكاره2374 تيان ديگ بزرگ و سرگشاده2 بود ويشيده گسترده----- وسمه رنگ سياهي است	123	-2897775276134790297	341	567.5	265	530	64.3396224975586	64	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms117	false	6825844760812957535	103	303	510	1516	1516	303	ورده برج كبوتر باشد4 والغونه گلگونه بود- كه وي را غازه نيز گويند و زنان بر روي مالند تا سرخ شوند5 ويله بانگ عظيم باشد6 ويخته ادب نوكوفته بود7 ونانه نان گرده بود8 ور------------------------------------------------------زه برزيگر باشد9 وارونه نمودار چيزي را گويند خواه نيك و خواه بد10 مع حرف الياء وسني و وشني11 هر--- دو به يك معني است يعني دو زن باشند كه هر دو يك شوهر دارند و يكديگر را وسني خوانند وامي درمانده12 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0252png باب الهاء مع حرف الالف هويدا چيزي باشد مبين و روشن يعني سخت پيدا و به تازي قسطا-1گويند ان را عنصري گويد- درشتي دل شاه او نرمي دلش نداند2 هويدا كند حاصلش حالا اين لفظ را به ضمها وفتح واو خوانند يعني هويدا3 همانا به معني پندار4 است فرخي گويد- همانا دست گو هر بار او جان است و رادي تن بلي رادي بدوزندد است و تن زنده به جان باشد همارا همواره و هميشه بود--------------------------------------------------- هست استا جادو-يها باشد و حمايل و حرز را نيز گويند5 همتا مانند بو-د هرا----- سرافسار باشد6 هيلا باشه را گويند7 مع حرف التاء هملخت چرم موزه و كفش چهار-پينه8 و كفش اوا پاي افزار را نيز گويند image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0253png مع حرف الجيم هج----- راست-	117	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms124	true	-2195564586392922243	2	179	9	933	1585	303	وزده برج كبوتر ب--ود والقونه گلگونه باشد كه وي را غازه گو----يند و زنان بر-روي مالند تا سرخ شود-- ويله بانگ عظيم باشد وت------------------------انه نان گرده باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0326png 328 وززه برزيگر بود-- وارونه نمودار چيزي را گويند خواه نيك و خواه بد-- مع حرف الياء وشني و وشني 2384 هر دو ب--يك معني است يعني دو-زن باشند كه هر دو-يك شوهر دارند و يكديگر را وسني خوانند وامي درمانده باشد هويداعه23 چ--------------------------------------------------------------------يزي باشد مبين و روشن يعني سخت پيدا و ب--تازي قسطا3 گويند------ عنصري گويد4 درشتي دل شاه و--نرمي دلش نداني هو-يدا كني حاصلش حالا اين لفظ را بضم -ها وفتح واو خوانند يعني هويدا- همانا-------- پندار--است فرخي گويد6 همانا دست گو-هر بار او جانس--ت و رادي تن بلي رادي بدوزند--هست و-تن زنده ب--جان باشد همارا همواره و-هميشه باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0323png هست استا جادو يها باشد و حماءل و-حرز-را نيز گويند- همتا 2390 ماتند هرا 2391 سرافسار------ هيلا باشه را گويند- مع حرف التاء هضلخت چرم موزه و كفش چهار پينه- و كفش---- پاي افزار را نيز گويند مع حر----------------------------------------------------ف الجيم كج 2212 راست	124	-2897775276134790297	726	1150.5	572	1132	64.13427734375	113	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms118	false	6088491549775861925	0	122	0	622	1455	302	كردن علم يا نيزه يا چيزي كه بدان ماند1 هنج به معني كشيدن بود مع حرف الخاء هيدخ---- اسب نوزين وتند و جنگي و نافرمان باشد2 مع حرف الدال همخوند3 ضد باشد هندبيد4 كا--------------------سني باشد و كاسني نيز گويند معرب هندباست هند---- چنان بود كه گويي اين قرم با ان قوم هنباز هند5 هي-------------------------------------------------------------------------------------------------ربد قاضي گبران6 و جهودان باشد فردوسي گويد نظم چو برداشت پرده ز در هير-بد سياوش همي بود لرزان ز بد هماورد همتا بود در جنگ مع حرف الراء هنجار---- راهي بود- كه جاده نبو------------د همي شدند به بيچارگي هزيمتيان-شكسته پشت7 و گرفته گريغ8 را هنجار9 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0254png هار رشتها مرواريد بود1 هور افتاب بود فردوسي گويد چو از باختر برزند تيغ هور زكان شبه سر برارد بلور	118	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms124	true	-2195564586392922243	179	303	933	1585	1585	303	كردن علم يا نيزه يا چيزي كه بدان ماند- هنج ب--معني كشيدن بود مع حرف الخاء هندخ2316 اسب نوزين وتند و جنگي و نافرمان باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0328png هند بيد كاسني باشد و---------------- معرب هندباست مند2319 چنان بود كه----- اين قوم با ان قوم هنباز هند يعني هنبازند انبازند فردوسي گويد گشاده بر ايشان شود راز من بهر نيك و بد هند هنباز من هوشمند باخرد هيربد قاضي گبران و--جهودان----- فردوسي گويد---- چو برداشت پرده ز-در هير بد سياوش همي بود لرزان ز-بد مع حر-----------------------ف الراء كنجار2402 راهي باشد كه جاده نباشد عنصري گويد همي شدند به بيچارگي هزيمتيان شكسته پشت- و گرفته گريغ- را-هنجار هار2403------------------------------------------------- رشتها مرواريد كور2404- افتاب بود فردوسي گويد چو از باختر سرزند تيغ هور زكان شبه سر برارد بلور-	124	-2897775276134790297	435	661.0	346	766	56.78851318359375	72	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms118	false	6088491549775861925	239	301	1141	1452	1455	302	هراس ترس و-بيم بود فردوسي گويد به يزدان چو هر كس كه شد10 ناسپاس به دلش انر بير ر ر----راس هاس11 نيز ترس و-بيم بود هرم---------------------------------------------------------------------س نام مردي است كه بربط او ساخت عنصري گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0255png بدو گفت هرمس چرايي دژم نه همچون مني1--- مانده جانت به غم كه اين الت من كه شد ساخته نگردد همي هيچ پرداخته2 مع	118	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms125	true	-2394316284885561024	43	104	234	553	1526	303	هراس ترس و بيم بود فردوسي گويد ب--يزدان هران--كس كه شد-- ناسپاس ب--دلش اندرايد زهر سوهراس هاس-- نيز ترس و بيم باشد هوس هلاك باشد image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0330png 252 هرهس نام مردي است كه بربط او ساخت عنصري گويد بدو-----------------------------------------------------گفت هرمس چراءي دژم نه همچون مني دلت مانده----- به غم كه اين الت من كه شد-ساخته نگردد همي هيچ پرداخته- مع	125	-2897775276134790297	220	317.5	171	389	56.55527114868164	38	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms118	false	6088491549775861925	131	168	669	824	1455	302	هژير---- خوب و نيكو بو----------د اي فخر ال اردشير اي مملكت را-ناگزير اي همچنان چون جان و تن اثار و افعالت هژير هسر---- يخ باشد كه در شربت-- اب اندازند تا اب و شربت را سرد كند	118	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms125	true	-2394316284885561024	0	36	0	167	1526	303	هژير2409 خوب و-نيكوبود دقيقي گويد اي فخر ال اردشير اي مملكت را ناگزير اي همچنان چون جان و-تن اثار و افعالت هژير كسره240 يخ باشد كه در شربت و اب اندازند تا اب------- را سرد كند	125	-2897775276134790297	142	230.5	110	176	80.68181610107422	28	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms119	false	-769851094286751744	0	220	0	1043	1385	301	الشين هراش قي كردن باشد3 هوش به سه معني است اول به زبان پهلوي هلاك باشد چنانكه حكيم فردوسي گويد ورا هوش در زابلستان بود بدست تهم4 پور دستان بود دوم به معني جان بود سوم به معني خرد هلش ن----ام مرغي است مردار-خوار6 هيش7 چوبي باشد كه گاو اهن بر سر او كرده باشند مع حرف الكاف هفتورنگ يا هفتورنگ8 هر دو به تازي بنات-النعش باشد و فارسيان او را فلك خوانند9 و پيوسته پيدا بود فرخي گويد تا برين هفت فلك سير كند هفت اختر همچنين هفت پديدار10 بود هفتو رنگ و هفت برادران نيز گويندش منشوري گويد فلك به گردن خورشيد بر شود تسبيح مجره رشتها تسبيح و مهره هفتورنگ11 هفت رنگ گلي بو-د در هندوستان كه هفت رنگ دارد----------- هزاران صفت12 گل دميده ز سنگز صد برگ او دو روي و--ز هفت رنگ------------------------------------------------------ هبك كف دست بود13 image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0256png هباك ميان سر باشد يعني تارك سر فردوسي گويد يكي گرز زد ترك را بر هباك كز اسب اندر امد هم انگه به خاك هز-----------اك كسي باشد سبكسار كه به زبان زود فريفته شود و ابله و نادان را نيز گويند1 هنگ شش معني دارد يكي نگه داشتن و تيمار بردن است -ديگر ابها معني هوش باشد و ديگر------ دانايي ب---ود ديگر به معني سنگ3 امده و ديگر ابي كه خورند-- ديگر به معني زور2 باشد	119	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms125	true	-2394316284885561024	104	286	553	1453	1526	303	الشين كراش قي كردن ب--ود هوش ب--سه معني است1 بز-----بان پهلوي هلاك باشد------------ فردوسي گويد ورا-هوش در زابلستان بود بدست تهم- پور دستان بود 2 بم----عني جان 3 بم--------عني خرد هلش 217 تام مرغي است مردار خوار- هيش- چوبي باشد كه گاو اهن بر سر او كرده باشند هفتونگ ب----------------------------------تازي بنات النعش باشد و پارسيان او را فلك خوانند- و پيوسته پيدا بود فرخي گويد5 تابدين هفت فلك سير-كند هفت اختر همچنين هفت بديدار ب--ود هفتو-رنگ وه-فت برادران نيز گويندش هفت-------------------------------------------------------------------------------رنگ گلي باشد در هندوستان كه ----رنگ دارد اسدي گويد6 هزاران صف--- گل دميده ز-سنگ زصد برگ -و دو روي و از هفت-رنگ image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0327png 253 هبك كف دست بود هباك بروزن مغ-------------------------------------------اك ميان سرب-اشد يعني تارك سر فردوسي گويد يكي گرز زد ترك را بره-باك كز اسب اندر امد هم-اندم ب--خاك هزاك بروزن مغاك كسي باشد سبكسار كه ب--زبان---- فريفته شود و ابله و نادان را نيز گويند- هنگ شش معني دارد اول نگه داشتن و-تيمار بردن--ست وديگر بم----عني هوش باشد و ديگر بمعني دانايي باشد و ديگر بم--عني سنگ- امده و ديگر ابي كه خورند و ديگر-------- زور- باشد	125	-2897775276134790297	738	1144.0	580	1140	64.7368392944336	115	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms119	false	-769851094286751744	220	301	1043	1385	1385	301	مع حرف اللام هال ارام و قرار بود همال و هامال هر دو لفظ به معني انباز بود يعني يار و مثل -------و همتا و مانند و گروهي برابر و همسر گويند و كسي كه با كسي دوستي كند او را نيز همال گوين-----------د ميان ما دو تن اميخت--------ه سرشك دو چشم5 چو لءلءيي كه كني با عقيق سرخ همال6----------------------------------------------------- هيكل به تازي هيات را گويند يعني صورت و تنها مردم و بتخانه و بهارخانه را نيز گريند به زباك پهلوي-	119	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms126	true	8189720699387228626	0	68	0	357	1650	304	مع حرف اللام هال ارام و-قرار بود كمال و-هامال هر دو ب------معني انباز بود يعني------ مثل ومانند و همتا----------------------------------- و كسي كه با كسي دوستي كند او را نيز همال گويند اغاجي گويد ميان مادو--تن اميخته دو گونه سرشك چولءلءبي--------- كه كني با-عقيق سرخ همال image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0332png 254 هيكل ب--تازي هيات را گويند يعني صورت و تنها مردم و بتخانه و بهارخانه را نيز گويند ب--زبان پهلوي	126	-2897775276134790297	263	417.5	205	422	62.32227325439453	45	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms120	false	2535450284803785506	0	302	0	1519	1525	303	عنصري گويد چنان دان كه اين هيكل از پهلوي بود نام بتخانه گر بشنوي و حمايل و حرز7 را نيز هيكل گويند مع حرف الميم همدم يك دل بود مع حرف النون هي---------------ون شتر جمازه راگويند هماي------ون و مبارك و خجست----ه يك معني دارد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0257png هين سه معني دارد يكي به معني -شتاب ب-ود يعني زود باش-- ديگر به معني سيل باشد و ديگر به معني گفتن بود1---------------------------------------------- هن تعجيا باشد اشتقاقش از سين است همنشين عناب بود2 هامون صحراي نشيب بود يعني دامن كوه مع حرف الهاء هماره يعني هميشه هروانه گه بيمارستان باشد3------------ بفرمود كين را به هروانه گه برند و كنندش همانگه تبه4 -----هده به معني احقا باشد فردوسي5 گويد مهر خواهي ز من و بي مهري6 هده خوادي ز من و بيهدهات هر اينه به معني ناچار ولابد بود چنانكه گويي هر اينه7------ چنين خواهد بودن با درفشر-------- ار تو پنجه8 خواهي زد-باز گردد به تو هر اينه بد9 هزينه10 خرج11 باشد هرزه خيرخير و بي فايده باشد هجتنته12 درمانده بود مع حرف الواو هستو13 به معني مقر باشد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0258png به هستيش هستو1 شوي از نخست يكياش اگر- زان بداني درست---2 مع حرف الياء هي به معني چنان بود3 هوازي به معني ناگاه بود بامي4 سرگردان باشد5 در كتله كتتكر به اشدي نسبت داده شتك6 است افسهاءي اارح بر اساس كن وكه الس image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0259png باب الياء مع حرف الالف يغما1 ---نام شهري است در تركستان و تاراج را نيز گويند يا به معني ياداوردن بود2 يارا به معني زهره وقوه و قدرت بود------------------------------------------------------------------------------- يلدا---- شب اول--- زمستان باشد مع حرف الباء يب تير باشد4 مع حرف التاء يبست5 گياهي است بر مثال اسفناج مع حرف الجيم يعتنج و يغنج6 هر دو مار رزي7 باغ بود كه چون بگزد زهر و زخم او كار نكن---------------------د مار يغتنج اگرت8ادي بگزيد نوبت مار افعي است	120	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms126	true	8189720699387228626	68	288	357	1569	1650	304	عنصري گويد چنان دان كه اين هيكل از پهلوي بود نام بتخانه ار-بشنوي و-حمايل و-حرز--را نيز گو-----يند مع حر----------------------------ف النون هيون2430 بروزن زبون شتر جمازه باش---د همايون ميمون و مبارك و خجسته همه يك معني دارند هين 322----------------------------------------------- سه معني دارد يكي ب--معني بشتاب باشد يعني زود باش و ديگر بم--عني سيل باشد-- ديگر بم--عني گفتن باشد همداستان رازي بود ميان دو كس هميدون اكنون بود هن تعجيل باشد اشتقاقش از هين است image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0329png مع حر--ف الهاء هماره يعني هميشه هروان---ه بيمارستان باشد فردوسي گويد2 بفرمود كين را ب--هروانه گه برند و------ همانگه كنندش تبه هده ب--معني -حق- باشد رودكي گو--يد مهر-خواهي ز-من و-بي مهري -هده خواهي ز-من و بيهدهاي هر-اينه ب--معني ناچار ولابد بود چنانكه گويي كه ناچار ولابد چنين خواهد بود عنصري گويد بادرفش ار ت--پانچه خواهي زد باز-گردد بتوهراي----نه بد- هزينه-- خرج-- باشد مع حر-------------------------------------------------ف الواو هشتو2242 بمعني مقر-باشد اسدي گويد ب--------------------------------------------هستيش هستو--شوي از نخست يكي ايش را زان بداني درست تسا مع---- الهاء اس اين بيت را ندارد---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0334png------------------------- يغما2226 نام شهري است در تركستان و تاراج را نيز گويند يارا2247 بمع-----------------------ني زهر-----ه و قدرت و توانايي بود شاعر گويد چومرگ ايد وسستي كند ترا اعضا زچنگ او كه رهاند كرا بود يارا يلدا2448 شب اول از زمستان------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- بود image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0331png گويد مار يغتنج اگرت -دي بگزيد نوبت مار افعي است	126	-2897775276134790297	740	895.0	585	1740	42.52873611450195	97	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms121	false	-2906313617666722188	45	301	246	1442	1444	302	گريند و جميع ولايت فارسي-گويان سگ خرد--- كه كبك را كه در سوراخ رود در پي او فرستند تا كبك را اازا سوراخ بيرون اورد ان5 سگ را يوز6 خوانند و ان از سبب جستن بود فردوسي گويد شعر ز بهر طلايه يكي كينه توز7 فرستاد با لشكر رزم يوز ياز ----درازي و كوتاهي8 را گويند يعني درختي كه ببالد گويند بيازيد يعني-------------------------------------------------- خويشتن--- در گذاشت به دار اازا فردوسي گويد نظم در ايوان شاهي شب ديرياز به خواب اندرون بود با ارنواز9 مع حرف السين يخس10 پژمردن -بود مردم را از غمي image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0261png ياس1 ترس وبيم باشد يامس2 به ستزه امده بود يعني --بسته را گويند كه از متعلقان به جان رسيده----- در مقام خود از ناخوشي و سفر نتواند3 كردن و بيچاره و درمانده گشته باشد مع حرف الغين يالغ4 چون قدحي بود از سروي گاو كه بدان شراب خورند يوغ--- ان چوبي است كه برز-گران بر گاو بندند به وقت زمين شكافتن بوشكور گويد شعر همي گفت از اين گونه با ا-------و دروغ-مگر كاندر ارد سرش را به يوغ مع حرف الكاف يشنگ5 بيرم بود و انافزاري بود كه از اهن كرده باشند دراز و سرتيز6 كه بنايان بدان سوراخ در ديوار-- كنند يشك دندان بزرگترين در پيش 7 از مار و شير و گرگ و مانند اينها را گويند از جانوراد و ناب نيز گوي---ندش عنصري گويد- بسازب-م دل را نخستين به جنگ به دم اژدها و به يشك نهنگ8 مع حرف اللام يسال9 تاجي باشد كه در روز عشرت بر سر نهند يل بهادر و پهلوان و مبارز------ بود	121	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms127	true	8124968161322612718	0	213	0	1072	1521	303	گويند و جميع ولايت پارسي گويان سگ خرد را كه كبك را گيرد و از سو-------------------------------------راخ بيرون اورد ان- سگ را يوز- خوانند و ان از سبب جستن بود فردوسي گويد ز-----بهر طلايه يكي كينه توز -فرستاد با لشكر رزم يوز ياز2257 درازي و كوتاهي- را گويند يعني درختي كه ببالد گويند بيازيد يعني image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0336png خويشتن را در گذاشت بدر-----ازا فردوسي گويد---- در ايوان شاهي شب ديرياز ب--خواب اندرون بود با ارنواز پخس---------------- پژمردگي بود مردم را از غمي و المي ياس---------------------------------------------- ترس وبيم ب-ود ياءس بستو---ه امده---- يعني پابسته را گويند كه از متعلقان ب--جان رسيده باشد در مقام خود---------- و سفر نتواند- كردن و بيچاره و درمانده گشته----- مع حرف الغين يالغ----- قدحي بود از سروي گاو كه بدان شراب خورند يوغ212 ان چوبي است كه برزيگران بر-گاو بندند به وقت زمين شكافتن بوشكور گويد---- همي گفت ------------با او گزاف و دروغ مگر كاندر ارد سرش را به يوغ image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0333png 359 ب----------------------------------دان سوراخ در ديوارها كنند يشك دندان بزرگترين درنيش ---از مار و شير و گرگ و مانند اينها را گويند از جانوران وبتازي اناب خوانندش عنصري گويد1 بسپاريم دل بجستن جنگ در--------دم اژدها و ---يشك نهنگ- مع حرف اللام يسال- تاجي باشد كه در روز عشرت بر سر-نهند يل بهادر و پهلوان و مبارزدر جنگ بود	127	-2897775276134790297	852	1350.0	668	1290	66.0465087890625	147	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms122	false	6116286128394123068	0	103	0	592	1593	287	جنگ---- و رها كرده و مطلق العنان را نيز گويند10 فردوسي گويد image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0262png كنون چنبري گشت پشت يلي بيابم همي خنجر كاملي يال گردن بود مع حرف النون يازان اهنگ2 بو----------------د يك------------ران اسبي كه رنگش ميان زردي و سبزي3 بود يعني به معني باشد8------------------------------------------------------------------------------------------------- ياوندان پادشا-----هان باشند9 مع حرف الهاء يكسونه10 به معني يكسان باشد يوسه ارها درودگران بود11 به يوسه ببريد چوب سكند كه تا پاماي خوني درارد به بند12 يله رهاكردن يعني سركذا14 ياله سروي15گاو باشد16 يخچه تگرگ بود يوبه ارزومندي بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0263png مع حرف الياء ياري چون دو برادر باشند و به معني تاريك1 شدن نيز	122	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms127	true	8124968161322612718	211	300	1064	1512	1521	303	جنگ بود و رها كرده و مطلق العنان را نيز گويند شاعر---- گويد4 يلان غرق اهن زسر تا بپاي چوصورت كه گيرد در ايينه جا------------------------------------------ي يال گردن بود مع حرق النون يازان اهنگ كنان و قصد كنان باشد يكران بروزن مكران اسبي كه رنگش ميان زردي و سبزي- بود يون- سه معني دارد اول نمد زين بود دوم غاشيه را گويند سيم باش امده image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0338png ياوندان پادشاهان جهان باشند-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- يله ---كردن رها كردن باشد يازيدن بلند شدن------------------------------------------------------------------------------------------------------ ياري چون دو برادر باشند و بم--عني تاريك -شدن نيز	127	-2897775276134790297	217	222.5	169	726	29.889806747436523	35	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1
AOCP202502141173-per1.ms122	false	6116286128394123068	149	262	872	1457	1593	287	سيه كاسه- بخيل ب-اشد دست شست يعني نوميد شد تردامن يعني الوده به معصيت پوستين كردن----- غيبت كردن بود5 تركتاز------------- تاخت كردن بود قليه خوار قواده6 بود----------------------------- سراسيمه--- سرگردان باشد پنب-------------------------------------ه كردن--- دفع كردن بود7 گران جان كاهل باشد8 دست برد مالش بود image filename0485QatranTabriziFarhangFarsi_0265png تكاپوي--- دوادو1 بود قران خوان--- معزول بود3 شيرگير-- نيم مست بود3 پاره كار-- شوخ بود4 سپر بر اب كر--دن ترك ننگ و عار گفتن باشد5 بر اب بگو-----ي حالي بگوي------------------------------------------------------------- سروروي-------- عتاب كردن بود6 كردن تنور كردن باشد7 گرد پاي حوض ميگردد------- پيرامن جايي8 متهم9 ميگ-ردد و ميخواهد كه ان كار را بكند از -------------------------------------------------فلان فقاع10 مي گشايد ي--عني به وي مي-نازد و از وي لاف مي-زند	122	1066735414276962255	AOCP20251117040-per1.ms128	true	8847352822285709466	111	241	616	1319	1642	304	سيه كاسه5 بخيلي باشد دست شست6 ناامي---د شد تردامن----- الود---ه معصيت پوستين كردن يعني عيب- كردن پوستين يعني عيب ترك تاز1 تاخت كردن image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0337png 223 سراسيمه 10 سرگردان بود قليه خوار11 يعني قواده دستبرد12 مالش تنبيه كردن 13 دفع كردن----- گران جان كاهل باشد---------------------------------------------------------------------- تكاپوي 15 دوادو ب-ود قران خوان 16 معزول----- شيرگير17 نيم مست----- پاره كار18 شوخ----- سپر بر اب افكندن ترك ننگ و عار گفتن بر-------اب بگوي يعني حالي بگوي دست از كارشستن از كار نااميد شدن پسرنوي ديد22 يعني انزال كرد سرورو كردن 232 عتاب كردن درخط شدن22 متغير شدن----- گرد پاي حوض گشتن 253 يعني پيرامن جاي-- متهم- مي گردد و ميخواهد كه ان كار را بكند image file0956SultanCaliAwbahiTuhfatAhbab_0339png ازفلان فقاع --مي گشايد26 يعني به وي مي نازد و از-وي لاف مي زند	128	-2897775276134790297	375	451.0	294	824	45.509708404541016	56	AOCP202502141173-per1	AOCP20251117040-per1